အာရီရန်
| ယူနက်စကို ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် | |
မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အာရီရန် လူထုအားကစားပွဲတော်(Arirang Mass Games) အတွင်း တင်ဆက်ပြသခဲ့သော "အာရီရန်" ဖျော်ဖြေမှုတစ်ခု တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို သီဆိုဖျော်ဖြေနေသည့် ဆုန်းဆိုဟီး | |
| အာရီရန် | |
|---|---|
| ယူနက်စကို regional groupings | အာရှ-ပစိဖိတ် |
| ယူနက်စကို အချက်အလက် (မြောက်ကိုရီးယား) | |
| Reference | 914 |
| Inscription history | 2014 (9th session) |
| ယူနက်စကို အချက်အလက် (တောင်ကိုရီးယား) | |
| Reference | 445 |
| Inscription history | 2012 (7th session) |
အာရီရန် (ကိုရီးယား: 아리랑, အင်္ဂလိပ်: Arirang, အသံထွက် [a.ɾi.ɾaŋ]) သည် ကိုရီးယားရိုးရာ ကျေးလက်တေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။[၁] ဤသီချင်းတွင် မတူညီသော မူကွဲပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာသော သီဆိုဟန်ပေါင်း ၃,၆၀၀ ခန့် ရှိသည်။ ၎င်းမူကွဲအားလုံးတွင် "အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို" ("아리랑, 아리랑, 아라리요") ဟူသော စာသားနှင့် ဆင်တူသည့် ထပ်ကျော့သီချင်းစာသား တစ်ခုစီ အမြဲတမ်း ပါဝင်ကြသည်။[၂] ဤသီချင်း၏ သက်တမ်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ပြီဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။[၃]
"အာရီရန်" သီချင်းသည် ယူနက်စကို (UNESCO) ၏ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် စာရင်းတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထည့်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ပထမအကြိမ်အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက စာရင်းသွင်းရန် တင်ပြခဲ့ပြီးနောက်၊[၂][၃] ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတင်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။[၁][၄] ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနက ဤသီချင်းကို ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။[၅]
ယနေ့ခေတ်တွင် ဤသီချင်းကို မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တောင်ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံး၌ သီဆိုကြပြီး ကိုရီးယားပဋိပက္ခကြောင့် ကွဲပြားနေရသော ထိုနိုင်ငံနှစ်ခုကြားရှိ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မူရင်းအစပျိုးမှုနှင့် လူမျိုးစုဂီတဗေဒဆိုင်ရာ နောက်ခံ
[ပြင်ဆင်ရန်]"အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် ကန်ဝမ်ပြည်နယ် (Gangwon Province)၊ ဂျောင်ဆွန်း (Jeongseon) ဒေသတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ တိတိပပမရှိဘဲ ဝေဝါးနေသော်လည်း၊ အချို့သော ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ရှေးဟောင်း ကိုရီးယားရိုးရာ ဘာသာစကားတွင် "အာရီ" (ari - 아리) သည် "လှပသော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး "ရန်" (rang - 랑) သည် "ချစ်ရသူ" သို့မဟုတ် "သတို့သား" ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထိုစကားလုံးနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် "ကျွန်ုပ်၏ ချစ်ရသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။[၆] စာပညာရှင် ရှင်းယောင်ဟာ (Shin Yong-ha) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ ထောက်ခံထားသည့် ဤအယူအဆသည် သီချင်း၏ နောက်ကွယ်မှ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ကို ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည်။[၆]
ထိုဒဏ္ဍာရီအရ ဤအမည်သည် အော်ရာဂျီ (Auraji - 아우라지) ဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် လက်ဖက်နှင်းဆီ (Camellia) ပန်းပွင့်များ ခူးဆွတ်ရင်း ချစ်ကြိုက်ခဲ့ကြသည့် လူပျိုကြီးတစ်ဦးနှင့် အပျိုစင်တစ်ဦးတို့၏ ဇာတ်လမ်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။[၇] "အော်ရာဂျီ" ဟူသော ရေပြင်အမည်သည် ကိုရီးယားစကားလုံးဖြစ်သည့် "အော်အူရောဂျီဒါ" (eoureojida - 어우러지다) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို အနီးစပ်ဆုံး ပြန်ဆိုရပါက "သဟဇာတဖြစ်ခြင်း" သို့မဟုတ် "ဆုံတွေ့ခြင်း" ဟု ရရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြုံးချန်း (Pyeongchang) နှင့် ဆမ်ချော့ခ် (Samcheok) ဒေသတို့မှ စီးဆင်းလာသော ရေစီးကြောင်းများကို ဟန်မြစ် (Han River) သို့ ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေပြင်ကို အော်ရာဂျီဟု ခေါ်ဆိုသည်။[၈] ဤဇာတ်လမ်းနှင့် ပတ်သက်၍ မူကွဲနှစ်မျိုး ရှိသည်။
