ဥပန်းငှက်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search

ဥပန်းငှက်သည် တင်ကျီးငှက်မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။ ကိုယ် အလျားမှာ သုံးပေရှိ၍ ရှည်လျား ပြီးလျှင် မြွေကဲ့သို့ တွန့်လိပ်လှုပ်ရှားနိုင်သောလည်တံရှိသည်။ နှုတ်သီးမှာ လှံနှင့်တူသည်။ ဥပန်းငှက်၏ မေး၊ လည်ချောင်းနှင့်ရင်ပတ် တို့သည် ဖြူနေသဖြင့် အခြားတင်ကြီး ငှက်များနှင့် မမှား နိုင်ချေ။

ဥပန်းငှက်၏အော်သံမှာ စူးရှ၍ ဖားအော်သံမျိုးဖြစ်သည်။ ရေချိုကို ကြိုက်နှစ်သက်သောငှက်ဖြစ်သဖြင့် ဥပန်းငှက်သည် ရေနက်သည့် မြစ်နှင့်ထုံးအိုင်များသို့ မကြာခဏ သွားလေ့ရှိသည်။ မြေကြီးနှင့်လည်းကောင်း၊ ရေပြင်နှင့် လည်းကောင်း၊ ကပ်နေ သောအခါများတွင် ဥပန်းငှက်သည် ကောင်းစွာ မပျံနိုင်ချေ။ အမြင့်တွင်မူ အခြား တင်ကျီးငှက် များကဲ့သို့ပင် ကောင်းစွာ ပျံသန်းနိုင်လေသည်။ ဥပန်းငှက်သည် ဆိုခဲ့သော မြစ်နှင့် ထုံး အိုင်မျိုးသို့ ရောက်သွား သောအခါတွင် ရေကူးနေလေ့ရှိသည်။ ရေကူးသောအခါ ကိုယ်ကို ရေတွင်နှစ်၍ ဦးခေါင်းနှင့်လည်တံ ကိုသာ ဖော်ထားလေ့ရှိသည်။ ရေကူးနေစဉ် လည်တံရှည်ကြီးကို ကောက်ကာကွေးကာ တွန့်လိမ်ကာနှင့် ဟိုဘက်သည်ဘက် လှည့်၍ ကြည့်လေ့ ရှိသည်။ ထိုသို့ လည်တံကို လှုပ်ရှားနေ စေသော အခါတွင် မြွေနှင့်လွန်စွာ တူသောကြောင့် တစ်ခါ တစ်ရံ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထိုငှက်ကို စနိတ်ဗတ် (မြွေငှက်) ဟုခေါ်လေ့ရှိကြသည်။

ဥပန်းငှက်သည် ရေကူးနေစဉ် ရေတွင် မကြာမဏ ငုပ်လေ့ ရှိသည်။ နားနေရာမှလည်း ရေထဲသို့ ထိုးချပြီးလျှင် ငုပ်သွား လေ့ရှိသည်။ ရေအောက်တွင် အတော်ကြာသည်အထိ နေလေ့ ရှိသည်။ ငုပ်ရာတွင်လည်း ကိုက် ၁ဝဝ မျှအထိ ငုပ်သွားလေ သည်။ အစာဖြစ်သော ငါးကို လိုက်ရာတွင် ကိုက်ချီထားသော ငါးကို ဦးခေါင်းဖက်မှစ၍ မျိုနိုင်စေရန် အပေါ်သို့မြှောက်တင်လေ့ ရှိသည်။ ဥပန်းငှက်သည် အသိုက်များကို သစ်ပင်များပေါ်တွင် ပြုလုပ်သည်။ မြစ်ကျိုးစိမ့်အတွင်း၌ ဥပန်းငှက် အမြောက် အမြားကို တွေ့ရလေ့ရှိရာ တစ်ခုသောဩဂုတ်လ အတွင်းက သစ်ပင်ခပ်နိမ့်နိမ့်ပေါ်တွင် အသိုက် ပေါင်း ၂ဝဝ ခန့်ကို တွေ့ခဲ့ရဘူးသည်။ အသိုက်များအတွင်း၌ များသောအားဖြင့် ဥများကို တွေ့ရပြီးလျှင် အချို့ အသိုက်များတွင်မူ ရက် အနည်းငယ်အတွင်းကမှ ပေါက်လာခဲ့ကြသော ငှက်ငယ် ကလေးများကို တွေ့ရသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းရှိ သစ်ပင် များပေါ်တွင်လည်း ဥပန်းငှက်ကလေးများ ပေါက်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ မြစ်ကြီးနားခရိုင်အတွင်းရှိ ထုံးအိုင် များတွင်လည်း သားပေါက်လျက်ရှိသော ဥပန်းငှက်အုပ်ကို တွေ့ရလေသည်။ သို့သော် ငှက်ငယ်ကလေးများမပေါက်မီ လူများက ဥပန်းဥများကို စားသောက်ရန် ယူသွား တတ်ကြ လေသည်။ အသိုက်များကို သစ်ရွက်များ ရှိနေကြသေးသော သစ်ကိုင်းများဖြင့် အကြမ်းစားမျှသာ ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ဥပန်းငှက်သည် ပယ်လီကန်နီဖေါမီး မျိုးစဉ်တွင် အန်ဟင် ဂီဒီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်ပြီးလျှင် ယင်းကို ပါဏ ဗေဒအလိုအရ အန်ဟင်ဂါ အန်ဟင်ဂါ မီလန်နိုဂက်စတား ဟုခေါ်လေသည်။ [၁]

ကိုးကား[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)