အဲဟိမဲခရိုင်

အဲဟိမဲခရိုင်
အဲဟိမဲခရိုင်; 愛媛県
	Prefecture
Japanese စာသားဖြင့် ဖော်ပြခြင်း
• Japanese	愛媛県
• Rōmaji	Ehime-ken
	View of Mount Ishizuchi Dogo Onsen Matsuyama Castle Uwajima Tensya Garden Besshi copper mine heritage site Shikoku Karst (Godan Plateau)
; အလံတော်	; Emblem
	အထိမ်းအမှတ်သီချင်း: Ehime no uta
	ကိုဩဒိနိတ်: 33°50′N 132°50′E / 33.833°N 132.833°Eကိုဩဒိနိတ်: 33°50′N 132°50′E / 33.833°N 132.833°E
Country	Japan
Region	Shikoku
Island	Shikoku
Capital	Matsuyama
Subdivisions	Districts: 7, Municipalities: 20
အစိုးရ
• Governor	Tokihiro Nakamura (since December 2010)
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း	၅,၆၇၆.၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၁၉၁.၆၀ စတုရန်းမိုင်)
ဧရိယာအဆင့်	26th
လူဦးရေ (October 1, 2020)
• စုစုပေါင်း	၁,၃၃၄,၈၄၁
• အဆင့်	28th
• သိပ်သည်းမှု	၂၄၀/km၂ (၆၁၀/sq mi)
GDP
• Total	JP¥5,138 billion; US$37.9 billion (2022)
ISO 3166 ကုဒ်	JP-38
ဝဘ်ဆိုက်	pref.ehime.jp/index-e.html

အဲဟိမဲခရိုင် (愛媛県, အဲဟိမဲခန်း^[၂]) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။^[၃] အဲဟိမဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၃၃၄,၈၄၁ ဦး ရှိသည်။^[၄] ဧရိယာ ၅,၆၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂,၁၉၁ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ခနဂဝခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တိုခုရှိမခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်သည် ဟီရိုရှီးမားခရိုင်နှင့် ဟယောတန်းဂျိမကျွန်းတွင် ၇၄ မီတာ (၂၄၃ ပေ) နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။^[၅]

မဆွတ်ယမမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်နှင့် ရှိခိုခုကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ အိမဘရိမြို့၊ နိအိဟမမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။^[၆]

အဲဟိမဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသူများထဲတွင် နိုဘဲဆုရရှိခဲ့သူ သုံးဦးရှိသည်။ ထိုသူများမှာ ခန်းဇဘုရို အိုအဲ (၁၉၉၄ ခုနှစ် စာပေနိုဘယ်ဆု)၊ ရှုဂျိ နခမုရ (၂၀၁၄ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) နှင့် ရှုခုရို မနဘဲ (၂၀၂၁ ခုနှစ် ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆု) တို့ ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း

ပထဝီသွင်ပြင်

အဲဟိမဲခရိုင်သည် ရှိခိုခုကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကို မျက်နှာမူ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ခဂဝခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ခိုးချိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ခရိုင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသ၏ တောင်ထူထပ်သည့်ဒေသနှင့် ရှည်လျားသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှစ်ခုစလုံးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများစွာလည်း ပါဝင်နေသည်။ အဲဟိမဲခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် တည်ရှိသည့် ဆဒမိဆခိကျွန်းဆွယ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကျဉ်းမြောင်းဆုံး ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်ကုန်းမြေ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အရှိဇုရိ - အုဝခအိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အိရှိဇုချိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဂျိခဝ၊ ခင်ရှခို၊ အိုခုဒိုးဂေါ့တမဂဝ၊ ဆဒမိဆခိဟန်းတိုး - အုဝခအိ၊ ဆရဂမိနဲရင်းပိုး၊ ဆဆယမနှင့် ရှိခိုခုကာ့ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။^[၇]

