ဝီကီပီးဒီးယား:အကြောင်း: တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
• အထံုးသည္ အနာေပၚ မထားရ။ လိုအပ္လွ်င္ အသိုင္းလုပ္ေပးပါ။
 
==Dislocation အဆစ္လြဲျခင္းအဆစ်လွဲခြင်း==
• အဆစ်ကို ဖုံးထားသည့် အိတ်ထဲမှ အရိုးက ထွက်သွားခြင်း။
• အဆစ္ကို ဖံုးထားသည့္ အိတ္ထဲမွ အ႐ိုးက ထြက္သြားျခင္း။
• ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းမည်။
• ပံုသဏၭာန္ ေျပာင္းမည္။
• အဆစ် အလုပ် မလုပ်နိုင်တော့။
• အဆစ္ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့။
• နာမည်၊ ဖိလျှင် နာမည်။
• နာမည္၊ ဖိလွ်င္ နာမည္။
• လှုပ်မရ၊
• လႈပ္မရ၊
• ရောင်မည်။
• ေရာင္မည္။
• အရောင်ပြောင်းမည်။
• အေရာင္ေျပာင္းမည္။
• အကူအညီ ရွာပါ။ရှာပါ။
• ပြန်တည့်အောင် မကျိုးစားပါနှင့်၊
• ျပန္တည့္ေအာင္ မက်ဳိးစားပါႏွင့္၊
• ရေခဲ တင်ပေးပါ။
• ေရခဲ တင္ေပးပါ။
• အပြင်က အနာရှိက သန့်ရှင်းဆေး ထည့်ပေးပါ။
• အျပင္က အနာရွိက သန္႕ရွင္းေဆး ထည့္ေပးပါ။
• အသိုင်း၊ အောက်ခံပြား လုပ်ပေးပါ။
• အသိုင္း၊ ေအာက္ခံျပား လုပ္ေပးပါ။
• သွေး ထွက်-မထွက် ကြည့်ပါ။
• ေသြး ထြက္-မထြက္ ၾကည့္ပါ။
အသက္မရွဴပါကအသက်မရှူပါက (စီ၊ ပီ၊ အာရ္အာရ်) လုပ္ပါ။လုပ်ပါ။
• ခြေထောက်ကို မြှောက်ထားပါ။
• ေျခေထာက္ကို ေျမႇာက္ထားပါ။
• စောင်ခြုံပေးပါ။
• ေစာင္ၿခံဳေပးပါ။
 
Anaphylaxis (အနာဖလက်ဆစ်) ခေါ် တခုခုနှင့် မတည့်သည့်အခါ အဆိုးဝါးဆုံးဖြစ်စဉ် Shock (ရှော့ခ်)
Anaphylaxis (အနာဖလက္ဆစ္) ေခၚ တခုခုႏွင့္ မတည့္သည့္အခါ အဆိုး၀ါးဆံုးျဖစ္စဥ္ Shock (ေရွာ့ခ္)
• (အနာဖလက်ဆစ်) သည် ရုတ်တရက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် (အလာဂျီ) ခေါ် တခုခုနဲ့ မတည့်၍ ဖြစ်လာသော လက္ခဏာများ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း နေရာများစွာ၌ တပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
• (အနာဖလက္ဆစ္) သည္ ႐ုတ္တရက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ (အလာဂ်ီ) ေခၚ တခုခုနဲ႕ မတည့္၍ ျဖစ္လာေသာ လကၡဏာမ်ား ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ေနရာမ်ားစြာ၌ တၿပိဳင္နက္တည္း ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။
• အချို့တွင် သာမန်မျှ နေမထိထိုင်မသာ ဖြစ်သော်လည်း ဆိုးဝါးလွန်းပါက သေစေနိုင်သည်။
• အခ်ဳိ႕တြင္ သာမန္မွ် ေနမထိထိုင္မသာ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆိုး၀ါးလြန္းပါက ေသေစႏိုင္သည္။
• (အနာဖလက်ဆစ်)သည် ထိုးဆေးကြောင့်၄င်း၊ တခုခု စားမိ၍၄င်း သွေးထဲရောက်သွားလျှင် ဖြစ်နိုင်သည်။
• (အနာဖလက္ဆစ္)သည္ ထိုးေဆးေၾကာင့္၄င္း၊ တခုခု စားမိ၍၄င္း ေသြးထဲေရာက္သြားလွ်င္ ျဖစ္ႏုိင္သည္။
• အရေပြား၊ အဆုပ်၊ နှာခေါင်း၊ သွေး၊ အစာလမ်းကြောင်းထဲတွင် စက္ကန့်ပိုင်းဖြစ်စေ၊ မိနစ်ပိုင်းဖြစ်စေ လက္ခဏာများပေါ်လာသည်။
• အေရျပား၊ အဆုပ္၊ ႏွာေခါင္း၊ ေသြး၊ အစာလမ္းေၾကာင္းထဲတြင္ စကၠန္႕ပိုင္းျဖစ္ေစ၊ မိနစ္ပိုင္းျဖစ္ေစ လကၡဏာမ်ားေပၚလာသည္။
• အရေပြား၊ ဂျိုင်း၊ ပေါင်ခြံ၊ ပူနွေးလာသည်၊ နီရဲလာသည်။
• အေရျပား၊ ဂ်ဳိင္း၊ ေပါင္ၿခံ၊ ပူေႏြးလာသည္၊ နီရဲလာသည္။
• စိတ်က စိုးရိမ်လာသည်။
• စိတ္က စိုးရိမ္လာသည္။
• နှလုံးခုန်နှုန်း မြန်လာသည်။
• ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ျမန္လာသည္။
• လည်ပင်း၊ လျှာ ရောင်သဖြင့် အသံသြလာသည်။
• လည္ပင္း၊ လွ်ာ ေရာင္သျဖင့္ အသံၾသလာသည္။
• အမြိုရခက်လာသည်။
• အၿမိဳရခက္လာသည္။
• အသက်ရှူရ ခက်လာသည်။
• အသက္ရွဴရ ခက္လာသည္။
• နှာရည်ယို၊ နှာခြေ၊ ပန်းနာကဲ့သို့ အသက်ရှူကြပ်လာသည်၊
• ႏွာရည္ယို၊ ႏွာေျခ၊ ပန္းနာကဲ့သို႕ အသက္ရွဴၾကပ္လာသည္၊
• အန်၊ ပျို့၊ ဗိုက်အောင့်၊ ဆီး-ဝမ်း သွားချင်လာမည်။
• အန္၊ ပ်ဳိ႕၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဆီး-၀မ္း သြားခ်င္လာမည္။
• သွေးဖိအားကျမည်။
• ေသြးဖိအားက်မည္။
• သတိလစ်မည်။
• သတိလစ္မည္။
• Acute pulmonary edema ခေါ် ရုတ်တရက် အဆုပ်ရောင်ခြင်းကြောင့် သေနိုင်သည်။
• Acute pulmonary edema ေခၚ ႐ုတ္တရက္ အဆုပ္ေရာင္ျခင္းေၾကာင့္ ေသႏိုင္သည္။
 
