ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တတရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး
ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တတရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။[၁]
အဓိပ္ပာယ်
[ပြင်ဆင်ရန်]“ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး” ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အဓိကအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အင်္ဂါရပ် ပျောက်ဆုံးသွားပါက ထိုအရာသည် အသုံးမဝင်တော့ကြောင်းကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။
- “ရေမရှိကန်” ဆိုသည်မှာ “ကန်” တစ်ခုတွင် “ရေ” မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ရေသည် ကန်၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်ဖြစ်သည်။
- “ဆန်မဲ့စပါး” ဆိုသည်မှာ “စပါး” တွင် “ဆန်” မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဆန်သည် စပါး၏ အဓိကအနှစ်သာရဖြစ်သည်။
- “တရားမဲ့မင်း” ဆိုသည်မှာ “မင်း” တစ်ပါးတွင် “တရား” (တရားမျှတမှု၊ စီရင်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှု) မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ တရားသည် မင်း၏ အဓိကတာဝန်ဖြစ်သည်။
- “ခိုးကင်းသည့်မီး” ဆိုသည်မှာ “မီး” တွင် “ခိုး” (အပူရှိန်) မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အပူရှိန်သည် မီး၏ အဓိကဂုဏ်သတ္တိဖြစ်သည်။
ဤဆိုရိုးစကားသည် အရာတစ်ခု၏ အဓိကအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အင်္ဂါရပ်သည် မည်မျှအရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ အနှစ်သာရ ပျောက်ဆုံးသွားပါက ထိုအရာသည် အသုံးမဝင်တော့ပေ။ “ဤလေးသီးကား၊ ချည်းနှီးမျှသာ၊ ဂုဏ်ဝါတစိ၊ ကျိုးမရှိဘူး” ဟူ၍လည်း တွဲဖက်အသုံးပြုသည်။
ကိုးကားချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- "ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး၊ ဤလေးသီးကား၊ ချည်းနှီးမျှသာ၊ ဂုဏ်ဝါတစိ၊ ကျိုးမရှိဘူး၊" [၂]