မြို့များ

အဲဟိမဲခရိုင်တွင် မြို့ ၁၁ ခု ရှိသည်။

အမည်		ဧရိယာ (km²)	လူဦးရေ(2020)^[၄]	မြေပုံ
ရိုမဂျိ	ခန်းဂျိ	ဧရိယာ (km²)	လူဦးရေ(2020)^[၄]	မြေပုံ
Imabari	今治市	419.56	151,672
Iyo	伊予市	194.44	35,133
Matsuyama (capital)	松山市	429.4	511,192
Niihama	新居浜市	234.3	115,938
Ōzu	大洲市	432.24	40,575
Saijō	西条市	509.07	104,791
Seiyo	西予市	514.78	35,388
Shikokuchūō	四国中央市	421.24	82,754
Tōon	東温市	211.45	33,903
Uwajima	宇和島市	469.48	70,809
Yawatahama	八幡浜市	133.03	31,987

မြို့ငယ်နှင့် ရွာများ

အဲဟိမဲခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။

အမည်		ဧရိယာ (km²)	လူဦးရေ(2020)^[၄]	ဒေသ	မြေပုံ
ရိုမဂျိ	ခန်းဂျိ	ဧရိယာ (km²)	လူဦးရေ(2020)^[၄]	ဒေသ	မြေပုံ
Ainan	愛南町	239.58	19,601	Minamiuwa District
Ikata	伊方町	94.37	8,397	Nishiuwa District
Kamijima	上島町	30.38	6,509	Ochi District
Kihoku	鬼北町	241.87	9,682	Kitauwa District
Kumakōgen	久万高原町	583.66	7,404	Kamiukena District
Masaki	松前町	20.41	29,630	Iyo District
Matsuno	松野町	98.5	3,674	Kitauwa District
Tobe	砥部町	101.57	20,480	Iyo District
Uchiko	内子町	299.5	15,322	Kita District

ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ

စီးပွားရေး

ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာရှိ မြို့များဖြစ်သည့် အိမဘရိမြို့နှင့် ဆိုင်းဂျောမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောတည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် အိမဘရိသင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ သင်္ဘောကျင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဓာတ်ဆီသန့်စင်ရေး၊ စက္ကူနှင့် အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးတွင် အချက်အချာကျသည်။ နယ်ဘက်ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် လိမ္မော်သီး၊ အိယောခန်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပုလဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။

အိခတနျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရှိခိုခုလျှပ်စစ်စွမ်းအင်၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် စွမ်းအင်များ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။^{[ကိုးကားချက်လိုသည်]}

ပညာရေး

တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ

နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်

အဲဟိမဲတက္ကသိုလ်

ခရိုင်ပိုင်တက္ကသိုလ်

Ehime Prefectural University of Health Science

ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ

အထက်တန်းကျောင်းများ

ခရိုင်အထက်တန်းကျောင်းများ

ယဉ်ကျေးမှု

အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယမမြို့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံး အွန်းဆန်း (ရေပူစမ်း) ဖြစ်သည့် ဒိုးဂေါ့အွန်းဆန်း ရှိသည်။ ၎င်းကို နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

ပြင်ပလင့်များ

တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်တ်

ကိုးကား

↑ 2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 (in ja)။ 2023-05-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
↑ NHK Broadcasting Culture Research Institute, ed. (24 May 2016)။ NHK日本語発音アクセント新辞典 (ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့်)။ NHK Publishing။
↑ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in Japan Encyclopedia, p. 170, p. 170, at Google Books.
1 2 3 Ehime Population။
↑ Template error: argument title is required.
↑ Nussbaum, "Matsuyama" at p. 621, p. 621, at Google Books.
↑ You must specify title = and url = when using {{cite web}}. (in ja)။ Ministry of the Environment (31 March 2020)။ 23 September 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

[1] 2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 (in ja)။ 2023-05-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

[2] NHK Broadcasting Culture Research Institute, ed. (24 May 2016)။ NHK日本語発音アクセント新辞典 (ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့်)။ NHK Publishing။

[3] Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ehime" in Japan Encyclopedia, p. 170, p. 170, at Google Books.

[population1-4] 1 2 3 Ehime Population။

[5] Template error: argument title is required.

[6] Nussbaum, "Matsuyama" at p. 621, p. 621, at Google Books.

[7] You must specify title = and url = when using {{cite web}}. (in ja)။ Ministry of the Environment (31 March 2020)။ 23 September 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။

[၁]

[၂]

[၃]

[၄]

[၅]

[၆]

[၇]