- ပထမမူကွဲတွင် - ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်နေခြင်းကြောင့် ထိုလူပျိုကြီးသည် အပျိုစင်နှင့် ဆုံတွေ့ရန် အော်ရာဂျီရေပြင်ကို ဖြတ်ကူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် မိမိတို့၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ဖော်ပြရန်အတွက် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။
- ဒုတိယမူကွဲတွင် - ထိုလူပျိုကြီးသည် အော်ရာဂျီရေပြင်ကို ဖြတ်ကူးရန် ကြိုးစားရင်း ရေနစ်သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး၊ သူ သေဆုံးသွားပြီးနောက်တွင် ဤဝမ်းနည်းဖွယ် သီချင်းကို သီဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။[၉]
ပရော်ဖက်ဆာ ကိတ် ဟောင်းဝပ် (Keith Howard) ၏ အဆိုအရ "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် ကန်ဝမ်ပြည်နယ် (Gangwon)၊ ဂျောင်ဆွန်း (Jeongseon) ဒေသ၏ တောင်တန်းထူထပ်သော ဒေသများတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤသီချင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံး ဖော်ပြချက်ကို ၁၇၅၆ ခုနှစ်ထွက် လက်ရေးမူစာမူတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။[၁၀] ကိုရီးယားလေ့လာရေး အကယ်ဒမီ (The Academy of Korean Studies) ကလည်း "အာရီရန်" သည် မူလက ဂျောင်ဆွန်းဒေသ၏ ကျေးလက်ရိုးရာသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်ဟူသော အမြင်ကို လက်ခံထားသည်။ အချို့သော ဂျောင်ဆွန်းဒေသခံများကမူ ဤသီချင်းသည် ဂိုလျော (Goryeo) ခေတ်အထိ ပိုမိုနောက်ကျသော အတိတ်ကာလကတည်းက ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ခြေရာခံကြသည်။[၁၁]
အချို့ကမူ ဂျိုဆွန်း (Joseon) ခေတ်ကာလတွင် မင်းသားကြီး ဟုန်းဆွန်း (Heungseon) ၏ အမိန့်တော်အရ ဂျောင်ဆွန်းဒေသမှ အလုပ်သမားများကို ဂျောင်ဘောက်နန်းတော် (Gyeongbok Palace) ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဆိုးလ် (Seoul) မြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည့်အချိန်တွင် ဤသီချင်းသည် ဆိုးလ်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အခြားသော ဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။[၁၁] အခြားသူများကမူ သီချင်းစာသားထဲမှ "အာရီရန်" (arirang) နှင့် "အာရာရီ" (arari) ဟူသော စကားလုံးများသည် ထိုခေတ်ကာလက အလုပ်သမားများ၏ မိသားစုဝင်များထံမှ မြစ်ဖျားခံလာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုမိသားစုဝင်များသည် အလုပ်သမားများကို ၎င်းတို့၏ ကန်ဝမ်နေအိမ်များမှ ဆိုးလ်မြို့ရှိ နန်းတော်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည့် အရာရှိများကို "အာရီရန်" (아리랑; 我離郞) သို့မဟုတ် "အာနန်ရီ" (아난리; 我亂離) ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ထိုစကားစုများ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၎င်းတို့၏ ချစ်သူများ သို့မဟုတ် မိသားစုများနှင့် မခွဲခွာနိုင်ပါ ဟု အသီးသီး အဓိပ္ပာယ်ရသည်။[၁၂][၁၃] ဂျိုဆွန်းခေတ် ပညာရှင် ဟွမ်ဟျွန်း (Hwang Hyeon) ရေးမှတ်ခဲ့သည့် မယ်ချွန်းယာရို့ခ် (Maecheonyarok - 매천야록; 梅泉野錄) မှတ်တမ်းများအရ ဤသီချင်းသည် ထိုခေတ်ကာလတွင် နိုင်ငံအတွင်း၌ အနှံ့အပြား ပျံ့နှံ့နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။[၁၁]
ကိုရီးယား စာပေပညာရှင် ရန်ဂျူဒုံး (Yang Ju-dong) က "အာရီရန်" (arirang) ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရှေးဟောင်း ကိုရီးယားရိုးရာ စကားလုံးဖြစ်ပြီး "ရှည်လျားသော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "အာရီ" (ari - 아리) နှင့် "တောင်ကုန်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "လျောင်" (ကိုရီးယား - 령၊ ဟန်းဂျာ - 領၊ ryeong) တို့ ပေါင်းစပ်ရာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။[၁၄]
