အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ
 1978 မြေပုံသည် အင်ဒို-အာရိယန်ဘာသာစကားကြီးများ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားကို ဖြန့်ဖြူးပြသထားသည်။ | |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| သန်းပေါင်း~၁၄၀၀[ကိုးကားချက်လိုသည်] | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
 အိန္ဒိယ | ၉၁၁သန်းကျော်[၁] |
 ပါကစ္စတန် | ၁၈၀သန်းကျော်[၂] |
 ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် | ၁၇၀သန်းကျော်[၃] |
 နီပေါ | ၂၈သန်းကျော် |
 သီရိလင်္ကာ | ၁၄သန်းကျော် |
 အာဖဂန်နစ္စတန် | ၂သန်းကျော် |
 မောရစ်ရှ | ၇၂၅၄၀၀ကျော် |
 မော်လဒိုက် | ၃၀၀၀၀၀ကျော်[၄] |
 ဘူတန် | ၂၄၀၀၀၀ကျော် |
| ဘာသာစကား | |
| အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ | |
| ကိုးကွယ်မှု | |
| အိန္ဒိယ (အဓိကအားဖြင့် ဟိန္ဒူဘာသာ; နှင့် အနည်းငယ်သောဗုဒ္ဓဘာသာ, ဆစ်ခ်ဘာသာ and ဂျိန်းဘာသာ) နှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ, ခရစ်ယာန် နှင့်ဘာသာမဲ့များ | |
အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများသည် တောင်အာရှဒေသတွင် လူမျိုးစုများကွဲပြားစွာဖြင့်တည်ရှိနေသော အင်ဒို-အာရိယန်ဘာသာစကားပြောသူများဖြစ်သည်။ သမိုင်းအရ ဗဟိုအာရှရှိ အင်ဒို-အီရန် ရွေ့ပြောင်းသူများသည် တောင်အာရှဒေသသို့ အင်ဒို-အာရိယန် တို့၏ ရှေ့ပြေး အုပ်စုအဖြစ် ရွေ့ပြောင်းရောက်ရှိလာသည်ဟု ယူဆရသည်။[၅][၆][၇] အင်ဒူမြစ်ဝှမ်းဒေသ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သော အစောပိုင်း အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများသည် အင်ဒို-အီရန်အုပ်စုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ သမိုင်းကြောင်းများ သိသာထင်ရှားစွာဆက်စပ်နေသည်။ ယနေ့ခေတ် ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်၊ နီပေါနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ သီရိလင်္ကာ၊ မော်လ်ဒိုက်၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသများနှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသ များတွင့် ပြန့်နှံ့စွာနေထိုင်လျက်ရှိသည်။[၈]
အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပြန့်နှံ့အခြေချမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများသည် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားပြော မိသားစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစုများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ဘီစီ ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ဗဟိုအာရှမြက်ခင်းပြင် ဒေသများမှ တောင်ဘက်သို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။[၉] အဆိုပါလူမျိုးများသည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ စီးနင်းနိုင်ခြင်းနှင့် ကြေးဝါခေတ်၏ အဆင့်မြင့်စစ်ရထား နည်းပညာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းကြောင့် ဒေသအသီးသီးသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ကြပြီး ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် ဟိန္ဒူကွတ်တောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မြောက်ပိုင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။[၁၀] အိန္ဒိယသို့ ရောက်ရှိလာသော အာရိယန်တို့သည် အင်းဒပ်စ်မြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) တွင် အခြေချနေထိုင်လျက်ရှိသော ဒေသခံလူမျိုးစုများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံကာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားဖြစ်သော သက္ကတ (Sanskrit) ဘာသာနှင့် ဝေဒ (Vedas) ကျမ်းစာများကို အခြေခံသည့် ဝေဒယဉ်ကျေးမှု (Vedic Period) ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။[၁၁] ၎င်းတို့သည် အစောပိုင်းတွင် သိုး၊ နွား မွေးမြူရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည့် လှည့်လည်သွားလာသော လူမျိုးစုများဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် အခြေချနေထိုင်ကာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မြို့ပြနိုင်ငံများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး အိန္ဒိယ၏ လူမှုစနစ်တွင် အရေးပါသော ဇာတ်နိမ့်ဇာတ်မြင့် ခွဲခြားမှုစနစ် (Caste System) ကိုလည်း စတင်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။[၁၂] အင်ဒို-အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုများသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်အတွင်းသာမက ပါကစ္စတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ နီပေါနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံများအထိ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် တောင်အာရှရှိ လူဦးရေအများစု၏ ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။[၁၃]
