မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

ယမဂတခရိုင်

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
ယမဂတခရိုင်
山形県
Prefecture
Japanese စာသားဖြင့် ဖော်ပြခြင်း
 • Japanese山形県
 • RōmajiYamagata-ken
Ginzan Onsen
Yama-dera
Snow monsters of Mount Zaō
Mount Haguro
Kamo Aquarium
ယမဂတခရိုင်၏ အလံတော်
အလံတော်		ယမဂတခရိုင်၏ တရားဝင်လိုဂို
Symbol
အထိမ်းအမှတ်သီချင်း: Mogami gawa
Location of ယမဂတခရိုင်
CountryJapan
RegionTōhoku
IslandHonshu
CapitalYamagata
SubdivisionsDistricts: 8, Municipalities: 35
အစိုးရ
 • GovernorMieko Yoshimura
ဧရိယာ
 • စုစုပေါင်း၉၃၂၅.၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၆၀၀.၄၆ စတုရန်းမိုင်)
ဧရိယာအဆင့်9th
လူဦးရေ (April 1, 2026)
 • စုစုပေါင်း၉၉၄၅၃၇
 • အဆင့်35th
 • သိပ်သည်းမှု၁၁၀/km၂ (၂၈၀/sq mi)
 • DialectsNairiku・Shōnai
GDP[၁]
 • TotalJP¥ 4,340 billion
US$ 32.1 billion (2022)
ISO 3166 ကုဒ်JP-06
ဝဘ်ဆိုက်pref.yamagata.jp

ယမဂတခရိုင် (山形県, Yamagata-ken[၂]) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုးဟိုခုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ လူဦးရေ ၁,၀၀၅,၉၂၆ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်၏ ဧရိယာသည် ၉,၃၂၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃,၆၀၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အခိတခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဂိခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ဖုခုရှိမခရိုင်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နီးဂတခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။[၃]

ယမဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဆွတ်ရုအိုခမြို့၊ ဆခတမြိုု့နှင့် ယောနဲဇဝမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်ကမ်းရိုးတန်း၏ ဂျပန်အနောက်ပိုင်းပင်လယ်တွင် တည်ရှိသည်။[၄] ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ခရိုင်များသည် တောင်တန်းများစွာ တည်ရှိနေသည့် ဒေသများ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ မြေဧရိယာ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ယမဂတခရိုင်သည် အခိတခရိုင်နှင့်အတူ ရှေးခေတ်ကာလ ဒဲဝပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်အစိတ်အပိုင်းတစ်ဝက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ယမဂတခရိုင်တွင် ဒဲဝတောင်သုံးလုံး ရှိသည်။ ၎င်းတောင်သုံးလုံဂတွင် ဟဂုရိုငါးထပ်ဘုရားရှိသည်။ ဤဘုရားကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံ့ရတနာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

ပထဝီသွင်ပြင်

[ပြင်ဆင်ရန်]
ယမဂတခရိုင်၏ မြေပုံ

ယမဂတခရိုင်သည် တိုးဟိုခုဒေသ၏ အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ဂျပန်ပင်လယ်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ပုံစံဖြင့် တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် နီးဂတခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိယဂိခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် အခိတခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ထိုထိစပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်များသည် တောင်များဖြင့် ကာရံထားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် အလယ်ပိုင်းရှိ လွင်ပြင်သည် ခရိုင်၏ လူဦးရေအများဆုံးနေထိုင်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်၏ ဧရိယာ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ချောခိုင်း၊ ခုရိခိုမ၊ ဇအိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဂေါ့ရှောဇန်၊ ခဘုဆန်၊ ခန်းနန်း၊ မိုဂမိဂဝ၊ ရှောနိုင်းခိုင်းဟင်းနှင့် တန်းဒိုးခိုးဂန်းခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။[၅]

မြို့များ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ယမဂတခရိုင်တွင် မြို့ပေါင်း ၁၃ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -

မြို့များစာရင်း
အမည် ဧရိယာ (km2) လူဦးရေ လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (per km2) မြေပုံ
ရိုမဂျိ ခန်းဂျိ
Higashine 東根市 207.17 47,910 231.26
Kaminoyama 上山市 240.93 29,974 124.41
Murayama 村山市 196.98 23,643 120.03
Nagai 長井市 214.67 26,466 123.29
Nan'yō 南陽市 160.52 31,112 193.82
Obanazawa 尾花沢市 373.32 15,237 40.81
Sagae 寒河江市 139.03 40,131 288.65
Sakata 酒田市 602.97 99,341 164.75
Shinjō 新庄市 223.08 34,937 156.61
Tendō 天童市 113.01 61,947 548.16
Tsuruoka 鶴岡市 1,311.53 125,389 95.61
Yamagata (capital) 山形市 381.58 248,772 651.95
Yonezawa 米沢市 548.51 81,707 148.96

မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ယမဂတခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။

မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများစာရင်း
အမည် ဧရိယာ (km2) လူဦးရေ လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (per km2) ဒေသ အမျိုးအစား မြေပုံ
ရိုမဂျိ ခန်းဂျိ
Asahi 朝日町 196.73 7,020 35.68 Nishimurayama District Town
Funagata 舟形町 119.03 5,101 42.85 Mogami District Town
Iide 飯豊町 329.6 6,970 21.14 Nishiokitama District Town
Kahoku 河北町 52.38 18,301 349.39 Nishimurayama District Town
Kaneyama 金山町 161.79 5,205 32.17 Mogami District Town
Kawanishi 川西町 166.46 14,967 89.91 Higashiokitama District Town
Mamurogawa 真室川町 374.29 7,506 20.05 Mogami District Town
Mikawa 三川町 33.22 7,562 227.63 Higashitagawa District Town
Mogami 最上町 330.27 8,442 25.56 Mogami District Town
Nakayama 中山町 31.23 11,153 357.12 Higashimurayama District Town
Nishikawa 西川町 393.19 5,225 13.29 Nishimurayama District Town
Ōe 大江町 153.92 7,894 51.29 Nishimurayama District Town
Oguni 小国町 737.56 7,376 10.00 Nishiokitama District Town
Ōishida 大石田町 79.54 6,945 87.31 Kitamurayama District Town
Ōkura 大蔵村 211.59 3,044 14.39 Mogami District Village
Sakegawa 鮭川村 122.14 4,132 33.83 Mogami District Village
Shirataka 白鷹町 157.74 13,482 85.47 Nishiokitama District Town
Shōnai 庄内町 249.17 20,940 84.04 Higashitagawa District Town
Takahata 高畠町 180.26 23,367 129.63 Higashiokitama District Town
Tozawa 戸沢村 261.31 4,431 16.96 Mogami District Village
Yamanobe 山辺町 61.36 14,147 230.56 Higashimurayama District Town
Yuza 遊佐町 208.39 13,615 65.33 Akumi District Town

ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ရာသီဥတု

[ပြင်ဆင်ရန်]

ယမဂတခရိုင်သည် ရှည်လျား၊ ပူပြင်း၍ စိုထိုင်းသည့် နွေရာသီဥတုနှင့် နှင်းကျသည့် ရှည်လျားသည့်ဆောင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေဦးရာသီနှင့် ဆောင်းဦးရာသီနှစ်ခုစလုံးသည် တိုတောင်းသည်။

စီးပွားရေး

[ပြင်ဆင်ရန်]

ယမဂတခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ချယ်ရီသီးနှင့် သစ်တော်သီး အများဆုံး ထုတ်လုပ်စိုက်ပျိုးသည့် ခရိုင် ဖြစ်သည်။ စပျစ်သီး၊ ပန်းသီး၊ မက်မွန်သီး၊ ဖရဲသီး၊ သခွားမသီး စသည်တို့လည်း အရေအတွက်များစွာ ထွက်ရှိသည်။

လူဦးရေဆိုင်ရာ

[ပြင်ဆင်ရန်]
ယမဂတခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်

၂၀၂၀ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမဂတခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ၁,၀၆၈,၀၂၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ခရိုင်လူဦးရေ၏ ၁၀.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၁၅ နှစ်အောက်၊ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၁၅ နှစ်နှင့် ၆၄ နှစ်အကြား၊ ၃၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက် ၆၅ နှစ်ကျော်၊ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၆၅ နှစ်မှ ၇၄ နှစ်၊ ၁၉.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၇၅ နှစ်နှင့်အထက် ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။[၆]

ယမဂတခရိုင်၏ လူဦးရေသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် အကြီးမားဆုံးသောပမာဏဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။[၇]

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ယမဂတခရိုင်အစိုးရသည် ခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၁ သန်းအောက်သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤအရေအတွက်သည် ၁၉၂၀ ခုနှစ်လူဦးရေစာရင်းများအရ ခရိုင်၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် လူဦးရေနိမ့်ကျသွားခြင်းဖြစ်သည်။[၈]