အချို့ကမူ "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရကို သီလ (Silla) နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ဘုရင်၏ မိဖုရားဖြစ်သူ အာလျောင် (Lady Aryeong) ၏ အမည်မှ ခြေရာခံကြပြီး၊ ဤသီချင်းသည် သူမ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးများကို ချီးမွမ်းထားသည့် ကဗျာတစ်ပုဒ်မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခြားသူများကမူ ဤဝေါဟာရသည် "ဇာတိမြေ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဂျာချင် (Jurchen) ဘာသာစကားမှ "အာရင်" (arin) ဟူသော စကားလုံး သို့မဟုတ် ဆင်တူသောအမည်ရှိသည့် အိန္ဒိယနတ်ဘုရားတစ်ပါး၏ အမည်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟုလည်း ခန့်မှန်းတွက်ဆထားကြသည်။[၁၅]
ပထမဆုံး အသံသွင်းယူမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]"အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းကို ပထမဆုံး အသံသွင်းယူခဲ့မှုအဖြစ် သိရှိရသည်မှာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် လူမျိုးစုဗေဒပညာရှင် အဲလစ် စီ ဖလက်ချာ (Alice C. Fletcher) က သွင်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။[၁၆][၁၇] ဖလက်ချာသည် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ သူမ၏ နေအိမ်တွင် ကိုရီးယားကျောင်းသား သုံးဦး သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို "အချစ်သီချင်း - အာ-ရာ-ရန်" (Love Song: Ar-ra-rang) ဟူသော အမည်ဖြင့် အသံသွင်းယူခဲ့သည်။[၁၈] သတင်းမြစ်တစ်ခု၏ အဆိုအရ အသံသွင်းယူသည့် ကာလအတွင်း ထိုကျောင်းသားများသည် ကိုရီးယားမျိုးရိုးမြင့် မိသားစုများမှဖြစ်ပြီး ဟိုးဝပ်တက္ကသိုလ် (Howard University) တွင် ပညာသင်ကြားနေသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားသတင်းမြစ်တစ်ခုကမူ ထိုသီဆိုသူများသည် ထိုအချိန်က အမေရိကန်တွင် လာရောက်နေထိုင်နေကြသည့် ကိုရီးယားအလုပ်သမားများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။[၁၉] ယခုအခါ အဆိုပါ အသံသွင်းယူမှုများကို အမေရိကန် ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက် (U.S. Library of Congress) တွင် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။[၂၀]
တော်လှန်ရေးသီချင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ကိုရီးယားနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားစဉ်အတွင်း ကိုရီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း အပါအဝင် မျိုးချစ်စိတ်ကိုတက်ကြွစေသည့်သီချင်းများကို သီဆိုခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှုမြောက်သည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။[၂၁] ထို့ကြောင့် "အာရီရန်" သည် ဂျပန်အင်ပါယာ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် တရားဝင်မဟုတ်သော တော်လှန်ရေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။[၂၂] ကိုရီးယားဆန္ဒပြသူများသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အင်ပါယာကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည့် "မတ်လ ၁ ရက် လှုပ်ရှားမှု" (March First Movement) အတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။[၂၁] ဂျပန်သိမ်းပိုက်ထားစဉ် ကာလအတွင်း ရေးစပ်ခဲ့သည့် "အာရီရန်" သီချင်း မူကွဲများစွာတွင် မတရားမှုများ၊ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် ပြောက်ကျားစစ်ပွဲ ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်နေသည်။[၂၁] ထို့ပြင် နယ်ချဲ့ကျူးကျော်သူများကို တိုက်ခိုက်နေသည့် တောင်ပေါ်ပြောက်ကျားရဲဘော်များကလည်း ဤသီချင်းကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။[၂၁] ထို့ကြောင့် ဤသီချင်း၏ မူကွဲအမြောက်အမြားကို "လူထုငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုကို ပျက်ပြားစေမှု" အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့သည်။[၂၃]