ဖြစ်စေသည့်အကြောင်းရင်းများ
ျဖစ္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမ်ား
1. ဆေးဝါးများ၊
1. ေဆး၀ါးမ်ား၊
2. တိရစ္ဆာန်၊ လူပရိုတင်းများ၊
2. တိရစၧာန္၊ လူပ႐ိုတင္းမ်ား၊
3. တာရှည်ခံစေရန် သုံးဆောင်သည့် ဆေးများ၊
3. တာရွည္ခံေစရန္ သံုးေဆာင္သည့္ ေဆးမ်ား၊
4. ရုပ်ပိုင်း ထိတွေ့မှုများ၊
4. ႐ုပ္ပိုင္း ထိေတြ႕မႈမ်ား၊
 
Anaphylaxis (အနာဖလက်ဆစ်) နှင့် မှားနိုင်သော ရောဂါများ
Anaphylaxis (အနာဖလက္ဆစ္) ႏွင့္ မွားႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ား
Fainting ခေါ် သတိလက်လွတ်ဖြစ်ခြင်း၊ သို့သော် သွေးလုန်နှုန်းနှေးမည်။ အေးစက်နေမည်။ ဖြူဖတ် ဖြူရော် ဖြစ်နေမည်။ အသက်ရှူ မကြပ်။
Fainting ေခၚ သတိလက္လြတ္ျဖစ္ျခင္း၊ သို႕ေသာ္ ေသြးလုန္ႏႈန္းေႏွးမည္။ ေအးစက္ေနမည္။ ျဖဴဖတ္ ျဖဴေရာ္ ျဖစ္ေနမည္။ အသက္ရွဴ မၾကပ္။
 
