၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု

၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု
အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ၏ တစိတ်တပိုင်း
Fordow Natanz Isfahan ၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု (အီရန်နိုင်ငံ)
တည်နေရာ	ဖော်ဒို၊နာတန်ဇ်၊ အစ္စဖာဟန် (အီရန်နိုင်ငံ)
စီစဉ်သူ	အမေရိကန်
အမိန့်ပေးသူ	ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ
ရည်ရွယ်	ဖျက်ဆီးခြင်း — အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများ
ရက်စွဲ	ဇွန် ၂၂၊ ၂၀၂၅ (၂၀၂၅-၀၆-၂၂) 02:10–02:35 (အီရန် စံတော်ချိန်)
ကျူးလွန်သူ	အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လေတပ်မတော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရေတပ်မတော်
ရလဒ်	ကာတာနိုင်ငံ၊ ဒိုဟာမြို့အနီးရှိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လေတပ်မှ အသုံးပြုလျှက်ရှိသော Al Udeid လေတပ်စခန်းအား အီရန်က လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ခြင်း အမေရိကန်အရာရှိများ၏ ပြောကြားချက်: သုံးနေရာစလုံး “အလွန်ပြင်းထန်သော ပျက်စီးမှုနှင့် ဖျက်ဆီးမှု” ခံခဲ့ရသည်။ နာတန်ဇ် နျူကလီးယားစက်ရုံ ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဖော်ဒို နှင့် အစ္စဖာဟန် စက်ရုံများ “ကြီးမားသော ပျက်စီးမှု” ရရှိခဲ့သည်။ အီရန်နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို နှစ်နှစ်ခန့် နောက်ဆုတ်စေခဲ့သည်။ ပေါက်ကြားလာသည့် DIA အစီရင်ခံစာ စက်ရုံများ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း လုံးဝဖျက်ဆီးခံရခြင်းမရှိ အီရန်နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို လအနည်းငယ်သာ နှောင့်နှေးစေခဲ့သည်။ အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး စက်ရုံများ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း အီရန်နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို မဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့။ အီရန်၏ ပြောကြားချက်: နျူကလီးယားစက်ရုံများ “သိသာထင်ရှားပြီး ပြင်းထန်သော ပျက်စီးမှု” ရရှိခဲ့သည်။" ပထမဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပျက်စီးမှုမှာ “မျက်နှာပြင်အဆင့်သာ” ဖြစ်ပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အိုင်အေအီးအေ၏ ပြောကြားချက် အီရန်နျူကလီးယားအစီအစဉ်သည် “အလွန်ကြီးမားသော ပျက်စီးမှု” ခံခဲ့ရသည်။
ထိခိုက်သေဆုံးမှု	ထိခိုက်သေဆုံးမှုမရှိ

၂၀၂၅ အမေရိကန်၏ အီရန်နျူကလီးယားတိုက်ခိုက်မှု (အင်္ဂလိပ်: 2025 United States strikes on Iranian nuclear sites) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ၁၂ရက်ကြာစစ်ပွဲ အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည့် အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု က ဆောင်ရွက်ခဲ့သော စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ဤတိုက်ခိုက်မှုကို သန်းခေါင်ယံ အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်ခြင်း စစ်ဆင်ရေး(အင်္ဂလိပ်: Operation Midnight Hammer)ဟု ကုဒ်အမည်ပေးထားသော စစ်ဆင်ရေးအောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အီရန်ရှိ နျူကလီးယားအဆောက်အအုံ သုံးခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပစ်မှတ်ထားခံရသည့် နေရာများမှာ အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ဖော်ဒို၊နာတန်ဇ် နှင့် အစ္စဖာဟန်တို့ ဖြစ်သည်။

ယင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် B-2 Spirit stealth ဗုံးကြဲလေယာဉ်များမှ သယ်ဆောင်လာသော GBU-57A/B MOP “bunker buster” ဗုံး ၁၄ လုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည့်အပြင်၊အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရေတပ်မတော်၏ ရေငုပ်သင်္ဘောတစ်စီးမှ ပစ်လွှတ်သော Tomahawk ဒုံးကျည်များကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရင်း

ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အစ္စရေး-အီရန် ၁၂ရက်ကြာ စစ်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ တစ်ခုတည်းသော ထိုးစစ်ဆင်မှုဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်တွင် အစ္စရေး ၏ အံ့အားသင့်ဖွယ်တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲသည် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ

၎င်းသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အီရန် ထိပ်တန်းဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆူလေမန်နီ ကို လုပ်ကြံမှုနောက်ပိုင်း အီရန်ပစ်မှတ်ကို အမေရိကန်က ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရေတပ်စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း အီရန်ပိုင်နက်အတွင်း ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်မှုလည်း ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်၏ အဓိကနျူကလီးယားသန့်စင်စက်ရုံများကို “လုံးဝဖျက်ဆီးပစ်လိုက်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ၏ နောက်ဆုံးပျက်စီးမှု အကဲဖြတ်ချက်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပင်တဂွန်၏ အကဲဖြတ်ချက်အရ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်သည် နှစ်နှစ်ခန့် နောက်ဆုတ်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ယင်းအပြင် အစ္စဖာဟန် ရှိ အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံများသည် ပြင်းထန်သော ပျက်စီးမှုများ ခံခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်၏တုံ့ပြန်မှုများ

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပြီး အီရန်ဘက်က အစ္စရေး နှင့် ကာတာ ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းတစ်ခုကို မစ်ဆိုင်းဒုံးကျည်များဖြင့် လက်တုံ့ပြန် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။

ယင်းအပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန် ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီရန် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် သည် အစ္စရေး နှင့် အမေရိကန်တို့၏ အီရန်နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများ အပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုများကို အကြောင်းပြပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအား ဆိုင်းငံ့သည့် ဥပဒေကြမ်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။