လူသိအများဆုံး "အာရီရန်" သီချင်းစာသားများသည် ဒါရိုက်တာ နာဝန်းဂယူ (Na Woon-gyu) ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြသခဲ့သည့် "အာရီရန်" အသံတိတ်ရုပ်ရှင်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အဆိုပါ "အာရီရန်" ရုပ်ရှင်သည် ပျောက်ဆုံးသွားပြီဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း မှတ်တမ်းအမျိုးမျိုးအရ ၎င်းရုပ်ရှင်သည် ဂျပန်တို့၏ ဖမ်းဆီးထောင်ချခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းကို ခံရပြီးနောက် စိတ်ဝေဒနာရှင် ဖြစ်သွားခဲ့သည့် ကိုရီးယားကျောင်းသားတစ်ဦးအကြောင်း ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤရုပ်ရှင်သည် ရုံတင်ပြသချိန်တွင် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော ကိုရီးယားအမျိုးသားရေးဝါဒီ ရုပ်ရှင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံထားရသည်။[၂၁][၂၄][၂၅]
ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စတင်မိတ်ဆက်ခြင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]၁၉၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဂျိုဆွန်း (Joseon) ခေတ်၏ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများကြောင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာကြရာမှတစ်ဆင့် "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စတင်ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။[၂၆] ဤသီချင်းသည် အလွန်ရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၃ ခုနှစ်အတွင်း ပေါ့ပ် (pop)၊ ဂျက်ဇ် (jazz) နှင့် မမ်ဘို (mambo) အပါအဝင် မတူညီသော ဂီတအမျိုးအစားအမျိုးမျိုးဖြင့် ဂျပန်ဘာသာမူကွဲပေါင်း ၅၀ ကျော် ထွက်ရှိခဲ့သည်။[၂၁]
အိုကီနာဝါ (Okinawa) ဒေသတွင် သီဆိုကြသော "အာရီရန်" သီချင်းမူကွဲသည် ဂျပန်ပြည်မကြီးရှိ မူကွဲများနှင့်စာလျှင် ကျေးလက်ရိုးရာဂီတ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ ယိုနာဟာ ဟီရိုတိုရှီ (Yonaha Hirotoshi) ဆိုသူသည် သူငယ်စဉ်ဘဝက ကိုရီးယားလူမျိုး အာသာဖြေအမျိုးသမီးများ (Comfort women၊ ဂျပန်လို: 慰安婦 - Ianfu) သီဆိုခဲ့သော ဤသီချင်းသံကို ကြားဖူးခဲ့ရာမှ၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် မီယာကိုဂျီမာ (Miyakojima) ကျွန်း၌ အာရီရန်အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။[၂၆][၂၇]
ဂီတသင်္ကေတမှတ်စု
[ပြင်ဆင်ရန်]သီချင်းစာသား
[ပြင်ဆင်ရန်]"အာရီရန်" သီချင်း၏ မူကွဲအားလုံးတွင် "အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို" ("Arirang, arirang, arariyo" - 아리랑, 아리랑, 아라리요) ဟူသော စာသားနှင့် ဆင်တူသည့် သီချင်းအပိုဒ်ခွဲတစ်ခု အမြဲတမ်း ပါဝင်သည်။[၂] "အာရီရန်" ဟူသော စကားလုံးကိုယ်တိုင်မှာ အဓိပ္ပာယ်မဲ့စကားလုံးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားဘာသာစကားတွင် တိကျသော အဓိပ္ပာယ်မရှိပေ။[၂၈] အခြားသော သီချင်းစာသားများသည် မူကွဲတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူဘဲ ကွဲပြားကြသော်လည်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊ ခွဲခွာရမှု၊ ပြန်လည်ဆုံဆည်းရမှုနှင့် အချစ်စသည့် အကြောင်းအရာများကိုမူ မူကွဲအများစုတွင် တွေ့ရှိရသည်။[၄][၂၉]
အောက်ပါဇယားတွင် ဆိုးလ် (Seoul) မြို့မှ "စံပြအာရီရန်" (Standard Arirang) ၏ သီချင်းစာသားများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ပထမဆုံး စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းမှာ သီချင်းအပိုဒ်ခွဲ (Refrain) ဖြစ်ပြီး ၎င်းနောက်တွင် သီချင်းအပိုဒ် (Verses) သုံးပိုဒ် ဆက်လက်ပါဝင်သည်။
ကိုရီးယားဘာသာစကားဖြင့် မူရင်းစာသား
[ပြင်ဆင်ရန်]| ဟန်ဂုလ် (ကိုရီးယားအက္ခရာ) | ဟန်ဂုလ် / ဟန်ဂျာ (ကိုရီးယားအက္ခရာ နှင့် တရုတ်-ကိုရီးယားအက္ခရာ တွဲလျက်) | မွမ်းမံထားသော ရိုမန်နိုက်ဇေးရှင်း (အင်္ဂလိပ်အက္ခရာဖြင့် အသံဖလှယ်စနစ်) | ဖိုနက်တစ် အသံထွက် သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားခြင်း (IPA transcription) |
|---|---|---|---|
아리랑, 아리랑, 아라리요... |
아리랑, 아리랑, 아라리요... |
Arirang, arirang, arariyo... |
[a̠.ɾi.ɾa̠ŋ a̠.ɾi.ɾa̠ŋ a̠.ɾa̠.ɾi.jo̞] |
나를 버리고 가시는 님은 |
나를 버리고 가시는 님은 |
Nareul beorigo gasineun nimeun |
[na̠.ɾɯɭ pʌ̹.ɾi.go̞ ka̠.ɕi.nɯn nim.ɯn] |
청천하늘엔 잔별도 많고, |
晴天하늘엔 잔별도 많고, |
Cheongcheonhaneuren janbyeoldo manko, |
[tɕʰʌ̹ŋ.tɕʌ̹n.ɦa̠.nɯ.ɾe̞n tɕa̠n.bjʌ̹ɭ.do̞ ma̠n.ko̞] |
저기 저 산이 백두산이라지, |
저기 저 山이 白頭山이라지, |
Jeogi jeo sani baekdusaniraji, |
[tɕʌ̹.gi tɕʌ̹ sʰa̠n.i pe̞k̚.t͈u.sa̠n.i.ɾa̠.dʑi] |
မြန်မာဘာသာပြန်
[ပြင်ဆင်ရန်]အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို...
