မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

၂၀၀၇-၂၀၀၈ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်း

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
၂၀၀၉ ခုနှစ် လက်တွေ့ ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (Real GDP) တိုးတက်မှုနှုန်းများ ပြသထားသည့် ကမ္ဘာ့မြေပုံ။ အညိုရောင်ဖြင့် ပြသထားသော နိုင်ငံများသည် စီးပွားရေးကျဆင်းမှု (recession) နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့သည်။

၂၀၀၇-၂၀၀၈ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်း (2007-2008 Global Financial Crisis) သည် စီးပွားရေး မဟာကျဆင်းမှု (Great Recession) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေပေါ်လွယ်မှု စနစ်တကျ ကျရှုံးခြင်း (Systemic banking and liquidity failure) ဖြစ်သည်။ (၁၉၂၉ ခုနှစ်ကဲ့သို့ စီးပွားရေးစနစ် လုံးဝပြိုလဲသွားသည့် အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေမျိုးကို စီးပွားပျက်ကပ် (Depression) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။) ဤအကျပ်အတည်းတွင် ပြင်းထန်သော ငွေပေါ်လွယ်မှု ပြတ်လပ်ခြင်းများ (acute liquidity shortages)၊ အဖွဲ့အစည်းများ (Institutions) ငွေပေးချေနိုင်စွမ်းမရှိတော့ခြင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးမဟုတ်သော လုပ်ငန်းများကိုပါ ထိခိုက်စေသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချေးငွေကျုံ့သွားခြင်း (global credit contraction) တို့ ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အိမ်ခြံမြေ ဈေးကွက်အတွင်း အလွန်အမင်း လဲဗရိတ်ချ် (Leverage) အသုံးပြုထားသော ပိုင်ဆိုင်မှု ပူဖောင်းများ (asset bubbles) ပြိုလဲသွားခြင်းမှတစ်ဆင့် ဤအကျပ်အတည်းသည် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ လူနည်းစု လူဦးရေအုပ်စုများ (minority demographics) ဆီသို့ ဦးတည်ထားသော ငွေချေးအမြတ်ထုတ်သည့် အလေ့အထများ (predatory lending practices) ကြောင့် စံမမီသော အိမ်ရာချေးငွေများ (subprime mortgages) အဆမတန် ပျံ့နှံ့လာခြင်းသည် အဓိက အကြောင်းရင်းခံ ဖြစ်သည်။[၁][၂] ထို့ပြင် အိမ်ထောင်စုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အဖွဲ့အစည်းများ (Institutions) နှစ်ရပ်လုံးမှ အိမ်ခြံမြေကို လွန်ကဲစွာ လားရာခန့်မှန်း ဈေးကစားခြင်း (speculation) များကလည်း အခြေခံ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအခြေအနေကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အတွင်း ဖက်ဒရယ် ရန်ပုံငွေ အတိုးနှုန်းများ (federal funds rates) ကို ကာလရှည်ကြာစွာ လျှော့ချထားခြင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ ဖြေလျှော့ခြင်း (structural deregulation) တို့က ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးမှာ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဂရမ်-လီချ်-ဘလိုင်လေ ဥပဒေ (Gramm-Leach-Bliley Act) မှတစ်ဆင့် ဂလပ်စ်-စတီးဂေါ ဥပဒေ (Glass-Steagall Act) ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရုပ်သိမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး အပ်ငွေဘဏ်လုပ်ငန်း (commercial depository banking) ကို အန္တရာယ်မြင့်မားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ် (Investment bank) လုပ်ငန်းများနှင့် ဘဏ်ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုခြင်း (proprietary trading) တို့ဖြင့် ပေါင်းစည်းခွင့် ပြုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။[၃]

