အက်ဒွပ် ဝစ်တန်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
Jump to navigation Jump to search
အက်ဒွပ် ဝစ်တန်
Edward Witten.jpg
ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ ဂိုသန်ဘာ့ဂ် (Gothenburg) မြို့ရှိ ချဲလ်မာ့ရှ် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Chalmers University of Technology) တွင် ဝစ်တန် ဟောပြောစဉ် (ဧပြီ ၂၉၊ ၂၀၀၈)
မွေးဖွား (1951-08-26) ဩဂုတ် ၂၆၊ ၁၉၅၁ (အသက် ၆၇)
en:Baltimore, en:Maryland, U.S.
နေထိုင်ရာ en:Princeton, New Jersey, U.S.
နိုင်ငံလူမျိုး American
နယ်ပယ် en:Theoretical physics
en:Superstring theory
အဖွဲ့အစည်းဌာန en:Institute for Advanced Study
en:Harvard University
en:Oxford University
en:California Institute of Technology
en:Princeton University
မိခင်ကျောင်း
ပါရဂူဘွဲ့ ကြီးကြပ်သူ en:David Gross
အခြား ကြီးကြပ်သူများ en:Sidney Coleman[၁]
en:Michael Atiyah[၁]
ပါရဂူဘွဲ့ယူ တပည့်များ en:Cumrun Vafa
en:Xiao-Gang Wen
en:Eva Silverstein
en:Shamit Kachru
Tamar Friedmann
en:Sergei Gukov
en:Dror Bar-Natan
ကျော်ကြားမှုအရင်းခံ en:M-theory
en:Seiberg–Witten theory
en:Seiberg–Witten invariants
en:Wess–Zumino–Witten model
en:Weinberg–Witten theorem
en:Gromov–Witten invariant
en:Hořava–Witten domain wall
en:Vafa–Witten theorem
en:Witten index
ထင်ပေါ်ကြော်ကြား ဆုတံဆိပ်များ en:MacArthur Fellowship (1982)
en:Dirac Medal (1985)
en:Albert Einstein Medal (1985)
၁၉၉၀ ဖီး ဆုတံဆိပ် (Fields Medal)
en:Alan T. Waterman Award (1995)
Dannie Heineman Prize (1998)
Nemmers Prize (2000)
en:National Medal of Science (2002)
en:Harvey Prize (2005)
en:Henri Poincaré Prize (2006)
en:Crafoord Prize (2008)
en:Lorentz Medal (2010)
en:Isaac Newton Medal (2010)
en:Fundamental Physics Prize (2012)
en:Kyoto Prize (2014)
Albert Einstein Award (2016)[၂]
အိမ်ထောင်ဘက် en:Chiara Nappi
ရင်သွေး(များ) Daniela Witten, Ilana Witten, Rafael Witten
ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
sns.ias.edu/witten

အက်ဒွပ် ဝစ်တန် (အင်္ဂလိပ်: Edward Witten; /ˈwɪtən/) ((1951-08-26)ဩဂုတ် ၂၆၊ ၁၉၅၁ ဖွား) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသား သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ (theoretical physics) နှင့် သင်္ချာကဲရူပဗေဒ (mathematical physics) ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကြိုးမျှင် သီအိုရီ (string theory)၊ ကွမ်တမ် ဒြပ်ဆွဲအား (quantum gravity)၊ အထူးဘက်ညီ ဖီးသီအိုရီများ (supersymmetric field theories) အပါအဝင် အခြား သင်္ချာကဲရူပဗေဒနယ်ပယ်များရှိ သူ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများကြောင့် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ သူသည် သင်္ချာကဲ ရူပဗေဒ အပြင် သင်္ချာသန့်သန့်ဆိုင်ရာ သုတေသနကိုလည်း ပူးတွဲလုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဖီး ဆုတံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤဆုတံဆိပ်ကို ရရှိသူများအနက် ဝစ်တန်သည် ပထမဦးဆုံးနှင့်၊ မျက်မှောက်ခေတ်ကာလအထိ တစ်ဦးတည်းသော၊ ရူပဗေဒ ပညာရှင်ဖြစ်သည်။

အညွှန်း[ပြင်ဆင်ရန်]

  1. ၁.၀ ၁.၁ Edward Witten – Adventures in physics and math (Kyoto Prize lecture 2014)
  2. Announcement of 2016 Winners။ World Cultural Council။ June 6, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။