ရန်မန်မင်း
ဤ ဆောင်းပါးသည် စိစစ်အတည်ပြုနိုင်ရန်အတွက် နောက်ထပ်ကိုးကားချက်များ လိုအပ်နေသည်။ |
ရန်မန်မင်း (သာသနာနှစ် ၁၈၉–၂၃၉) ဘီစီ ၃၅၅–၃၀၅)
သည် ရန်ပေါင်မင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်း၏ မြစ်တော်ဖြစ်သည်။ ရန်မန်မင်းသည် သက်တော် ၃၀တွင် ထီးဖြူဆောင်းကာ သားမှီးယှက်နဲ့ သန်လျက်ကို ကိုင်၍ သရေခေတ္တရာပြည်၏ မင်းအဖြစ်သို့နန်းတက်သည်။ ရန်မန်မင်း လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်သည် စည်ပင်ဝဖြိုးသာယာလေသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆက်လက်ထွန်းကား ကာ အခြားနိုင်ငံများထိပါ ပျံနှံခဲ့သည်။ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသောသရေခတ္တရာမင်းတို့သည် နယ်မြေများပိုမိုပိုင်ဆိုင်လာလေသည်။[၁]
| ရန်မန်မင်း | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| မြန်မာဘုရင် | |||||
| ရှေ့မင်းဆက် | ရန်ဘောင်မင်း | ||||
| နောက်မင်းဆက် | ရန်ခန်) | ||||
| မွေးဖွား | သရေခေတ္တရာမြို့တော် | ||||
| ကွယ်လွန် | (၈၁နှစ်) မသိရှိရ | ||||
| သားသမီးများ | ရခန် | ||||
| |||||
| မင်းဆက် | သရေခေတ္တရာခေတ် | ||||
| ခမည်းတော် | ရန်ဘောင်မင်း | ||||
| မယ်တော် | တောင်နန်းမိဖုရား | ||||
ရန်မန်မင်း လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်သည် စည်ပင်ဝဖြိုးသာယာလေသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆက်လက်ထွန်းကား ကာ အခြားနိုင်ငံများထိပါ ပျံနှံခဲ့သည်။ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသောသရေခတ္တရာမင်းတို့သည် နယ်မြေများပိုမိုပိုင်ဆိုင်လာလေသည်။ ရန်မန်မင်း ရန်မန်မင်း (သို့မဟုတ်) ရန်အပေါင်းကိုမာန်အောင်နိုင်သောမင်း (သာသနာနှစ် ၁၈၉–၂၃၉) သည် သရေခေတ္တရာမင်းဆက်၏ ပဉ္စမမြောက်မင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သရေခေတ္တရာမြို့ပြနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး၏ မြစ်တော်ဖြစ်ပြီး၊ ခမည်းတော် ရန်ဘောင်မင်း၏ ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ နန်းသက် ၅၀ နှစ်အတွင်း သရေခေတ္တရာသည် အေးချမ်းသာယာပြီး ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်ကျမ်းများက ဆိုသည်။ မျိုးရိုးနှင့် နန်းတက်ခြင်း ရန်မန်မင်းသည် သရေခေတ္တရာ၏ စတုတ္ထမြောက်မင်းဖြစ်သော ရန်ဘောင်မင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ သာသနာနှစ် ၁၈၉ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော် နတ်ရွာစံပြီးနောက် ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘိုးတော်၊ အဘိုးတော်များ၏ မင်းမျိုးရိုးအစဉ်အဆက်အတိုင်း သရေခေတ္တရာကို ၅၀ နှစ်တိုင်တိုင် အုပ်ချုပ်စိုးစံခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တိုင်းပြည်အခြေအနေ ၎င်း၏ နန်းသက်တစ်လျှောက်တွင် သရေခေတ္တရာ နေပြည်တော်သည် ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပလျက်ရှိပြီး အထူးအေးချမ်းသာယာခဲ့သည်။ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ အဆိုအရ ရန်မန်မင်းလက်ထက်တွင် -[၂]
- စစ်ရေးအင်အား: ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လက်ထက်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့သော စစ်ရေးယန္တရားမှာ ခိုင်မာဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဒဏ္ဍာရီလာ "အရိန္ဒမာ" လှံတော်၏ ဘုန်းတန်ခိုးကြောင့် အနီးနားရှိ မြို့ပြနိုင်ငံများက ရန်မစရဲဘဲ ရှိခဲ့ကြသည်။
- စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး: တိုင်းပြည်အတွင်း ခိုးဝှက်မှုကင်းစင်ပြီး ပြည်သူများ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ရန်မန်မင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသော မင်းတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏လက်ထက်တွင် သရေခေတ္တရာရှိ စေတီပုထိုးများကို ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း၊ သာသနာပြု ရဟန်းသံဃာများကို ချီးမြှင့်ထောက်ပံ့ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလသည် ပျူစာပေနှင့် ပျူယဉ်ကျေးမှု အနုပညာရပ်များ မြင့်မားစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသော အချိန်လည်း ဖြစ်သည်။ ဘဝနိဂုံး ရန်မန်မင်းသည် သာသနာနှစ် ၂၃၉ ခုနှစ်၊ သက်တော် ၈၁ နှစ်အရွယ်တွင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ ၎င်း၏နောက်တွင် သားတော်ဖြစ်သူ ယက္ခမင်း က ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ရန်မန်မင်းသည် သရေခေတ္တရာ၏ အင်အားကြီးမားသော မင်းဆက်များအနက် နောက်ဆုံးသော မင်းတစ်ပါးအဖြစ် သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ အသောကမင်းကြီးနှင့် ဆက်စပ်မှုနှင့် တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ[၃]
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအရ ရန်မန်မင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[အသောကမင်းကြီး]] နှင့် ခေတ်ပြိုင်စိုးစံခဲ့ပြီး ထူးခြားသော ဘာသာရေးဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။[၄]
တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခြင်း
သာသနာနှစ် ၂၃၅ ခုနှစ်တွင် အသောကမင်းကြီးသည် ပါဋလိပုတ်ပြည်၌ (Pataliputra) တတိယသင်္ဂါယနာ ကို တင်တော်မူသည်။ ထိုပွဲသို့ သရေခေတ္တရာမင်း ရန်မန်မင်းသည် ကိုယ်စားပြုမင်းသား တစ်ပါးအဖြစ် (သို့မဟုတ်) သရေခေတ္တရာကို ကိုယ်စားပြုသော စေတမန်တော်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများတွင် ဆိုကြသည်။[၅]
• မင်းချင်းဆက်ဆံရေး: အသောကမင်းကြီးနှင့် ရန်မန်မင်းတို့သည် သာကီဝင်မင်းမျိုးချင်း ဆက်နွယ်မှုကို အခြေခံ၍ ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်။ ရန်မန်မင်းသည် ဗုဒ္ဓသာသနာကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသူဖြစ်သည့်အတွက် အသောကမင်းကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။[၆]
• သာသနာပြုအဖွဲ့များစေလွှတ်ခြင်း: တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပွဲအပြီးတွင် အသောကမင်းကြီးသည် အရပ်မျက်နှာ ကိုးဌာနသို့ သာသနာပြုစေလွှတ်ရာတွင် သရေခေတ္တရာသို့လည်း [[သောဏမထေရ်နှင့် ဥတ္တရမထေရ်]] တို့ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရန်မန်မင်းသည် ထိုသာသနာပြုအဖွဲ့များကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ခံကြိုဆိုခဲ့ပြီး သရေခေတ္တရာတွင် သာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။[၇]
တွေ့ဆုံခဲ့ပုံ
ရာဇဝင်လာ အဆိုများအရ ရန်မန်မင်းသည် အသောကမင်းကြီးထံသို့ သံတမန်များ စေလွှတ်ခြင်း၊ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ဖလှယ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အချို့သော မှတ်တမ်းများတွင် ရန်မန်မင်းသည် အသောကမင်းကြီး၏ ဘုန်းတန်ခိုးနှင့် သာသနာပြုလိုစိတ်ကို လေးစားသဖြင့် ပါဋလိပုတ်ပြည်သို့ ကိုယ်တိုင် (သို့မဟုတ်) အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စေလွှတ်၍ တွေ့ဆုံကာ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။[၈]
ကိုးကားချက်များ
- မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
- မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
- ကုလားရာဇဝင်ချုပ်