ကုသနည်း
ကုသနည္း
1. Epinephrine (Adrenaline) ထိုးပေးပါက သက်သာသွားမည်။ ၄င်းသည် သွေးလွှတ်ကြောအား ကျဉ်းစေသည်။ အရည်ထွက်ခြင်းကို တားသည်။ အသက်ရှူပြွန်ကျယ်စေသည်။ Epinephrine ကို တင်ပါး၊ လက်အောင်း၊ ပေါင်၌ ချက်ချင်းထိုးပေးပါ။ ထိုးသည့်နေရာအား ပွတ်ပေးပါ။ အဝတ် အစားချွတ်ရန် ကြာနေမည်ဆိုပါက အဝတ်ပါးပါးပေါ်မှ (သန့်ရှင်းလျှင်) ဆေးထိုးအပ်စိုက် ထိုးနိုင်သည်။ Epinephrine သည် နှလုံးခုန်ပြန်မည်။ နှလုံးရောဂါ အကြီးအကျယ် မရှိပါက ပေးနိုင်သည်။
1. Epinephrine (Adrenaline) ထိုးေပးပါက သက္သာသြားမည္။ ၄င္းသည္ ေသြးလႊတ္ေၾကာအား က်ဥ္းေစသည္။ အရည္ထြက္ျခင္းကို တားသည္။ အသက္ရွဴႄပြန္က်ယ္ေစသည္။ Epinephrine ကို တင္ပါး၊ လက္ေအာင္း၊ ေပါင္၌ ခ်က္ခ်င္းထိုးေပးပါ။ ထုိးသည့္ေနရာအား ပြတ္ေပးပါ။ အ၀တ္ အစားခၽြတ္ရန္ ၾကာေနမည္ဆိုပါက အ၀တ္ပါးပါးေပၚမွ (သန္႕ရွင္းလွ်င္) ေဆးထိုးအပ္စိုက္ ထိုးႏိုင္သည္။ Epinephrine သည္ ႏွလံုးခုန္ျပန္မည္။ ႏွလံုးေရာဂါ အႀကီးအက်ယ္ မရွိပါက ေပးႏိုင္သည္။
Adult လူၾကီး၊လူကြီး၊ ၁၂ ႏွစ္အထက္၊နှစ်အထက်၊ 0.3 ml;
Children ကေလးကလေး 6 to 12 years 0.2 ml
Children ကေလးကလေး 2 to 6 years 0.15 ml;
Children ကေလးကလေး 1 to 2 years 0.05 ml to 0.1 ml;
2. ၁၀ % သော လူနာတို့၌ ၄-၁၂ နာရီအကြာ ပြန်ဖြစ်မည်။ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ ကျန်ကာ ပြန်ဖြစ်မည်။ ၁၀-၁၅ မိနစ်အထိ ဆက်ဖြစ်နေပါက နောက်ထပ် ထပ်ထိုးပါ။
2. ၁၀ % ေသာ လူနာတို႕၌ ၄-၁၂ နာရီအၾကာ ျပန္ျဖစ္မည္။ သို႕မဟုတ္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား က်န္ကာ ျပန္ျဖစ္မည္။ ၁၀-၁၅ မိနစ္အထိ ဆက္ျဖစ္ေနပါက ေနာက္ထပ္ ထပ္ထိုးပါ။
3. အောက်ဆီဂျင်ပေးရန် လိုချင် လိုမည်။
3. ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးရန္ လိုခ်င္ လိုမည္။
4. သွေးကြောထဲ Drip သွင်းထားခြင်းတို့ လိုအပ်နိုင်သည်။
4. ေသြးေၾကာထဲ Drip သြင္းထားျခင္းတို႕ လိုအပ္ႏိုင္သည္။
5. (အလာဂျီ) ကြောင့်ဖြစ်ပါက Antihistamine injection (အင်တီဟစ်တမင်း) ထိုးပေးနိုင်သည်။
5. (အလာဂ်ီ) ေၾကာင့္ျဖစ္ပါက Antihistamine injection (အင္တီဟစ္တမင္း) ထိုးေပးႏိုင္သည္။
6. Corticosteroids (ကော်တီကိုစတီရွိုက်) တို့လည်း လိုနိုင်သည်။
6. Corticosteroids (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) တို႕လည္း လိုႏိုင္သည္။
7. အဆိပ်ပါသည့်အကောင် အကိုက်ခံရပါက ၄င်းနေရာ၏ အထက်၌ ကြိုးစည်းပေးပါ။ (၁၀) မိနစ် တခါ ဖြည်ပေးပါ။
7. အဆိပ္ပါသည့္အေကာင္ အကိုက္ခံရပါက ၄င္းေနရာ၏ အထက္၌ ႀကိဳးစည္းေပးပါ။ (၁၀) မိနစ္ တခါ ျဖည္ေပးပါ။
8. လူနာသည် သတိကောင်းပါက ခြေထောက်မြှောက်၍ အိပ်လျက်ထားပါ။
8. လူနာသည္ သတိေကာင္းပါက ေျခေထာက္ေျမႇာက္၍ အိပ္လ်က္ထားပါ။
9. အသက်ရှူရပ်ပါက အရေးပေါ် အသက်ရှူစေရန် လုပ်ပေးသည့်နည်း CPR ကိုလုပ်ပါ။
9. အသက္ရွဴရပ္ပါက အေရးေပၚ အသက္ရွဴေစရန္ လုပ္ေပးသည့္နည္း CPR ကိုလုပ္ပါ။
 
