အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်
| အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက် United States Congress | |
|---|---|
| ၁၁၉ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော် | |
 | |
| အမျိုးအစား | |
| အမျိုးအစား | |
| လွှတ်တော်များ | ဆီးနိတ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့လွှတ်တော် |
| ခေါင်းဆောင်များ | |
| ဖွဲ့စည်းပုံ | |
| အမတ်ဦးရေ | ၅၃၅ ဦး ၁၀၀ ဆီးနိတ်အမတ် ၄၃၅ အောက်လွှတ်တော်အမတ် |
| ဖိုင်:119th US House Structure.svg | |
| ဖိုင်:119th US Senate Structure.svg | |
| အစည်းအဝေးနေရာ | |
| အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ် | |
| ဝက်ဘ်ဆိုဒ် | |
| www.congress.gov | |
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက် (အင်္ဂလိပ်: United States Congress) သည် အမေရိကန်ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ အမြင့်ဆုံးဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော စနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ ၎င်းကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော် (အထက်လွှတ်တော်) နှင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့လွှတ်တော် (အောက်လွှတ်တော်) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် အာဏာသုံးရပ်ခွဲဝေမှု မူဝါဒအရ အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍ (သမ္မတ) နှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ (တရားရုံးချုပ်) တို့ကို ထိန်းကျောင်းတည့်မတ်ပေးရန် တာဝန်ရှိသည်။
ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အပိုဒ် (၁) အရ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့ရှိ ကာပီတယ်လ် အဆောက်အအုံတွင် အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြီး နိုင်ငံတော်၏ အရေးကြီးသော မူဝါဒများကို ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲသူများသည် အာဏာရှင်စနစ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဥပဒေပြုအာဏာကို လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ကြား ခွဲဝေအပ်နှင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အောက်လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့လွှတ်တော် တွင် အမတ်ဦးရေ ၄၃၅ ဦး ပါဝင်ပြီး ပြည်နယ်များ၏ လူဦးရေအချိုးအစားအလိုက် ခွဲဝေထားသည်။ အောက်လွှတ်တော်အမတ်များကို ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး ပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒသဘောထားကို အနီးကပ်ဆုံး ကိုယ်စားပြုရန် ရည်ရွယ်သည်။ ထို့အပြင် မဲပေးပိုင်ခွင့်မရှိသော ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သည့် ပေါ်တိုရီကို နှင့် ဒီစီ ဒေသများမှ ကိုယ်စားလှယ်များလည်း ပါဝင်တက်ရောက်ကြသည်။
အထက်လွှတ်တော် သို့မဟုတ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် တွင် ပြည်နယ်တစ်ခုလျှင် အမတ် ၂ ဦးကျစီဖြင့် စုစုပေါင်း အမတ် ၁၀၀ ဦး ပါဝင်သည်။ ဆီးနိတ်အမတ်များ၏ သက်တမ်းမှာ ၆ နှစ်ဖြစ်ပြီး တည်ငြိမ်သော ဥပဒေပြုမှုများကို ဖော်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဒုတိယသမ္မတ (လက်ရှိ ဂျေဒီ ဗန့်စ်) သည် ဆီးနိတ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူရသော်လည်း မဲအရေအတွက် တူညီနေသည့် အခြေအနေမျိုးမှလွဲ၍ မဲပေးပိုင်ခွင့် မရှိပေ။
ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်၏ အဓိကလုပ်ပိုင်ခွင့်များတွင် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေများ ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ နိုင်ငံတော်၏ ဘတ်ဂျက်ကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် စစ်ကြေညာခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် သမ္မတက ခန့်အပ်သော အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များနှင့် တရားသူကြီးများကို အတည်ပြုပေးရန် သို့မဟုတ် ပယ်ချရန် အခွင့်အာဏာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို စွဲချက်တင် စစ်ဆေးခြင်း (Impeachment) ကိုလည်း အောက်လွှတ်တော်မှ စတင်၍ ဆီးနိတ်တွင် စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ရသည်။
လက်ရှိတွင် ၁၁၉ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီ နှင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ တို့သည် အဓိက နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ ဖြစ်ကြသည်။ ကွန်ဂရက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် အမေရိကန်ပြည်တွင်းသာမက ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအပေါ်တွင်လည်း များစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ကွန်ဂရက်၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုထိရောက်စေရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး စသည့် ကော်မတီအမျိုးမျိုးဖြင့် ခွဲဝေလုပ်ဆောင်ကြသည်။