မင်းကတော့ အာရီရန် တောင်ကုန်းကို ကျော်ဖြတ်လို့သွားနေပြီ။
ကိုယ် ချစ်ရတဲ့သူလေးရယ်၊ မင်းသာ ကိုယ့်ကို စွန့်ပစ်သွားမယ်ဆိုရင်
၁၀ ရီ (ခရီးအကွာအဝေး) မရောက်ခင်မှာ မင်းခြေဖဝါးတွေ နာကျင်ကိုက်ခဲပါစေ။
ကြည်လင်နေတဲ့ ကောင်းကင်ယံမှာ ကြယ်လေးတွေ အများကြီးရှိနေသလိုမျိုး၊
ကိုယ်တို့ရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာလည်း အိပ်မက်တွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။
ဟိုးမှာ၊ ဟိုးဘက်မှာရှိတဲ့ တောင်ဟာ ဘတ်ဒူ (Baekdu) တောင်ပါ၊
အဲဒီတောင်ပေါ်မှာတော့ ဆောင်းရာသီရဲ့ အလယ်ခေါင်မှာတောင် ပန်းလေးတွေ ပွင့်လန်းလို့ နေကြတယ်။[၂၉][၃၀]
မှတ်ချက် - 'ရီ' (ri) ဆိုသည်မှာ ကိုရီးယားရိုးရာ အကွာအဝေးတိုင်းတာသည့်ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ 'ဆယ်ရီ' ဆိုလျှင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၄ ကီလိုမီတာဝန်းကျင် ရှိပါသည်။)
မူကွဲများ
[ပြင်ဆင်ရန်]"အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းတွင် မတူညီသော မူကွဲဗားရှင်းပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာသော သီဆိုဟန်ပေါင်း ၃,၆၀၀ ခန့် ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။[၂] ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သီချင်းခေါင်းစဉ်များ၏ ရှေ့တွင် မူလစတင်ပေါ်ပေါက်ရာ ဒေသအမည်များကို အလေ့အထအရ ရှေ့ကပ်လျက် တပ်ဆင်လေ့ရှိကြသည်။[၁၅]
ယေဘုယျအားဖြင့် "ဂျောင်ဆွန်း အာရီရန်" (Jeongseon Arirang) ကို ဤသီချင်း၏ မူလပထမ ဗားရှင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း၊ ဆိုးလ်မြို့မှ "ဘွန်ဂျို အာရီရန်" (Bonjo Arirang - စံပြအာရီရန်) သည် လူသိအများဆုံး မူကွဲများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဗားရှင်းသည် ၁၉၂၆ ခုနှစ်ထွက် "အာရီရန်" ရုပ်ရှင်၏ ဇာတ်ဝင်တေးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် စတင်၍ လူကြိုက်အလွန်များပြီး ရေပန်းစားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။[၁၅]
အခြားသော လူသိများသည့် မူကွဲများတွင် ကိုရီးယားရိုးရာဂီတ အမျိုးအစားများဖြစ်သော ပန်ဆိုရီ (pansori) နှင့် ဆီနာဝီ (sinawi) တို့ စတင်မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသအဖြစ် လူသိများသည့် ဂျိုလာတောင်ပိုင်းပြည်နယ် (South Jeolla Province) မှ "ဂျင်ဒို အာရီရန်" (Jindo Arirang) နှင့် ဂျောင်ဆန်းတောင်ပိုင်းပြည်နယ် (South Gyeongsang Province) မှ "မီလျန် အာရီရန်" (Miryang Arirang) တို့ ပါဝင်သည်။[၃၁][၃၂]
တရားဝင် အဆင့်အတန်း
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းကို တရုတ်နိုင်ငံ၏ "အမျိုးသားအဆင့် ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစာရင်း" ၏ တတိယမြောက် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။[၃၃]
၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ယန်ပြန် ကိုရီးယားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (Yanbian Korean Autonomous Region) ထူထောင်ခြင်း ၇၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကိုရီးယားတိုင်းရင်းသား အဆိုတော် စွေလီလင် (Cui Liling) က ချန်ဘိုက်ဆန်း (Jangbaeksan) တောင်ပေါ်ရှိ ကောင်းကင်အိုင် (Heaven Lake) အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့ထားသည့် ပထမဆုံး "အာရီရန်" သီချင်းမူကွဲကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။[၃၄]
တောင်ကိုရီးယားနှင့် မြောက်ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် "အာရီရန်" သီချင်းကို ယူနက်စကို (UNESCO) ၏ ဓလေ့ရိုးရာဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းရန် အောင်မြင်စွာ တင်ပြနိုင်ခဲ့ကြသည်။[၂][၃] တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး စာရင်းသွင်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။[၁][၄]
တောင်ကိုရီးယား
[ပြင်ဆင်ရန်]၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနက "အာရီရန်" ကို ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။[၅]
အမေရိကန် ကြည်းတပ်မတော်၏ (၇) ခုမြောက် ခြေလျင်တပ်မ (7th Infantry Division) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော သမ္မတဖြစ်သူ ဆင်းမန်းရီး (Syngman Rhee) ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ် မေလတွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို ၎င်းတို့တပ်မ၏ တရားဝင် စစ်ချီသီချင်း (Official march song) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တပ်မသည် ကိုရီးယားစစ်ပွဲကာလ အပါအဝင် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက် တပ်စွဲခဲ့သော တပ်မဖြစ်သည်။[၃၅]
လူထုရေပန်းစားမှု ယဉ်ကျေးမှုအတွင်း ဖော်ပြပါရှိမှုများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဂီတ
[ပြင်ဆင်ရန်]- အမေရိကန် တေးရေးဆရာ ဂျွန် ဘန်းစ် ချန့်စ် (John Barnes Chance) သည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းက ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် သူကြားဖူးခဲ့သော "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းမူကွဲတစ်ခုအပေါ် အခြေခံ၍ သူ၏ ၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်ထွက် ကွန်ဆတ်တီးဝိုင်း ဖျော်ဖြေမှုလက်ရာဖြစ်သော "ကိုရီးယားရိုးရာသီချင်းအပေါ် အခြေခံထားသည့် မူကွဲများ" (Variations on a Korean Folk Song) ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။[၃၆]