မျိုးရိုးဗီဇ
[ပြင်ဆင်ရန်]အင်ဒို–အာရိယန် လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများအရ အဓိက Y-DNA Haplogroup များတွင်R1a-Z93 သည် အင်ဒို–အာရိယန် မျိုးရိုးအတွက် အထင်အရှားဆုံးအမှတ်အသား ဖြစ်ပြီး၊ အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း၊ ပါကစ္စတန်၊ နီပေါ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။ J2-M172 သည် အနောက်အာရှနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသများမှ အင်ဒို–အာရိယန် မျိုးရိုးထဲသို့ ဝင်ရောက်ထားပြီး၊ တောင်အာရှတွင်လည်း အများအပြား တွေ့ရသည်။L-M20သည် အိန္ဒိယထူးခြားသော Haplogroup တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒေသတွင်းအရင်းအမြစ်များကို သက်သေပြနေသည်။ H-M69 ဒေသဆိုင်ရာ ဗီဇ အမှတ်အသား ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယများထဲတွင် တွေ့ရသည်။R2-M124,G-M201, Q-M242 စသဖြင့် အနည်းဆုံး %-များတွင် တွေ့ရသည်။
ဤ Haplogroup များသည် အိန္ဒိယခေတ်ရှေး အစောပိုင်း လူမျိုးဗီဇ ပေါင်းစပ်မှုများကို ထင်ဟပ်ပြထားပြီး၊ အင်ဒို-ဥရောပ လူမျိုးများ၏ ဆက်နွယ်မှုနှင့် တောင်အာရှ ဒေသ၏ ဒေသဆိုင်ရာ ဗီဇပေါင်းစပ်မှုကို တပြိုင်နက် ဖော်ပြနေသည်။
ယဉ်ကျေးမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]အင်ဒို–အာရိယန် လူမျိုးများသည် ဝေဒယဉ်ကျေးမှု ကို အခြေခံထားပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာ တို့ကို အဓိက ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့ကြသည်။ ဂီတ၊ အနုပညာ၊ စာပေ၊ သီချင်း၊ အစဉ်အလာပေါင်းစုံတို့သည် အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်အာရှဒေသ အကျိုးသက်ရောက်မှု အလွန်ကြီးမားစွာ ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ India။ The World Factbook (16 November 2021)။ 26 December 2018 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 12 July 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Pakistan။ The World Factbook (4 February 2022)။ 10 January 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 12 July 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Bangladesh။ The World Factbook (4 February 2022)။ 30 July 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 12 July 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Population of Lhotshampas in Bhutan။ UNHCR (2004)။ 16 October 2012 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 23 March 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "How ancient DNA may rewrite prehistory in India"၊ bbc၊ 23 December 2018။
- ↑ "New reports clearly confirm 'Arya' migration into India"၊ thehindu၊ 13 September 2019။
- ↑ "Aryans or Harappans—Who drove the creation of caste system? DNA holds a clue"၊ theprint၊ 29 June 2021။
- ↑ Danesh Jain, George Cardona (2007)။ The Indo-Aryan Languages။ Routledge။ p. 2။
- ↑ Anthony, David W. (2007). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton University Press.
- ↑ Mallory, J. P.; Adams, Douglas Q. (2006). The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World. Oxford University Press.
- ↑ Witzel, Michael (1995). Early Sanskritization: Origins and Development of the Kuru State. Electronic Journal of Vedic Studies.
- ↑ Thapar, Romila (2002). Early India: From the Origins to AD 1300. University of California Press.
- ↑ Erdosy, George (1995). The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity. Walter de Gruyter.