Acute pulmonary edema ေခၚခေါ် ႐ုတ္တရက္ရုတ်တရက် အဆုပ္ေရာင္ျခင္းအဆုပ်ရောင်ခြင်း
အပြင်းအထန် အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ ရေနစ်သလို ခံစားရခြင်း၊ အသက်ရှူမဝဖြစ်ကာ ရွှီ-ရွှီအသံ ထွက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်-ကြောက်လန့်- ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးရာ၌ အမြှုပ်နှင့် သွေးတို့ ပါလာခြင်း၊ ချွေးအလွန်ထွက်ခြင်း၊ အရေပြား ဖြူရော်ရော် ဖြစ်လာခြင်း၊ ရတ်ဘတ်နာခြင်း၊
အျပင္းအထန္ အသက္ရွဴၾကပ္ျခင္း၊ ေရနစ္သလို ခံစားရျခင္း၊ အသက္ရွဴမ၀ျဖစ္ကာ ရႊီ-ရႊီအသံ ထြက္ျခင္း၊ စိုးရိမ္-ေၾကာက္လန္႕- ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးရာ၌ အျမႇဳပ္ႏွင့္ ေသြးတို႕ ပါလာျခင္း၊ ေခၽြးအလြန္ထြက္ျခင္း၊ အေရျပား ျဖဴေရာ္ေရာ္ ျဖစ္လာျခင္း၊ ရတ္ဘတ္နာျခင္း၊
 
ကုသနည်း
ကုသနည္း
Injection Furosemide (Lasix) သည် ကိုယ်ထဲမှ အရည်များကို လျှင်မြန်စွာ ထုတ်ပြစ်သောကြောင့် အဆုပ်ရောင်ခြင်းကို သက်သာစေသည်။ ဝ.၅ မှ ၁ မီလီဂရမ်အား အသား သို့မဟုတ် အကြောထဲ ထိုးပေးရမည်။ ၂ နာရီ ၃ နာရီခြား ထပ်ပေးဖို့ လိုနိုင်သည်။
Injection Furosemide (Lasix) သည္ ကိုယ္ထဲမွ အရည္မ်ားကို လွ်င္ျမန္စြာ ထုတ္ျပစ္ေသာေၾကာင့္ အဆုပ္ေရာင္ျခင္းကို သက္သာေစသည္။ ၀.၅ မွ ၁ မီလီဂရမ္အား အသား သို႕မဟုတ္ အေၾကာထဲ ထိုးေပးရမည္။ ၂ နာရီ ၃ နာရီျခား ထပ္ေပးဖို႕ လိုႏိုင္သည္။
 
Burns မီးလောင်ခံရခြင်း
Burns မီးေလာင္ခံရျခင္း
အပူရည်၊ ဆီပူ၊ အပူငွေ့၊ မီး၊ လျှပ်စစ်၊ ဓါတ်ရောင်ခြည်၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ ပထမအဆင့်၊ ဒုတိယအဆင့်၊ တတိယအဆင့် ၃ မျိုးခွဲထားသည်။ တစ်ရှူးအား မည်မျှ ထိခိုက်သနည်း စစ်ဆေးပါ။
အပူရည္၊ ဆီပူ၊ အပူေငြ႕၊ မီး၊ လွ်ပ္စစ္၊ ဓါတ္ေရာင္ျခည္၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား၊ ပထမအဆင့္၊ ဒုတိယအဆင့္၊ တတိယအဆင့္ ၃ မ်ဳိးခြဲထားသည္။ တစ္ရွဴးအား မည္မွ် ထိခိုက္သနည္း စစ္ေဆးပါ။
လက်၊ မျက်နှာ၊ တင်ပါးဆုံဝန်းကျင်၊ အဆစ်တို့၌ ဖြစ်ပါက အရေးကြီးသည်။
လက္၊ မ်က္ႏွာ၊ တင္ပါးဆံု၀န္းက်င္၊ အဆစ္တို႕၌ ျဖစ္ပါက အေရးႀကီးသည္။
 