- မြောက်ကိုရီးယား တေးရေးဆရာ ချွဲဆွန်းဟွမ် (Choi Sung-hwan) သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် "အာရီရန် စိတ်ကူးယဉ်တေး" (Arirang Fantasy) ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ နယူးယောက် ဖီဟာမိုနစ် (New York Philharmonic) ဂီတအဖွဲ့သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့က မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်အတွင်း ပရိသတ်တောင်းဆိုချက်အရ ထပ်ဆင့်ဖျော်ဖြေမှု (Encore) အဖြစ် ဤလက်ရာကို အနည်းငယ် ပြုပြင်မွမ်းမံထားသည့် ပုံစံဖြင့် တီးခတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။[၃၇]
- ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်အဖွဲ့ SG Wannabe သည် "Arirang" ဟု အမည်ရသည့် သီချင်းတစ်ပုဒ် ပါဝင်သော "The Sentimental Chord" အယ်လ်ဘမ်ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။[၃၈]
- တရုတ်နိုင်ငံသား တေးရေးတေးဆို စွေကျန့် (Cui Jian) သည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ပိုင်းခြားထားသည့် လတ္တီတွဒ်မျဉ်းကို ရည်ညွှန်းထားသော ၎င်း၏ "၃၈ ဒီဂရီပြိုင်မျဉ်းကို ဖြတ်ကျော်ကခုန်ခြင်း" (Dance Across the 38th Parallel) သီချင်းထဲတွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤသီချင်းကို သူ၏ ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထွက် "Show You Colour" အယ်လ်ဘမ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။[၃၉]
- တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသားအဆိုတော်အဖွဲ့ ဘီတီအက်စ် ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထွက် (၁၀) ခုမြောက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ်ကို "Arirang" ဟု အမည်ပေးထားသည်။[၄၀] အဆိုပါ အယ်လ်ဘမ်၏ ပထမဆုံးသီချင်းဖြစ်သော "Body to Body" ၏ သီချင်းအကူးအပြောင်းအပိုင်း (Bridge) တွင် "အာရီရန်" ကို သံပြိုင်အဆိုအဖွဲ့ဗားရှင်းဖြင့် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
ရုပ်ရှင်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- "Arirang" သည် ရုပ်ရှင်ဖန်တီးသူ ဒါရိုက်တာ နာဝူးန်ဂယူ (Na Woon-gyu) ၏ ၁၉၂၆ ခုနှစ်ထွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး၏ အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဤဇာတ်ကားသည် ၂၀ ရာစုအတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို လူကြိုက်များ ရေပန်းစားလာစေခဲ့သည်။[၁၅]
- "Arirang" သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထွက် တောင်ကိုရီးယား မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင် တစ်ကား၏ အမည်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ရှင်သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကန်းရုပ်ရှင်ပွဲတော် (Cannes Film Festival) ၏ Un Certain Regard ကဏ္ဍတွင် အမြင့်ဆုံးဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။[၄၁]
မီဒီယာ
[ပြင်ဆင်ရန်]အားကစား
[ပြင်ဆင်ရန်]- မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ လူထုကိုယ်လက်လှုပ်ရှား ဆေးပညာ ပြိုင်ပွဲနှင့် အနုပညာ ဖျော်ဖြေပွဲ ပွဲတော်ကြီးကို ယေဘုယျအားဖြင့် အာရီရန် ပွဲတော် (Arirang Festival) ဟု လူသိများသည်။[၄၄]
- ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဆစ်ဒနီမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၀၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား၌ တောင်ကိုရီးယားနှင့် မြောက်ကိုရီးယား အားကစားသမားများသည် "အာရီရန်" သီချင်း ဖွင့်လှစ် တီးခတ်နေစဉ်အတွင်း ကိုရီးယား ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး အလံကို အတူတကွ ကိုင်ဆောင်ကာ ကွင်းအတွင်းသို့ ချီတက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။[၄၅]
- တောင်ကိုရီးယား ပရိသတ်များသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား (FIFA World Cup) ပြိုင်ပွဲအတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို အားပေးဝန်းရံသည့် သီချင်း (Cheering song) အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။[၁၅]
- တောင်ကိုရီးယား စကိတ်အကမယ် ကင်ယူနာ (Yuna Kim) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ စကိတ်အက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ အလွတ်ပြိုင်ပွဲ (Free skate) တွင် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။[၄၆]
- တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ပြုံးချန်းတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲအတွင်း၊ အထူးသဖြင့် ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားနှင့် အိုလံပစ် ထုတ်လွှင့်ရေး ဝန်ဆောင်မှုအဖွဲ့ (OBS) ၏ တီဗီ အဖွင့် မိတ်ဆက် လျှပ်တစ်ပြက် ဗီဒီယိုတို့တွင် "အာရီရန်" သီချင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုခဲ့သည်။[၄၇] ဂါလာ စကိတ်အက ဖျော်ဖြေပွဲအတွင်း ချွဲဒါဘင် (Choi Da-bin) သည် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် စကိတ်စီးပြခဲ့သည်။[၄၈]
- ၂၀၁၈ ခုနှစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ကိုရီးယား ပေါင်းစည်းရေး အသင်းသည် လှေလှော်ပြိုင်ပွဲ၌ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့စဉ်အတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။[၄၉]
