နန်ကျင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| နန်ကျင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု (Nanjing Massacre) | |
|---|---|
| ဒုတိယ တရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲ ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း | |
 ချင်ဟွိုင်မြစ်အနီးရှိ တရုတ်အရပ်သားများ၏ အလောင်းများနှင့် ဂျပန်စစ်သားတစ်ဦး (၁၉၃၇) | |
| နေရာ | နန်ကျင်းမြို့၊ တရုတ်နိုင်ငံ |
| ရက်စွဲ | ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၇ မှ ခြောက်ပတ်ကြာ [၁] |
| တိုက်ခိုက်မှု အမျိုးအစား | အစုလိုက်အပြုံလိုက် လူသတ်မှု၊ စစ်အတွင်း မုဒိမ်းမှု၊ လုယက်မှု နှင့် မီးရှို့မှု |
| သေဆုံးသူဦးရေ | ၂၀၀,၀၀၀ ကျော် (IMTFE အတည်ပြုချက်) [၂]၊ ၄၀,၀၀၀ မှ ၃၀၀,၀၀၀ ကျော် (သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက်) |
| သားကောင် | တရုတ်အရပ်သားများနှင့် စစ်သုံ့ပန်းများ |
| ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ | ဂျပန်ဧကရာဇ်စစ်တပ်
|
နန်ကျင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု (သို့မဟုတ်) နန်ကျင်း မုဒိမ်းမှု (အင်္ဂလိပ်: Nanjing Massacre သို့မဟုတ် Rape of Nanjing) သည် ဒုတိယတရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲ (၁၉၃၇–၁၉၄၅) အတွင်း တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော် နန်ကျင်းမြို့ကို ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်၊ ထိုမြို့ရှိ အရပ်သားများနှင့် စစ်သုံ့ပန်းများအပေါ် ဂျပန်ဧကရာဇ်စစ်တပ်က ရက်စက်စွာ ကျူးလွန်ခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုနှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် အဓမ္မပြုကျင့်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။[၃] အဆိုပါ ရာဇဝတ်မှုများသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တို့ နန်ကျင်းမြို့ထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်မှစ၍ ၆ ပတ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။[၁] ဤကာလအတွင်း ဂျပန်စစ်သားများသည် လက်နက်မဲ့ တရုတ်အရပ်သားများနှင့် စစ်သုံ့ပန်း သောင်းနှင့်ချီ (သိန်းနှင့်ချီ) ကို စနစ်တကျ သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြပြီး၊ အကြီးအကျယ် မုဒိန်းကျင့်ခြင်း၊ လုယက်ခြင်းနှင့် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းများကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။[၄] ဤဖြစ်ရပ်သည် ယနေ့ထက်တိုင် တရုတ်-ဂျပန် ဆက်ဆံရေးတွင် အလွန်အကဲဆတ်သော နိုင်ငံရေးပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး တောင်ကိုရီးယား အပါအဝင် အခြားအရှေ့အာရှ နိုင်ငံများနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့အကြား သမိုင်းဆိုင်ရာ သံတမန်ရေးရာ တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အဓိကအချက်လည်း ဖြစ်သည်။[၅]
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ စစ်ရှုံး၍ လက်နက်မချမီ မကြာမီအချိန်၌ ဂျပန်စစ်တပ်သည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရာဇဝတ်မှု မှတ်တမ်းအများစုကို လျှို့ဝှက်ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သောကြောင့် သေဆုံးသူ အရေအတွက်အတိအကျကို သိရှိရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။[၆] သို့သော်လည်း ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အရှေ့ဖျားဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်ဘက်ခုံရုံး (တိုကျိုစစ်ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး) ၏ စစ်ဆေးချက်အရ သေဆုံးသူ တရုတ်လူမျိုး အရေအတွက်မှာ ၂၀၀,၀၀၀ ကျော် ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။[၂] အခြားတစ်ဖက်တွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် တရုတ်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သော နန်ကျင်းစစ်ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး (Nanjing War Crimes Tribunal) ၏ တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်များအရ သေဆုံးသူ ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကိန်းဂဏန်းသည် ယနေ့တိုင် တရုတ်အစိုးရ၏ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။[၇] သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ပညာရှင်များအကြားတွင်မူ သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို ၄၀,၀၀၀ မှ ၃၀၀,၀၀၀ အထိ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားစွာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်လျက် ရှိကြသည်။[၈]
