ဝါယောကောဋ္ဌာသ
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|---|
 |
ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (၆)မျိုးဖြစ်သည့် ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ၊ အဓောဂမာ ဝါတာ၊ ကုစ္ဆိသယာ ဝါတာ၊ ကောဋ္ဌာသယာ ဝါတာ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာ၊ အဿာသော ပဿာသော တို့ကို အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြပါမည်။
ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (၆)မျိုး
[ပြင်ဆင်ရန်]၁။ ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ
* အဓိပ္ပါယ်= အထက်သို့ ဆန်တက်သော လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= ဝမ်းဗိုက်မှ အထက်သို့ တက်လာပြီး၊ လေပွပြီး ရင်ဘတ်တင်းလာခြင်း သို့မဟုတ် လေတက်ပြီး အော့အန်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။
၂။ အဓောဂမာ ဝါတာ
* အဓိပ္ပါယ်= အောက်သို့ စုန်ဆင်းသော လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= ဝမ်းဗိုက်မှ အောက်သို့ ဆင်းသွားပြီး၊ မစင်စွန့်ခြင်း၊ လေအောက်သို့ ထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။
၃။ ကုစ္ဆိသယာ ဝါတာ
* အဓိပ္ပါယ်= ဝမ်းဗိုက်အတွင်း၊ အူအပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= အူပြင်ပတွင် လှုပ်ရှားနေပြီး၊ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ဖောင်းကားမှု၊ လေအောင့်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။
၄။ ကောဋ္ဌာသယာ ဝါတာ
* အဓိပ္ပါယ်= အူအတွင်း၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= အူအတွင်း၌ လှုပ်ရှားပြီး၊ အစာကြေကျက်မှုကို ထောက်ပံ့ရင်း၊ လေအောင့်မှု၊ ဝမ်းသွားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။
၅။ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာ
* အဓိပ္ပါယ်= ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်သို့ အစဉ်လျှောက်သော အကြောအတွင်း၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= လက်မောင်း၊ ခြေထောက်၊ အကြောများအတွင်း လှုပ်ရှားပြီး၊ အကြောတင်းမှု၊ လှုပ်ရှားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။
၆။ အဿာသော ပဿာသော
* အဓိပ္ပါယ်= ဝင်သက်လေ ထွက်သက်လေဖြစ်သည်။ * လုပ်ဆောင်ချက်= နှာခေါင်းမှတဆင့် ဝင်ထွက်သွားသော လေဖြစ်ပြီး၊ အသက်ရှူခြင်းကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ၎င်းသည် စိတ္တဇရုပ်အဖြစ် စိတ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည် [၁]။ * ရုပ်ကလာပ်= စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) တစ်မျိုးသာ ပါဝင်သည်။
ဝါယောကောဋ္ဌာသ၏ ရုပ်ကလာပ်ဖွဲ့စည်းမှု
[ပြင်ဆင်ရန်]ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ကောဋ္ဌာသများတွင် ပါဝင်သော ရုပ်ကလာပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာမှ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာအထိ (၅)မျိုး-
- - ဇီဝိတနဝကကလာပ် (၉) - ကမ္မဇရုပ်။
- - စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။
- - ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - ဥတုကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။
- - အာဟာရဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။
- စုစုပေါင်း= (၃၃)မျိုး (စတုသမုဋ္ဌာန)။
- အဿာသော ပဿာသော= - စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) - စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော အသံပါ ရုပ်ကလာပ်တစ်မျိုးသာ (စိတ္တသမုဋ္ဌာန)။
ဤရုပ်ကလာပ်များသည် ဝါယောဓာတ်၏ သဘာဝသတ္တိစွမ်းအင် လွန်ကဲမှုကြောင့် ထင်ရှားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြစ်စေသည်။
ဝါယောကောဋ္ဌာသ၏ ထူးခြားချက်
[ပြင်ဆင်ရန်]ဝါယောကောဋ္ဌာသများသည် ပုံသဏ္ဌာန် သတ်မှတ်မထားဘဲ၊ ဝါယောဓာတ်၏ လွန်ကဲမှုကို အခြေခံသည်။ ဥဒ္ဓင်္ဂမာ၊ အဓောဂမာ၊ ကုစ္ဆိသယာ၊ ကောဋ္ဌာသယာ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာတို့သည် စတုသမုဋ္ဌာနရုပ် (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ) မှ ဖြစ်ပြီး၊ အဿာသ-ပဿာသကား စိတ္တဇရုပ်သာဖြစ်သည် [၂]။ အဿာသပဿာသ၌ အသံပါဝင်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ဝါယောကောဋ္ဌာသ ရှုနည်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ကောဋ္ဌာသများကို ရှုရာတွင် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရသည်-
- လေကို မြင်အောင် ရှု= ရှုလိုသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (ဥပမာ- ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် စိုက်ကြည့်ပါ။ မမြင်ပါက သမာဓိကို ပြန်ထူထောင်၍၊ လင်းရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် ကြည့်ပါ။
- ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ရှု= ထိုလေ၌ ပါဝင်သော ဓာတ်ကြီး (၄)ပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော) ကို ဉာဏ်ဖြင့်ရှုပါ။
- ရုပ်ကလာပ်ကို တွေ့မြင်= သမာဓိအားကောင်းလာသောအခါ၊ ဓာတ်ကြီးများအတွင်းရှိ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အာကာသဓာတ်ကို စိုက်ရှုခြင်းဖြင့် ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်သည်။
- ဓာတ်ခွဲ၍ သိမ်းဆည်း= ရုပ်ကလာပ်များကို ဓာတ်ခွဲလျက်၊ (၃၃)မျိုး သို့မဟုတ် (၉)မျိုး ရုပ်တရားများကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိမ်းဆည်းပါ။
- အဿာသပဿာသ အထူး= ဝင်သက်ထွက်သက်ကို ရှုရာတွင်၊ ဘဝင်စိတ်နှင့် မနောဝိညာဏဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်မှုကို ဉာဏ်ဖြင့် စိုက်ရှုပြီး၊ စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) ကို ခွဲထုတ်ရှုပါ။ အသက်ရှူချိန် အသံပါဝင်မှုကြောင့် သဒ္ဒရုပ်ပါသည်။
ဤရှုကွက်များသည် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ၏ နက်နဲမှုနှင့် တိကျမှုကို ထင်ရှားစေသည့် အံ့ဩဖွယ်ရာ အချက်များပင် ဖြစ်သည်။[၃]