- တောင်ကိုရီးယား စကိတ်အကမယ် လီဟဲအင် (Haein Lee) သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် တိုက်ကြီးလေးတိုက် စကိတ်အက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ အလွတ်ပြိုင်ပွဲတွင် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။[၅၀]
ဗီဒီယိုဂိမ်းများ
[ပြင်ဆင်ရန်]- ကေလာ အင်စတင်းတ် (Killer Instinct) ဂိမ်းထဲမှ ကင်ဝူး (Kim Wu) ၏ ဇာတ်ကောင် နောက်ခံတေးတွင် ဟူနာကင် (Hoona Kim) သီဆိုထားသည့် "အာရီရန်" သီချင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။[၅၁]
- "အာရီရန်" သီချင်းကို ဆစ်ဒ်မေယာ၏ စီဗီလိုက်ဇေးရှင်း ၆ (Sid Meier's Civilization VI) ဂိမ်းတွင် ကိုရီးယား လူမျိုးစု ယဉ်ကျေးမှု၏ နောက်ခံ အဓိကတေးအဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။[၅၂]
- "ဟိုရန်ဂီ အာရီရန်" (Horangi Arirang) သည် ဆိုးလ် ကာလီဗာ (Soul Calibur) ဂိမ်းထဲမှ ဟွမ် (Hwang) ၏ ဇာတ်ကောင် နောက်ခံတေး အမည်ဖြစ်သည်။[၅၃]
ကိုးကားချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- 1 2 3 N. Korea's Arirang wins UNESCO intangible heritage status (in en)။ 2017-12-06 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 5 UNESCO - Intangible Heritage Section။ UNESCO Culture Sector - Intangible Heritage - 2003 Convention : (in en)။ 2013-12-05 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 'Arirang' makes it to UNESCO heritage - The Korea Times (in en) (2012-12-06)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 "Arirang folk song in the Democratic People's Republic of Korea". Intangible Cultural Heritage. UNESCO. Retrieved 5 December 2017
- 1 2 https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2015/07/15/2015071501147.html (in ko) (2024-02-24)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Singing။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ [신용하의 새로 쓰는 한국문화아리랑(下)] (in ko) (2003-01-15)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Auraji Lake (아우라지) - Sightseeing - Korea travel and tourism information (in en)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Korea)၊ The National Folk Museum of Korea (South (2014-11-27)။ Encyclopedia of Korean Folk Literature: Encyclopedia of Korean Folklore and Traditional Culture Vol. III (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ 길잡이미디어။ ISBN 978-89-289-0084-8။
- ↑ Howard၊ Keith (2017-05-15)။ Perspectives on Korean Music: Volume 1: Preserving Korean Music: Intangible Cultural Properties as Icons of Identity (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Routledge။ ISBN 978-1-351-91168-9။
- 1 2 3 아리랑 - 한국민족문화대백과사전 (in ko)။ 19 December 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "아리랑설". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.
- ↑ "아난리설". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.
- ↑ "아리령 설". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.
- 1 2 3 4 5 From lyrical folk song to cheering song: variations of 'Arirang' in Korean history - The Korea Times (in en) (2012-12-06)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Min-sik၊ Yoon (2017-09-27)။ Oldest recorded Arirang to be on display in Seoul (in en)။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ (Yonhap Feature) Arirang under renewed light ahead of UNESCO application | YONHAP NEWS (in en)။ 14 May 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2026-07-05 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Provine, Robert C. "Alice Fletcher's Notes on the Earliest Recordings of Korean Music" (PDF). Academy of Korean Studies. Archived from the original (PDF) on 8 December 2017. Retrieved 7 December 2017.
- ↑ Maliangkay, Roald (2007). "Their Masters' Voice: Korean Traditional Music SPs (Standard Play Records) under Japanese Colonial Rule". The World of Music 49 (3): 53–74. ISSN 0043-8774.
- ↑ Alice C Fletcher collection of Korean cylinder recordings (1896)။ 7 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 5 6 Atkins, E. Taylor (August 2007). "The Dual Career of "Arirang": The Korean Resistance Anthem That Became a Japanese Pop Hit". The Journal of Asian Studies 66 (3): 645–687. doi:.
- ↑ Atkins, E. Taylor (August 2007). "The Dual Career of "Arirang": The Korean Resistance Anthem That Became a Japanese Pop Hit". The Journal of Asian Studies 66 (3): 645–687. doi:.
- ↑ Kim, Su-hyun (2021). "Music Control and the Repression of Patriotic Songs during the Japanese colonial era – Based on newspaper articles" (in ko). Journal of the Society for Korean Historico-Musicology (66): 5–49. doi:.