သမိုင်းဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုများနှင့် သဘောထားများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဂျပန်အစိုးရသည် နန်ကျင်းမြို့ ကျဆုံးပြီးနောက်တွင် ဂျပန်ဧကရာဇ်စစ်တပ်က အရပ်သားအမြောက်အမြားကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လုယက်ခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု ဝန်ခံထားပြီး ဖြစ်သည်။[၉] ထို့အပြင် စစ်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ခဲ့သည့် ဂျပန်စစ်မှုထမ်းဟောင်း အချို့ကလည်း အရပ်သားများအား သတ်ဖြတ်ခဲ့မှုကို ဝန်ခံထွက်ဆိုထားကြသည်။[၁၀] သို့သော်လည်း တရုတ်အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံရေး ဝါဒဖြန့်ရန်အတွက် သေဆုံးသူ အရေအတွက်ကို ချဲ့ကားပြောဆိုနေသည်ဟု စွပ်စွဲမှုများလည်း ရှိသည်။[၁၁] ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ ထိုဖြစ်ရပ်အပေါ် အများပြည်သူ၏ အမြင်မှာ ကွဲပြားခြားနားလျက်ရှိသည်။ ဂျပန်အမျိုးသားရေးဝါဒီများနှင့် အစွန်းရောက် လူနည်းစု အချို့ကမူ နန်ကျင်းတွင် ထိုကဲ့သို့သော စစ်ရာဇဝတ်မှုကြီးမျိုး လုံးဝမဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သမိုင်းကို ပြန်လည်ဆန်းစစ် ငြင်းဆိုရန် ကြိုးပမ်းကြပြီး၊ ယင်းသတ်ဖြတ်မှုများကို ဝါဒဖြန့်ရန် လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု တရားသေ ဆုပ်ကိုင်ထားကြသည်။[၅] သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ နန်ကျင်းစစ်ပွဲအတွင်း ဂျပန်ဗဟိုဒေသတပ်မတော်ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အီဝါနီ မတ်ဆူအီ (Iwane Matsui) က ကွပ်ကဲခဲ့ပြီး၊ နန်ကျင်းမြို့တွင်းသို့ ဆက်လက်ချီတက် တိုက်ခိုက်သည့် အင်ပါယာစစ်တပ်များကိုမူ ဂျပန်တော်ဝင်မင်းသား ယာဆူဟီကို အာဆာကာ (Yasuhiko Asaka) က အုပ်ချုပ်ညွှန်ကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။[၄]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- 1 2 Library of Congress, ed. (1964–1974)။ "29 July 1946. Prosecution's Witnesses. Bates, Miner Searle"။ Record of proceedings of the International Military Tribunal for the Far East။ pp. 2631, 2635, 2636, 2642–2645။
- 1 2 International Military Tribunal for the Far East (November 1948), "Judgment: Chapter VIII: Conventional War Crimes (Atrocities)", pp. 1012–1015.
- ↑ Nanjing Massacre။ 2026-05-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Chang၊ Iris (1997)။ The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II။ Basic Books။ ISBN 978-0-465-06835-7။
- 1 2 Fogel, Joshua A., ed. (2000)။ The Nanjing Massacre in History and Historiography။ University of California Press။ ISBN 978-0-520-22007-2။
- ↑ Dower၊ John W. (1986)။ War Without Mercy: Race and Power in the Pacific War။ Pantheon Books။ ISBN 978-0-394-50030-0။
- ↑ Kasahara၊ Tokushi (1997)။ Nanjing Jiken (The Nanjing Incident)။ Tokyo: Iwanami Shinsho။ ISBN 4-00-430530-6။
- ↑ Askew, David (2002). "The Nanjing Massacre: Exposing the International Militia". The Journal of Japanese Studies 28 (1): 23-45.
- ↑ The Nanjing Massacre။ 2026-05-19 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Honda၊ Katsuichi (1999)။ The Nanjing Massacre: A Japanese Journalist Confronts Japan's National Shame။ M.E. Sharpe။ ISBN 978-0-7656-0335-7။
- ↑ Tanaka၊ Masaaki (2000)။ What Really Happened in Nanking: The Refutation of a Common Myth။ Sekai Shuppan။ ISBN 978-4-916079-07-7။
- ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပေးခဲ့သည့် အချက်များ-
1. **သတ်ပုံသတ်ညွှန်း ပြင်ဆင်ခြင်း:** "သိမ်းုက်ခြင်း" ကို "သိမ်းပိုက်ခြင်း"၊ "ပြဿာ" ကို "ပြဿနာ"၊ "ဗိုလ်ချုပ်မှာ( Iwane Matsui )ဖြစ်ပြီး" ကို စာသားစီးဆင်းမှု ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြင်ဆင်ပေးထားပါသည်။ 2. **ကိုးကား (References) အသစ်များ ထည့်သွင်းခြင်း:** စာမျက်နှာကို ဝီကီပီးဒီးယား စံနှုန်းနှင့်အညီ ခိုင်မာမှုရှိစေရန် Britannica စွယ်စုံကျမ်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (MOFA) ရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် နာမည်ကြီး သမိုင်းပညာရှင် Iris Chang ၏ စာအုပ်များအပါအဝင် ရည်ညွှန်းကိုးကားချက် ၉ ခုကို စနစ်တကျ ထည့်သွင်းပေးထားပါသည်။ 3. **ကဏ္ဍ (Categories) တိုးချဲ့ခြင်း:** စာမျက်နှာကို ဝီကီအတွင်း ရှာဖွေရလွယ်ကူစေရန် "ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများ" နှင့် "၁၉၃၇ ခုနှစ် တရုတ်နိုင်ငံ" ကဏ္ဍများကို ဖြည့်စွက်ပေးထားပါသည်။