First-degree burns ပထမအဆင့္ပထမအဆင့်
အပေါ်ယံဖြစ်၊ ရောင်မည်။ နီမည်။ နာမည်။ အရည်ကြည်အဖု blisters မထွက်၊ နေရာအား ဖိကြည့်ပါက ဖြူသွားမည်။ ၃-၆ ရက်အတွင်း ပျောက်မည်။ ကုသရန် အပူလောင်စေသည့်အရာက ဖယ်ထုတ်ပါ။ မီးလောင်နေသည့် အဝတ်များ ဖယ်ပြစ်ပါ။ ရေအေးအေးလောင်းပေးပါ။ ခပ်ဖေါ့ဖေါ့ သန့်ရှင်းပေးပါ။ ခြောက်သွားအောင် လုပ်ပါ။ ပိုးသန့်ဆေး တမျိုးမျိုးထည့်ပါ။ ပိုးသန့်ထားသည့် ပတ်တီးစည်းပေးပါ။ မေးခိုင်ကာကွယ်ဆေး ထိုးပါ။
အေပၚယံျဖစ္၊ ေရာင္မည္။ နီမည္။ နာမည္။ အရည္ၾကည္အဖု blisters မထြက္၊ ေနရာအား ဖိၾကည့္ပါက ျဖဴသြားမည္။ ၃-၆ ရက္အတြင္း ေပ်ာက္မည္။ ကုသရန္ အပူေလာင္ေစသည့္အရာက ဖယ္ထုတ္ပါ။ မီးေလာင္ေနသည့္ အ၀တ္မ်ား ဖယ္ျပစ္ပါ။ ေရေအးေအးေလာင္းေပးပါ။ ခပ္ေဖါ့ေဖါ့ သန္႕ရွင္းေပးပါ။ ေျခာက္သြားေအာင္ လုပ္ပါ။ ပိုးသန္႕ေဆး တမ်ဳိးမ်ဳိးထည့္ပါ။ ပိုးသန္႕ထားသည့္ ပတ္တီးစည္းေပးပါ။ ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ထိုးပါ။
 
Second-degree burns ဒုတိယအဆင့္ဒုတိယအဆင့်
အရေပြားအပေါ်ယံမက ထိခိုင်သည်။ ရောင်မည်။ နီမည်။ ထိုလိုက်ပါက ဖြူသွားမည်။ အရည်ကြည်အဖု blisters ထွက်မည်။ အနာရွတ် ကျန်ရစ်မည်။ အဆစ်၌ဖြစ်ပါက မလှုပ်နိုင်ဖြစ်မည်။ အရည်-ဆားဓာတ် နည်းမည်။ ပျောက်ချိန် ကြာမည်။ သန့်ရှင်းပေးပါ။ ညင်ညင်သာသာခြောက်သွေ့ပေးပါ။ ပိုးသန့်ဆေး လိမ်းပါ။ လူနာကို လှဲနေစေပါ။ ဖြစ်သည့်နေရာကို အထက်မြှင့်ထားပါ။ အရေပြား အစားထိုးရနိုင်သည်။ အဆစ် လှုပ်ရှားမှုအတွက် Physiotherapy လိုနိုင်သည်။ အဆစ် မလှုပ်စေရန် ကြပ်စည်းရန် လိုနိုင်သည်။ ဆေးရုံတင်ရနိုင်သည်။
အေရျပားအေပၚယံမက ထိခိုင္သည္။ ေရာင္မည္။ နီမည္။ ထိုလိုက္ပါက ျဖဴသြားမည္။ အရည္ၾကည္အဖု blisters ထြက္မည္။ အနာရြတ္ က်န္ရစ္မည္။ အဆစ္၌ျဖစ္ပါက မလႈပ္ႏိုင္ျဖစ္မည္။ အရည္-ဆားဓာတ္ နည္းမည္။ ေပ်ာက္ခ်ိန္ ၾကာမည္။ သန္႕ရွင္းေပးပါ။ ညင္ညင္သာသာေျခာက္ေသြ႕ေပးပါ။ ပိုးသန္႕ေဆး လိမ္းပါ။ လူနာကို လွဲေနေစပါ။ ျဖစ္သည့္ေနရာကို အထက္ျမႇင့္ထားပါ။ အေရျပား အစားထိုးရႏိုင္သည္။ အဆစ္ လႈပ္ရွားမႈအတြက္ Physiotherapy လုိႏိုင္သည္။ အဆစ္ မလႈပ္ေစရန္ ၾကပ္စည္းရန္ လိုႏိုင္သည္။ ေဆး႐ံုတင္ရႏိုင္သည္။
 
Third-degree burns တတိယအဆင့္တတိယအဆင့်
အရေပြားတလွှားလုံး (၃ ထပ်) ထိခိုက်မည်။ ချွေးထွက်အိတ်များ၊ ဆံပင်မွှေးများ ပျက်စီးမည်။ အာရုံကြောများ ပျက်စီးသွား၍ နာမည် မဟုတ်။ ဖိကြည့်ပါက ဖြူသွားမည် မဟုတ်။ အရည်ကြည်အဖု blisters မထွက်။ ရောင်မည်။ သားရေပြားလို ဖြစ်သွားမည်။ အရောင်ပြောင်းမည်။ အနာရွတ် ကျန်ရစ်မည်။ သွေးအသွားအလာ ပျက်စီးမည်။ အရည်-ဆားဓါတ် နည်းမည်။ (ရှော့ခ်) ရနိုင်သည်။ ပုံသဏ္ဍာန် ပျက်စီးသွားမည်။ လူကြီးဆိုပါက ၆၀ % ဖြစ်လျှင် သေနိုင်သည်။
အေရျပားတလႊားလံုး (၃ ထပ္) ထိခိုက္မည္။ ေခၽြးထြက္အိတ္မ်ား၊ ဆံပင္ေမႊးမ်ား ပ်က္စီးမည္။ အာ႐ံုေၾကာမ်ား ပ်က္စီးသြား၍ နာမည္ မဟုတ္။ ဖိၾကည့္ပါက ျဖဴသြားမည္ မဟုတ္။ အရည္ၾကည္အဖု blisters မထြက္။ ေရာင္မည္။ သားေရျပားလို ျဖစ္သြားမည္။ အေရာင္ေျပာင္းမည္။ အနာရြတ္ က်န္ရစ္မည္။ ေသြးအသြားအလာ ပ်က္စီးမည္။ အရည္-ဆားဓါတ္ နည္းမည္။ (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္သည္။ ပံုသ႑ာန္ ပ်က္စီးသြားမည္။ လူႀကီးဆိုပါက ၆၀ % ျဖစ္လွ်င္ ေသႏိုင္သည္။
 
