မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

ယဘိန်းလူမျိုး

ဝီကီပီးဒီးယား မှ
ယဘိန်း
အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ
ဗြိတိသျှဘားမား: ပြည်ခရိုင်
ဘာသာစကား
ဗမာ
ကိုးကွယ်မှု
ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ
ဗမာလူမျိုး

ယဘိန်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် ပိုးချည်လုပ်ငန်းနှင့် ဆက်နွှယ်နေသော လူမှုရေးအရ အစွန်းရောက်ခဲ့သည့် လူတန်းစားတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဗမာလူမျိုးနွယ်ဝင် အများစုဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ပြည်မြို့အနီး ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း တစ်လျှောက်ရှိ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ် အပါအဝင် ဒေသများတွင် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြသည်။[][] ယဘိန်းလူမျိုးများသည် စိုက်ပျိုးမြေများမှတောနက်ရာ အရပ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည့် ကျေးလက်နေ လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခြင်းကြောင့် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အဓိကရေစီးကြောင်းမှ ဝေးကွာခဲ့ကြရသည်။ တောင်ယာ လုပ်ငန်းကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ၏ နောက်လိုက်အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ခံရသည့် ဤအလေ့အကျင့်သည် တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

အမည်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]

"ယဘိန်း" ဟူသော ဝေါဟာရကို မူလက ပိုးချည်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် လုပ်ကိုင်သော ဗမာလူမျိုးများအတွက်သာ သုံးစွဲခဲ့ပြီး၊ ချင်းလူမျိုးများကဲ့သို့သော အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအတွက် လုံးဝ အသုံးမပြုခဲ့ပေ။[] အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤဝေါဟာရသည် အသုံးမဝင်တော့ဘဲ ပိုးမွေးမြူသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "ပိုးမွေးသား" ဟူသည့် ယေဘုယျဝေါဟာရဖြင့် အစားထိုးခံခဲ့ရသည်။[] "ယဘိန်း" ကို ရံဖန်ရံခါတွင် စော်ကားသည့်အနေဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ပြောင်းလဲလာပြီး၊ အချို့ကိစ္စများတွင် "ကျေးလက်ဆန်သူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ခဲ့သည်။[]

သမိုင်းကြောင်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

ယဘိန်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မူလဇစ်မြစ်ကို အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ရှိသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ယဘိန်းများသည် မသေချာမရေရာသော ဇစ်မြစ်ရှိသည့် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော လူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ပိုးထည်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အစဉ်အလာအတိုင်း ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သီအိုရီတစ်ခုအရ၊ ထိုဒေသတွင် ပိုးမွေးမြူရေး ယဉ်ကျေးမှုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာမထွန်းကားမီကပင် ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ဗုဒ္ဓ၏ သက်ရှိသတ္တဝါတို့အား အသက်မသတ်ရဟူသော အဆုံးအမ ကို ရှောင်ရှားလိုခြင်းကြောင့် ယဘိန်းများသည် အဓိက ဗုဒ္ဓဘာသာ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ဖယ်ခွာခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ အခြားသီအိုရီတစ်ခုမှာ ယဘိန်းများသည် သမိုင်းမှတ်တမ်း အကန့်အသတ်ရှိသော ဓနု သို့မဟုတ် ထနော့ ကဲ့သို့သော မထင်ရှားသော မျိုးနွယ်စုများ၏ အကြွင်းအကျန်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ "ပျောက်ဆုံးနေသော မျိုးနွယ်စုများ" စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။[]

ယဘိန်းများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက်မှ အချို့သည် ပိုးရစ်ကောင်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း ပါဝင်သည့် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရာ၊ ၎င်းလုပ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဘဝသံသရာနှင့် အကြမ်းမဖက်ရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီဟု ရှုမြင်ခြင်းခံရသည်။[] ထိုသို့သော အကြောင်းများကြောင့် ယဘိန်းများကို မုန်းတီးခြင်းနှင့် သံသယရှိခြင်းတို့ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အထီးကျန်သော ကျေးရွာများတွင်သာ နေထိုင်ကာ အခြားမြန်မာ့ ဒေသန္တရစကားများနှင့် ကွဲပြားသည့် ဒေသစကားကို ဖန်တီးတီထွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။[] ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဤဒေသစကား ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။[]

လူဦးရေ

[ပြင်ဆင်ရန်]
သမိုင်းတစ်လျှောက် လူဦးရေများ
ခုနှစ်လူဦးရေ±%
၁၉၀၁ ၂၂၅၂    
၁၈၉၁ ၂၁၉၇−2.4%
၁၈၈၁ ၂၇၁၄+23.5%
၁၈၇၁ ၁၇၇၄−34.6%
Source: []

၁၈၈၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းတွင် လူ ၄၃၆ ဦးသာ ယဘိန်းဟု ခေါ်တွင်သော ထူးခြားသည့် မြန်မာဒေသစကားကို ပြောဆိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။[] ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဘာသာစကားသည် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။[] ပိုးမွေးမြူသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ မှီခိုသူများ၏ လူဦးရေ မှတ်တမ်းများသည် ဤကျဆင်းမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ အလုပ်အကိုင်နှင့် ယဘိန်းတို့၏ ဆက်စပ်မှု ပျောက်ကွယ်သွားရခြင်းမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ပိုးမွေးမြူရေး၏ လူမှုအဆင့်အတန်း နိမ့်ကျခြင်းနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများက လွှမ်းမိုးလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။[] အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ယဘိန်းလူမျိုးများသည် ဗမာအုပ်စုအတွင်းသို့ ပြန်လည်ရောနှော ပါဝင်သွားခဲ့ကြသည်။[]

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. White၊ Herbert Thirkell (1923)။ Burma (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ The University Press။ p. 145။
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Grantham၊ Stanley George (1917)။ Report on the 1914-1916 Revision Settlement of Prome District (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Office of the Superintendent, Government Printing။ p. 177။
  3. 1 2 3 4 Hardiman၊ John Percy (1901)။ Silk in Burma (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ superintendent, Government printing, Burma။ pp. 56–57။
  4. Grantham၊ Stanley George (1923)။ Burma: Part I. Report (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Office of the Superintendent, Government Print., Burma။
  5. Webb၊ Morgan C. (1912)။ Census Of India 1911 Vol Ix Burma Part - I။ p. 261။