အကျပ်အတည်း၏ လက်တွေ့ စတင်ဖြစ်ပေါ်မှုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အဖွဲ့အစည်းများ (Institutions) သည် ၎င်းတို့၏ စာချုပ်ဖက် (Counterparty) များ၏ ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်း (Balance sheet) များအပေါ် ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးလာသဖြင့် ဘဏ်အချင်းချင်း ငွေချေးသည့် အတိုးနှုန်းများ (interbank lending rates) ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခဲ့သည်။[၄] အခြေခံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပစ္စည်း (Underlying asset) များဖြစ်သော အိမ်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းလာသည်နှင့်အမျှ အိမ်ရာချေးငွေ အာမခံထားသော ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ (mortgage-backed securities) ၏ ရှုပ်ထွေးသော ကွန်ရက်နှင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော ချေးငွေဆိုင်ရာ ဆင်းသက်စာချုပ်များ (Derivatives) ၏ တန်ဖိုးများသည် ပြိုကျလာခဲ့သည်။ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကူးစက်မှု (Financial contagion) သည် အိမ်ရာငွေချေးအထူးပြုသည့် ကုမ္ပဏီများ (specialized mortgage lenders) မှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချေးငွေ ဈေးကွက်များ (credit markets) သို့ အလျင်အမြန် ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဤကူးစက်မှုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် နယူး ဆန်ကျူရီ ဖိုင်နန်ရှယ် (New Century Financial) ကုမ္ပဏီ ဒေဝါလီခံရသည် (Bankrupt) အထိ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စနစ်တကျ ပြိုလဲမည့် အန္တရာယ် (Systemic distress) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် အရှိန်အဟုန် မြင့်လာခဲ့သည်။ မတ်လတွင် ပြိုလဲလုနီးပါးဖြစ်နေသော ဘဲယား စတန်းစ် (Bear Stearns) ကို ဂျေပီမော်ဂန် ချေ့စ် (JPMorgan Chase) မှ အလွန်အမင်း ဈေးနှိမ်ထားသည့် အရေးပေါ်ရောင်းဈေး (fire sale) ဖြင့် ဝယ်ယူသိမ်းပိုက်ခဲ့သည် (acquire) ။ ဇူလိုင်လတွင် အမေရိကန် အစိုးရမှ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော (sponsored) လုပ်ငန်းများဖြစ်သည့် ဖန်နီ မေ (Fannie Mae) နှင့် ဖရက်ဒီ မက် (Freddie Mac) တို့ကို ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လေးမန်း ဘရားသားစ် (Lehman Brothers) မှ အခန်း ၁၁ အရ ဒေဝါလီခံရန် လျှောက်ထားခြင်းဖြင့် ဤအကျပ်အတည်း၏ အဆုံးစွန်သော အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤပြိုလဲမှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဈေးကွက်ကို ချက်ချင်း ပြိုလဲစေခဲ့ပြီး နိုင်ငံအများအပြားတွင် ဘဏ်များ၌ အလုအယက် ငွေထုတ်ယူမှုများ (bank runs) ကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေသည် (triggered)။[၅] ဤထိတ်လန့်မှုများကြောင့် အမေရိကန် အင်တာနေရှင်နယ် ဂရု (American International Group - AIG) ကို အရေးပေါ် ငွေကြေးထောက်ပံ့ ကယ်ဆယ်ခြင်း (emergency bailout) နှင့် ဝါရှင်တန် မြူချွယ် (Washington Mutual) ကို စည်းမျဉ်းထိန်းသိမ်းသူများမှ သိမ်းပိုက်ခြင်း (regulatory seizure) တို့ကို မလွဲမသွေ လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးစနစ် လုံးဝ ပြိုလဲသွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် အစိုးရများသည် ယခင်က မရှိဖူးသော ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှု ယန္တရားများ (fiscal and monetary stabilization mechanisms) ကို ချထားအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။[၆] ဖက်ဒရယ် ရီဇာဗ် (Federal Reserve) နှင့် ဥရောပ ဗဟိုဘဏ် (European Central Bank - ECB) တို့ အပါအဝင် ဗဟိုဘဏ်များသည် အရေးပေါ် ငွေပေါ်လွယ်မှု (Market liquidity) ကို ပံ့ပိုးပေးရန် ဖြစ်ပေါ်နေသော ချေးငွေ ရပ်တန့်မှု (credit freeze) ကို လျော့ပါးစေရန်နှင့် နိုင်ငံတော် ကြွေးမြီ ပေးဆပ်ခြင်း ကုန်ကျစရိတ်များ (sovereign debt-servicing costs) ကို နှိမ့်ချရန် (depress) အတွက် မူဝါဒ အခြေခံ အတိုးနှုန်းများ (policy base rates) ကို အပြင်းအထန် လျှော့ချခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖက်ဒရယ် ရီဇာဗ်သည် ငွေကြေးပမာဏ တိုးချဲ့ထုတ်ဝေခြင်း (quantitative easing) ကို စတင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် အမေရိကန် ပြန်လည်နာလန်ထူရေးနှင့် ပြန်လည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဥပဒေ (American Recovery and Reinvestment Act of 2009) နှင့်အတူ ဒေါ်လာ ၇၀၀ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိသော ပြဿနာရှိသည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ကယ်ဆယ်ရေး အစီအစဉ် (Troubled Asset Relief Program - TARP) အတွက် ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ရန် အရေးပေါ် စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှု ဥပဒေ (Emergency Economic Stabilization Act) ကို အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ မြောက်အမေရိကနှင့် ဥရောပတစ်လွှားရှိ အစိုးရများ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများသည် နိုင်ငံတော်မှ ငွေတိုက်စာချုပ်များ (Bonds) ထုတ်ဝေခြင်းနှင့် ဦးစားပေး အစုရှယ်ယာ (Preferred stock) ဝယ်ယူမှုများမှတစ်ဆင့် အများပြည်သူ့ဘဏ္ဍာဖြင့် ကြီးမားသော အရင်းအနှီး ပြန်လည်ဖြည့်တင်းခြင်းများ (recapitalizations) ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဤလုပ်ရပ်များသည် ကျရှုံးနေသော အဖွဲ့အစည်းများ (Institutions) ကို ယာယီ ပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် စနစ်တကျ ဖျက်သိမ်းခြင်း (wind-down) တို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ရပ်တန့်သွားမှု (financial paralysis) မှ လက်တွေ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍသို့ ကူးစက်သွားခြင်းကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (Global GDP) ကို ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျုံ့သွားစေခဲ့သည်။[၇] အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဤအကျပ်အတည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်ရှိဈေးကွက်တန်ဖိုးအရ ငွေကြေးစာချုပ်များ၏ တန်ဖိုးကျဆင်းမှု (mark-to-market security valuation losses) သည် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၄ ထရီလီယံအထိ ရှိခဲ့သည်။[၈][၉] အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဤအကျပ်အတည်းကြောင့် အလုပ်အကိုင်ပေါင်း ၈.၇ သန်း ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းသည် အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းကို ၁၅.၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးလာစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒေါင်းဂျုံးစ် စက်မှု ပျမ်းမျှ အညွှန်းကိန်း (Dow Jones Industrial Average - Index) ကိုလည်း ၅၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းများ ကျုံ့သွားခြင်းသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီး စီးပွားရေးနိုင်ငံများတစ်လွှားသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေကို ဂျင်နရယ် မော်တာစ် (General Motors) ကုမ္ပဏီမှ အခန်း ၁၁ အရ လုပ်ငန်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း (Chapter 11 reorganization) ကဲ့သို့သော ဘဏ္ဍာရေးမဟုတ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများ (non-financial corporates) ငွေပေးချေနိုင်စွမ်း မရှိတော့ခြင်းများက ထင်ရှားသော သာဓကအဖြစ် ပြသသည်။

