နာမ်ပစ္စည်း

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search

နာမ်၊ နာမ်စား တို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထူးခြားလေးနက်အောင် ကူညီထောက်ပံ့ပေးသော ပစ္စည်း ကို နာမ်ပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။

နာမ်ပစ္စည်း (၉) မျိုး[ပြင်ဆင်ရန်]

(က) မျိုးပြပစ္စည်း

(ခ) လိင်ညွှန်းပစ္စည်း

(ဂ) ကိန်းညွှန်းပစ္စည်း

(ဃ) သင်္ချာပစ္စည်း

သင်္ချာပစ္စည်း (၄) မျိုး[ပြင်ဆင်ရန်]

သင်္ချာပစ္စည်း (၄) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ’

(က) သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း

(ခ) ပမာဏပြပစ္စည်း

(ဂ) အကြိမ်ပြပစ္စည်း

(ဃ) အစဉ်ပြပစ္စည်း

သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း[ပြင်ဆင်ရန်]

အရေအတွက်ကို အတိအကျပြခြင်းဖြင့် လေးနက်စေသော ပစ္စည်းကို သင်္ချာလေးနက်ပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာ။ ။ တိတိ၊ ကျ၊ စီ၊ ကျစီ၊ စလုံး၊ တည်း၊ လျှင်။


(၁) တိတိ။ ။ အပိုအလိုမရှိ၊ အတိအကျဖြစ်ကြောင်းကို ပြသည်။

  • အမေသည် ငါးခြောက်တစ်ပိဿာတိတိ ဝယ်လာသည်။
  • မန္တလေးအမြန်ရထားသည် ညနေ (၆) နာရီတိတိတွင် ဆိုက်သည်။
  • ဤကြိုးသည် (၃၅) တောင်တိတိ ရှည်၏။


(၂) ကျ၊ စီ၊ ကျစီ။ ။ အညီအမျှ ခွဲဝေခြင်းကို ပြသည်။

  • အဘိုးက ကျွန်တော်တို့ကို တစ်ယောက်တစ်ကျပ်ကျ မုန့်ဖိုးပေးသည်။
  • သမဝါယမဆိုင်က တစ်အိမ်ထောင်လျှင် သကြားတစ်ပိဿာစီ ရောင်းသည်။
  • လူတစ်ယောက်လျှင် ရုပ်ရှင်လက်မှတ် (၂) စောင်ကျစီ ရောင်းမည်။


(၃) လုံး၊ စလုံး။ ။ တစ် တစ်လုံးတည်းရှိကြောင်း၊ ဖြစ်ကြောင်းကို ပြသည်။

  • တစ်အိမ်သားလုံး ရုပ်ရှင်သို့ သွားကြသည်။
  • နှစ်ယောက်စလုံး စာမေးပွဲကို ဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်ကြသည်။


(၄) တည်း။ ။ အရေအတွက်နည်းကြောင်း၊ ပိုင်းခြားကန့်သတ်ကြောင်းကို ပြသည်။

  • အဖေက မုန့်ဖိုးတစ်ကျပ် တည်း ပေးသည်။
  • တစ်တန်းလုံး၌ သူတစ်ယောက် တည်း စာမေးပွဲ ကျသည်။


(၅) လျှင်။ ။ အချိုးနှုန်းကို ပြသည်။

  • သူသည် ကားကို တစ်နာရီလျှင် မိုင် (၂၀) နှုန်းဖြင့် မောင်းသည်။
  • အင်္ကျီစ တစ်ကိုက်လျှင် (၁၅) ကျပ် ပေးရသည်။

ပမာဏပြပစ္စည်း[ပြင်ဆင်ရန်]

အရေအတွက်ကို ခန့်မှန်းပြခြင်းဖြင့် လေးနက်စေသော ပစ္စည်းကို ပမာဏပြပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာ။ ။ကျော်၊ ခန့်၊ လောက်။


(၁) ကျော်။ ။ ဖော်ပြထားသော အရေအတွက်သည် အနည်းငယ် ပိုလွန်ကြောင်းကို ပြသည်။

  • ဤအတန်း၌ ကျောင်းသားလေးဆယ် ကျော် ရှိသည်။
  • ဤရေကန်သည် အတောင် (၂၀) ကျော် နက်သည်။


(၂) ခန့်၊ လောက်။ ။ အတိအကျမဟုတ်သော ခန့်မှန်းခြေအရေအတွက်ကို ပြသည်။

  • ကျွန်တော်တို့အိမ်သည် ကျောင်းနှင့် မိုင်ဝက် ခန့် ဝေးသည်။
  • ဤအခန်းသည် လူငါးရာ ခန့် ဆံ့သည်။
  • ဤသေတ္တာကို လူ (၄) ယောက် 'လောက် မရမည်။
  • ကြက်သား ငါးဆယ်သား လောက် ဝယ်ခဲ့ပါ။

အကြိမ်ပြပစ္စည်း[ပြင်ဆင်ရန်]

အရေအတွက်၊ အကြိမ်အခါကို ပြသော ပစ္စည်းကို အကြိမ်ပြပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာ။ ။ ကြိမ်၊ ခါ၊ ခေါက်။


ကြိမ်၊ ခါ၊ ခေါက်။ ။ အရေအတွက်၊ အကြိမ်အခါကို ပြသည်။

  • ဤဆေးကို တစ်နေ့ (၃) ကြိမ် သောက်ပါ။
  • တစ် ခါ ထပ်ပြောပါဦး။
  • ကျွန်တော်တို့ရွာသို့ တစ်ခေါက် လာလည်ပါဦး။

အစဉ်ပြပစ္စည်း[ပြင်ဆင်ရန်]

အစဉ်ကိုပြသော ပစ္စည်းကို အစဉ်ပြပစ္စည်း ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာ။ ။ မြောက်။

  • လမ်းထိပ်က ဝင်လာလျှင် (၃) အိမ်မြောက် အိမ်မှာ ကျွန်တော်တို့အိမ် ဖြစ်သည်။
  • ဒုတိယမြောက် သားရတနာကို ဖွားမြင်သည်။

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. မြန်မာသဒ္ဒါ အတွဲ (၁)၊ အခန်း (၃) − သတ္တမတန်း