ကုသရန်
ကုသရန္
ရေအေး လောင်းပေးရန်၊ ဆေးရုံတင်ရန်၊ ရေ-ဆား နည်းသည်ကို သွေးကြောမှ သွင်းရန်၊ အောက်ဆီဂျင်ပေးရန်၊ ခွဲစိတ်ပြုပြင်ရန် လိုနိုင်၊ အာဟာရဓါတ်ဖြည့်ရန်၊ စောင့်ကြည့်ရန်၊ စိတ်ပိုင်းကုသမှု လုပ်ပေးရန်။ ထိခိုက်မိ၍ ဒဏ်ရာရခြင်းများ အရေပြားအား သာမန်ရှခြင်း၊ ကုတ်မိခြင်း၊ ကုသရန် မလိုနိုင်။ ပိုးမဝင်အောင် လုပ်ပေးရမည်။ အနာကို ရေသန့်သန့်ဖြင့် သန့်ရှင်းပေးပါ။ ဆပ်ပြာကို အမြဲသုံးရန် မလို။ သွေးယိုနေပါက ဖိပေးပါ။ ၁၀ မိနစ် အတွင်း ရပ်မည်။ အနာထဲဝင်နေသည့် ပစ္စည်းများ ဂရုတစိုက် ရှင်းထုတ်ပါ။ အနာထဲ နက်ဝင်နေသည့် ပစ္စည်းများကို ကြိုးစား၍ ဖယ်မပြစ်ရ။ ပတ်တီးစီးရမည်။ ဆေးကို နေ့တိုင်း ထည့်ရမည်။ အနာက အထဲနက်ပါက သွေးပိုထွက်မည်။ အရေပြားအောက်ထိ ထိခိုက်မည်။ ချုပ်ပေးရန် လိုနိုင်သည်။ မေးခိုင်ကာကွယ်ဆေး ထိုးရန်လိုသည်။ ပြည်တည်နိုင်သည်။ ဖျားနိုင်သည်။
ေရေအး ေလာင္းေပးရန္၊ ေဆး႐ံုတင္ရန္၊ ေရ-ဆား နည္းသည္ကို ေသြးေၾကာမွ သြင္းရန္၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးရန္၊ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ရန္ လိုႏိုင္၊ အာဟာရဓါတ္ျဖည့္ရန္၊ ေစာင့္ၾကည့္ရန္၊ စိတ္ပိုင္းကုသမႈ လုပ္ေပးရန္။ ထိခိုက္မိ၍ ဒဏ္ရာရျခင္းမ်ား အေရျပားအား သာမန္ရွျခင္း၊ ကုတ္မိျခင္း၊ ကုသရန္ မလိုႏိုင္။ ပိုးမ၀င္ေအာင္ လုပ္ေပးရမည္။ အနာကို ေရသန္႕သန္႕ျဖင့္ သန္႕ရွင္းေပးပါ။ ဆပ္ျပာကို အၿမဲသံုးရန္ မလို။ ေသြးယိုေနပါက ဖိေပးပါ။ ၁၀ မိနစ္ အတြင္း ရပ္မည္။ အနာထဲ၀င္ေနသည့္ ပစၥည္းမ်ား ဂရုတစိုက္ ရွင္းထုတ္ပါ။ အနာထဲ နက္၀င္ေနသည့္ ပစၥည္းမ်ားကို ႀကိဳးစား၍ ဖယ္မျပစ္ရ။ ပတ္တီးစီးရမည္။ ေဆးကို ေန႕တိုင္း ထည့္ရမည္။ အနာက အထဲနက္ပါက ေသြးပိုထြက္မည္။ အေရျပားေအာက္ထိ ထိခိုက္မည္။ ခ်ဳပ္ေပးရန္ လိုႏိုင္သည္။ ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ထိုးရန္လိုသည္။ ျပည္တည္ႏိုင္သည္။ ဖ်ားႏိုင္သည္။
 