ပုဂ္ဂလိက ဘဏ္ဍာရေး ကြွေးမြီများကို နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်း (Balance sheet) များအပေါ်သို့ ကြီးမားစွာ လွှဲပြောင်းရယူလိုက်ခြင်းက အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေး (public finances) ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်လုပ်ငန်း အကျပ်အတည်းတစ်ခုကို နိုင်ငံတော် ငွေပေးချေနိုင်စွမ်း အကျပ်အတည်းများ (sovereign solvency crises) အဖြစ်သို့ အသွင်ပြောင်းသွားစေခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှု ယန္တရားသည် အိုက်စလန်နှင့် အိုင်ယာလန် နိုင်ငံများရှိ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေး (public finances) ကို အကြီးအကျယ် မတည်မငြိမ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာမည့် ပိုမို ကျယ်ပြန့်သော ယူရိုဇုန် နိုင်ငံတော် ကြွေးမြီ အကျပ်အတည်း (Eurozone sovereign debt crisis) အတွက် အဓိက တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေးမူဝါဒ ဖြေလျှော့ခြင်း (global monetary easing) သည် နိုင်ငံတကာတွင် ကမောက်ကမဖြစ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် တစ်လျှောက်လုံး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဘဏ်ချေးငွေများကို အလျင်အမြန် တိုးချဲ့ခဲ့ခြင်းကြောင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းတွင် တရုတ် အိမ်ခြံမြေ၊ အစုရှယ်ယာများ (Equities)၊ နိုင်ငံတော် ငွေတိုက်စာချုပ်များ (Bonds) နှင့် ကုန်စည်များ (Commodities) တစ်လွှား လားရာခန့်မှန်း ဈေးကစားခြင်း (Speculation) ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသော ပိုင်ဆိုင်မှု ပူဖောင်းသစ်များ (new speculative asset bubbles) ထဲသို့ ငွေများ ကြီးမားစွာ စီးဝင်သွားခဲ့သည်။[၁၀]