- ↑ Edwards၊ Matthew (2014)။ Film Out of Bounds: Essays and Interviews on Non-Mainstream Cinema Worldwide။ McFarland။ p. 198။ ISBN 978-1476607801။
- ↑ Taylor-Jones၊ Kate (2017)။ Divine Work, Japanese Colonial Cinema and its Legacy။ Bloomsbury USA။ ISBN 978-1501306136။
- 1 2 Park, Ae-kyung (2016). "Crossing Arirang – An inflow of Arirang into Japan and Arirang in Okinawa" (in ko). Yeol-sang Journal of Classical Studies 53: 167-194.
- ↑ Hwang၊ Eun-sun။ "오키나와의 아리랑고개" (in ko)၊ Weekly Chosun၊ 21 August 2015။
- ↑ Arirang (아리랑) (2015)။ 6 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Kim Yoon၊ Keumsil; Williams၊ Bruce (2015)။ Two Lenses on the Korean Ethos: Key Cultural Concepts and Their Appearance in Cinema။ McFarland။ p. 39။ ISBN 978-0786496822။
- ↑ Damodaran, Ramu (Winter 2017). "UNAI Impacts Scholarship, Research for Greater Good". SangSaeng 49. APCEIU.
- ↑ Jindo Arirang (2015)။ 6 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Jindo Arirang (2015)။ 6 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Arirang – List of Representative Items of National Intangible Cultural Heritage (阿里郎 – 国家级非物质文化遗产代表性项目名录)။ 19 February 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ The world's first Tianchi-themed Arirang "Tianchi Arirang"။ 崔丽玲။ 23 May 2023 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Chronological History 7th Infantry Division (25 May 2012)။ 19 May 2010 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 7 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Miles၊ Richard B; et al. (2010)။ Teaching Music Through Performing in Band Volume 1။ Chicago: GIA Publications, Inc.။ pp. 590–598။
- ↑ Wakin၊ Daniel J.။ "North Koreans Welcome Symphonic Diplomacy"၊ The New York Times၊ 27 February 2008။
- ↑ "SG워너비, 1년만에 '컴백'...4집 '아리랑' 발표" (in ko)၊ The Chosun Ilbo၊ 30 March 2007။
- ↑ Ma Shang (2005)။ "该是给点颜色的时候了——浅评崔健及《给你一点颜色》"။ Art Criticism (တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ No. 7။ Chinese National Academy of Arts။ pp. 48–51။ doi:10.16364/j.cnki.cn11-4907/j.2005.07.01။
- ↑ Lee Jung-joo။ "What does BTS' upcoming album name, 'Arirang', mean?"၊ The Korea Herald၊ 16 January 2026။
- ↑ Bradshaw၊ Peter။ "Arirang – review"၊ The Guardian၊ 7 June 2012။
- ↑ "Arirang TV begins DTV service in metropolitan Washington, D.C., area"၊ The Korea Times၊ 28 April 2011။
- ↑ "Arirang Radio to Go on Air in U.S."၊ The Chosun Ilbo၊ 11 January 2012။
- ↑ DeHart၊ Jonathan။ "Pyongyang's Arirang Festival: Eye Candy for the Masses"၊ The Diplomat၊ 29 July 2013။
- ↑ Ito၊ Makoto။ "Two Koreas make history during opening ceremony"၊ The Japan Times Online၊ 16 September 2000။
- ↑ Hersh၊ Philip (30 April 2011)။ Botched jumps cost Kim world title, Czisny the bronze။ 7 December 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Do passado ao futuro cerimonia de abertura de pyeongchang projeta futuro de crianças (in pt) (9 February 2018)။ 27 February 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 9 February 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "[올림픽 아리랑과 K팝, '반갑습니다'가 어우러진 은반...'굿바이' 갈라쇼]" (in ko-KR)၊ 연합뉴스၊ 25 February 2018။ "'정선아리랑 랩소디'의 서정적이면서도 웅장한 선율에 맞춘 최다빈의 섬세한 연기에 관중은 아낌없는 박수를 보냈다."
- ↑ "Unified Korea dragon boat team win historic gold at Asian Games"၊ AS.com၊ 27 August 2018။
- ↑ In Tallinn, Mihara reclaims Four Continents title; U.S. pairs finish 1–2 (25 January 2022)။
- ↑ Archived at Ghostarchive and the Celldweller & Atlas Plug (10 March 2016)၊ Killer Instinct Season 3 – Creating the Music for "Kim Wu"၊ archived from the original on 16 March 2016၊ 8 February 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီးCS1 maint: BOT: original-url status unknown (link): Celldweller & Atlas Plug (10 March 2016)၊ Killer Instinct Season 3 – Creating the Music for "Kim Wu"၊ 8 February 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး[ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရသည့် ရင်းမြစ် လိုအပ်သည်]
- ↑ Geoff Knorr's Facebook Page။ 26 January 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရသည့် ရင်းမြစ် လိုအပ်သည်]
- ↑ Youtube Link Page (27 April 2009)။ 26 January 2018 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