သမိုင်းတစ်လျှောက် လူဦးရေများ
ခုနှစ်လူဦးရေ±%
1890 ၇၄၂၆၀၀—    
1920 ၉၆၈၉၂၅+30.5%
1925 ၁၀၂၇၂၉၇+6.0%
1930 ၁၀၈၀၀၃၄+5.1%
1935 ၁၁၁၆၈၂၂+3.4%
1940 ၁၁၁၈၁၅၃+0.1%
1947 ၁၃၃၅၆၅၃+19.5%
1950 ၁၃၅၇၃၄၇+1.6%
1955 ၁၃၅၃၆၄၉−0.3%
1960 ၁၃၂၀၆၆၄−2.4%
1965 ၁၂၆၃၁၀၃−4.4%
ခုနှစ်လူဦးရေ±%
1970 ၁၂၂၅၆၁၈−3.0%
1975 ၁၂၂၀၃၀၂−0.4%
1980 ၁၂၅၁၉၁၇+2.6%
1985 ၁၂၆၁၆၆၂+0.8%
1990 ၁၂၅၈၃၉၀−0.3%
1995 ၁၂၅၆၉၅၈−0.1%
2000 ၁၂၄၄၁၄၇−1.0%
2005 ၁၂၁၆၁၈၁−2.2%
2010 ၁၁၆၈၉၂၄−3.9%
2015 ၁၁၂၃၈၉၁−3.9%
2020 ၁၀၆၈၀၂၇−5.0%
Source: Statistics Bureau

ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး

[ပြင်ဆင်ရန်]

လေဆိပ်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ရထားလမ်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

ခရီးသွားလုပ်ငန်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

"ယမဒဲရ" ကျောင်းတော်သည် ယမဂတမြို့အနီး၊ တောင်စောင်းတွင် တည်ရှိသည်။

ဒဲဝဆန်းဇန်သည် ရှုဂန်းဒိုးနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာများကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသူများအတွက် မြင့်မြတ်သည့် တောင်သုံးလုံး ဖြစ်သည်။ တောင်သုံးလုံးထဲတွင် အနိမ့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည့် ဟဂုရိုတောင်ခြေတွင် ဂေါဂျုဒိုး (ငါးထပ်ဘုရား) ရှိသည်။

ဇအိုးတောင်သည် ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းလျောစီးခြင်းအတွက် ထင်ရှားသည်။ ထို့အပြင် သစ်ပင်များအပေါ် နှင်းများတင်နေသည့်အခါ ခဲနေသည့် နှင်းဖုံးနေသည့် သစ်ပင်များသည်လည်း ထင်ရျားသည်။ အိုခမကန်နှင့် ဂေါ့ရှိခိနုမ (ရောင်စဉ်ငါးခုကန်) သည် ရာသီအလိုက် အရောင်ပြောင်းသဖြင့် ထင်ရှားသည်။

ဂင်ဇန်အွန်းဆန်း (銀山温泉) သည် ယမဂတခရိုင်၊ အိုဘနဇဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရေပူစမ်း ဖြစ်သည်။ ထိုဧရိယာသည် မူလက ငွေမိုင်းတွင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုဩဒိနိတ်: 38°26′N 140°8′E / 38.433°N 140.133°E / 38.433; 140.133

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. ↑ 2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 (in ja)။ 2023-05-18 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  2. ↑ NHK Broadcasting Culture Research Institute, ed. (24 May 2016)။ NHK日本語発音アクセント新辞典 (ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့်)။ NHK Publishing။
  3. ↑ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Yamagata prefecture" in Japan Encyclopedia, pp. 1038-1039, p. 1038, at Google Books; "Tōhoku" in p. 970, p. 970, at Google Books
  4. ↑ Nussbaum, "Yamagata" in p. 1038, p. 1038, at Google Books
  5. ↑ You must specify title = and url = when using {{cite web}}. (in ja)။ Ministry of the Environment (31 March 2020)။ 22 September 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  6. ↑ Current Population Estimates as of October 1, 2024 (October 1, 2024)။
  7. ↑ Statistics Bureau of Japan (October 1, 2020)။
  8. ↑ You must specify title = and url = when using {{cite web}}. (30 May 2025)။ 2 June 2025 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 4 June 2025 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
"https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=ယမဂတခရိုင်&oldid=1051334" မှ ရယူရန်