ဤစနစ်တစ်ခုလုံး ကျရှုံးခြင်းသည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဒေါ့ဒ်-ဖရန့်ခ် ဝေါလ်စထရိ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် စားသုံးသူ အကာအကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ (Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act) ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။[၁၁] ယင်းဥပဒေတွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်များအနေဖြင့် လားရာခန့်မှန်း ဈေးကစားခြင်း (Speculation) ပြုလုပ်သော ဘဏ်ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုခြင်း (proprietary trading) ကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်ရန်အတွက် ဖက်ဒရယ် ရီဇာဗ် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ပေါလ် ဗို့လ်ကာ (Paul Volcker) ထောက်ခံခဲ့သော "ဗို့လ်ကာ စည်းမျဉ်း" (Volcker Rule) ကို ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်လည်း စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်သည့် အာဏာပိုင်များသည် ဘေဆယ် ၃ မူဘောင် (Basel III framework) ကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဤမူဘောင်သည် ပိုမိုမြင့်မားသော အရင်းအနှီး လုံလောက်မှု ကန့်သတ်ချက်များ (capital adequacy thresholds) နှင့် တင်းကျပ်သော ငွေပေါ်လွယ်မှု လွှမ်းခြုံမှု အချိုးအစား (liquidity coverage ratio)များကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည်။[၁၂][၁၃] နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ဤဥပဒေရေးရာ အကာအကွယ်များ၏ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများသည် နိုင်ငံရေးအရ ဆန့်ကျင်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များလည်း လျော့ရဲသွားခဲ့သည်။ ဤအချက်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် အမေရိကန် စီးပွားရေး တိုးတက်မှု၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း ဖြေလျှော့မှုနှင့် စားသုံးသူ အကာအကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ (Economic Growth, Regulatory Relief, and Consumer Protection Act) နှင့် ဗို့လ်ကာ စည်းမျဉ်း အပေါ် နောက်ဆက်တွဲ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများတွင် ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့ရသည်။[၁၄]


ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. ↑ "Predatory Lending Practices Prior to the Global Financial Crisis"။ Predatory Lending and the Destruction of the African-American Dream။ 2020။ pp. 23–68။ doi:10.1017/9781108865715.004။ ISBN 978-1-108-86571-5။
  2. ↑ Predatory lending: A decade of warnings (in en-US) (May 6, 2009)။ 2025-01-17 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ August 5, 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. ↑ Maverick၊ J.B. (October 22, 2019)။ Consequences of The Glass-Steagall Act Repeal။ 2025-02-14 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ August 5, 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. ↑ Schäfer, Dorothea (August 9, 2017). "Geborgtes Vertrauen auch nach zehn Jahren Dauerfinanzkrise" (PDF). DIW-Wochenbericht.
  5. ↑ Williams၊ Mark (2010)။ Uncontrolled Risk။ McGraw-Hill Education။ ISBN 978-0-07-163829-6။
  6. ↑ Sakelaris၊ Nicholas (February 5, 2014)။ Paulson: Why I bailed out the banks and what would have happened if I hadn't။ 2014-02-07 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ April 27, 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  7. ↑ "La Banque mondiale prédit une «reprise précaire» en 2010" (in fr)၊ Libération၊ January 21, 2010။
  8. ↑ "Vier Billionen Dollar Schaden durch Krise" (in de)၊ April 22, 2009၊ စာ- 15။
  9. ↑ "Chapter 1: Stabilizing the Global Financial System and Mitigating Spillover Risks"။ Global Financial Stability Report (PDF) (အစီရင်ခံစာ)။ International Monetary Fund။ April 2009။
  10. ↑ Faujas၊ Alain။ "Les bulles spéculatives menacent à nouveau" (in fr)၊ Le Monde၊ January 21, 2010။
  11. ↑ "Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act"။ Act of Congress No. 111–203 of ။ The United States Congress။
  12. ↑ James၊ Margaret။ Basel III (in en)။ 2025-02-05 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ April 27, 2021 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  13. ↑ "RCAP on timeliness: monitoring reports" (in en) (October 18, 2017). Bank for International Settlements.
  14. ↑ La règle Volcker contre la spéculation bancaire aux États-Unis va être assouplie (in fr) (May 31, 2018)။ June 23, 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
"https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=၂၀၀၇-၂၀၀၈_ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး_အကျပ်အတည်း&oldid=1040489" မှ ရယူရန်