ချုပ်ပေးရန်လိုသော ဒဏ်ရာများ
ခ်ဳပ္ေပးရန္လိုေသာ ဒဏ္ရာမ်ား
• ဒဏ်ရာကျယ်ပါက၊
• ဒဏ္ရာက်ယ္ပါက၊
• သွေးထွက်များပါက၊
• ေသြးထြက္မ်ားပါက၊
• အနာရွတ် မကြီးစေလိုပါက၊
• အနာရြတ္ မႀကီးေစလိုပါက၊
• မြန်မြန်ကျက်စေလိုပါက ချုပ်ပေးရန်လိုသည်။
• ျမန္ျမန္က်က္ေစလိုပါက ခ်ဳပ္ေပးရန္လိုသည္။
• တိရစ္ဆာန်၊ လူ ကိုက်ခံရပါက အနာကို ချက်ချင်းမချုပ်ရ၊ ညစ်ပေနေသော အနာ-ဒဏ်ရာကိုလည်း ချက်ချင်း မချုပ်ရ၊ အနာကောင်းစွာကျက်ပြီးနောက် အနာသစ်လုပ်လာ ချုပ်ပေးနိုင်သည်။
• တိရစၧာန္၊ လူ ကိုက္ခံရပါက အနာကို ခ်က္ခ်င္းမခ်ဳပ္ရ၊ ညစ္ေပေနေသာ အနာ-ဒဏ္ရာကိုလည္း ခ်က္ခ်င္း မခ်ဳပ္ရ၊ အနာေကာင္းစြာက်က္ၿပီးေနာက္ အနာသစ္လုပ္လာ ခ်ဳပ္ေပးႏုိင္သည္။
• အထဲသို့ စူးဝင်သော ဒဏ်ရာများအား မေးခိုင်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး ထိုးပေးရမည်။
• အထဲသို႕ စူး၀င္ေသာ ဒဏ္ရာမ်ားအား ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးရမည္။
 
FAINTING (ဖိန့်) ခေါ် (အတက်ရောဂါ မဟုတ်ဘဲ) ရုတ်တရက် သတိလစ်သွားခြင်း
FAINTING (ဖိန္႕) ေခၚ (အတက္ေရာဂါ မဟုတ္ဘဲ) ႐ုတ္တရက္ သတိလစ္သြားျခင္း
• ဦးနှောက်သို့ သွေးမရောက်သည့်အခါမျိုးတွင် ဖြစ်သည်။
• ဦးေႏွာက္သို႕ ေသြးမေရာက္သည့္အခါမ်ဳိးတြင္ ျဖစ္သည္။
• ခဏသာ ျဖစ္သည္။ဖြစ်သည်။ ျပန္သက္သာသြားမည္။ပြန်သက်သာသွားမည်။
• စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ စိုးရိမ်ခြင်း၊ ပူပန်ဖြင်း၊ ဒေါသကြီးခြင်း၊ အပြင်းအထန် နာကျင်ခြင်း၊ အစား မစားမိခြင်း၊ အကြာကြီး မတ်တပ်ရပ် နေရခြင်း၊ ဆေးဝါးများကြောင့် ဖြစ်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ သွေးတိုးခြင်း၊ ရုတ်တရက် သတိလစ်သွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်တတ်သည်။
• စိတ္လႈပ္ရွားမႈ၊ စိုးရိမ္ျခင္း၊ ပူပန္ျဖင္း၊ ေဒါသႀကီးျခင္း၊ အျပင္းအထန္ နာက်င္ျခင္း၊ အစား မစားမိျခင္း၊ အၾကာႀကီး မတ္တပ္ရပ္ ေနရျခင္း၊ ေဆး၀ါးမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးတိုးျခင္း၊ ႐ုတ္တရက္ သတိလစ္သြားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တတ္သည္။
• မဖြစ်မီ ပျို့-အန်-မူးဝေခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။
• မျဖစ္မီ ပ်ဳိ႕-အန္-မူးေ၀ျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။
• မျက်စိပြာ သွားတတ်သည်။
• မ်က္စိျပာ သြားတတ္သည္။
• ချွေးပြန်မည်။
• ေခၽြးျပန္မည္။
• နှလုံးခုန်မြန်မည်။
• ႏွလံုးခုန္ျမန္မည္။
• ရင်တုန်မည်။
• ရင္တုန္မည္။
• လူနာကို ဒူးနှစ်လုံးကြား ခေါင်းထား၍ ထိုင်ခိုင်းပါ။
• လူနာကို ဒူးႏွစ္လံုးၾကား ေခါင္းထား၍ ထိုင္ခိုင္းပါ။
• ပက်လက်လှဲ နေခိုင်းပါ။
• ပက္လက္လွဲ ေနခိုင္းပါ။
• အသက်ရှူလမ်း စစ်ဆေးပါ။
• အသက္ရွဴလမ္း စစ္ေဆးပါ။
• အဝတ်အစားများ တင်းကြပ် မနေစေရ။
• အ၀တ္အစားမ်ား တင္းၾကပ္ မေနေစရ။
• ခြေထောက်ပိုင်းကို မြှင့်ထားပေးပါ။
• ေျခေထာက္ပိုင္းကို ျမႇင့္ထားေပးပါ။
• လက်ကောက်ဝတ် သွေးခုန်နေခြင်းကို စမ်းကြည့်ပါ။
• လက္ေကာက္၀တ္ ေသြးခုန္ေနျခင္းကို စမ္းၾကည့္ပါ။
• အသက် မရှူ-သွေးမခုန်ပါက ချက်ချင်း (စီပီအာရ်) လုပ်ပေးပါ။
• အသက္ မရွဴ-ေသြးမခုန္ပါက ခ်က္ခ်င္း (စီပီအာရ္) လုပ္ေပးပါ။
 
FEVER အဖျားလက္ခဏာ
FEVER အဖ်ားလကၡဏာ
• 37 C or 98.6 F ပံုမွန္ပုံမှန် ကိုယ္အပူခ်ိန္၊ကိုယ်အပူချိန်၊
• 98.8 F to 101F သာမန္အဖ်ား၊သာမန်အဖျား၊
• 101 F to 103 F အလတ္စားအလတ်စား အဖ်ား၊အဖျား၊
• 104 F and above အျပင္းဖ်ား။အပြင်းဖျား။
• အဖျားသည် ရောဂါမဟုတ်၊ လက္ခဏာသာ ဖြစ်သည်။
• အဖ်ားသည္ ေရာဂါမဟုတ္၊ လကၡဏာသာ ျဖစ္သည္။
• ဖျားရခြင်းအကြောင်း ရောဂါရှိမည်။
• ဖ်ားရျခင္းအေၾကာင္း ေရာဂါရွိမည္။
• ရာသီဥတု ပူလွန်းခြင်း၊ ကလေးများအား ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၊ ဗက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးဝင်ခြင်း၊ နေပူထဲ အကြာကြီးနေခြင်း၊ (အလာဂျီ) ခေါ် တခုခုနှင့်မတည့်ခြင်း။
• ရာသီဥတု ပူလြန္းျခင္း၊ ကေလးမ်ားအား ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္း၊ ဗက္တီးရီးယား သို႕မဟုတ္ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး၀င္ျခင္း၊ ေနပူထဲ အၾကာႀကီးေနျခင္း၊ (အလာဂ်ီ) ေခၚ တခုခုႏွင့္မတည့္ျခင္း။
• မျက်နှာ နီမြန်းလာသည်။
• မ်က္ႏွာ နီျမန္းလာသည္။
• အစားပျက်သည်။
• အစားပ်က္သည္။
• ပျို့-အန်ချင်မည်။
• ပ်ဳိ႕-အန္ခ်င္မည္။
• ခေါင်း-ကိုယ်-လက် ကိုက်ခဲမည်။
• ေခါင္း-ကိုယ္-လက္ ကိုက္ခဲမည္။
• ဝမ်းပျက်နိုင်သည်။
• ၀မ္းပ်က္ႏိုင္သည္။
• စိတ် ဂရောင်ခြောက်ခြား ဖြစ်နိုင်သည်။
• စိတ္ ဂေရာင္ေျခာက္ျခား ျဖစ္ႏုိင္သည္။
• တက်နိုင်သည်။
• တက္ႏိုင္သည္။
• အပူချိန်တိုင်းပါ။
• အပူခ်ိန္တိုင္းပါ။
• အဝတ်အစား အပိုများ ဖယ်ပြစ်ပါ။
• အ၀တ္အစား အပိုမ်ား ဖယ္ျပစ္ပါ။
• အေးသောနေရာထားပါ။
• ေအးေသာေနရာထားပါ။
• ရေအေး-ရေခဲ တင်ပေးပါ။
• ေရေအး-ေရခဲ တင္ေပးပါ။
• ရေ-အရည် များများတိုက်ပါ။
• ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားတိုက္ပါ။
အဖ်ားက်ေဆးအဖျားကျဆေး Acetaminophen/Paracetamol တိုက္ပါ။တိုက်ပါ။ Aspirin ကို မတိုက္ရ။မတိုက်ရ။
• ချမ်းမနေပါက စောင်မခြုံရ။
• ခ်မ္းမေနပါက ေစာင္မၿခံဳရ။
 
==Gastric problems အစာအိမ် ပြဿနာ==
၁၆၃၄

တည်းဖြတ်မှုများ

လမ်းညွှန်မီနူး