မင်တံ
မင်တံ (/pɛn/ (
)) သည် စာရေးကိရိယာ တစ်ခုဖြစ်ပြီး မင်ကို မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်၊ အများအားဖြင့် စက္ကူပေါ်သို့ စာရေးခြင်း သို့မဟုတ် ပုံဆွဲခြင်း အတွက် သုတ်လိမ်းပေးသည်။[၁] အစောပိုင်း မင်တံများဖြစ်သော ကျူမင်တံများ၊ ငှက်မွှေးမင်တံများ၊ မင်တို့မင်တံများနှင့် မျဉ်းဆွဲမင်တံများသည် မင်တံထိပ် ပေါ်တွင် သို့မဟုတ် အပေါက် သို့မဟုတ် ခွက်ငယ်တစ်ခုထဲတွင် မင်အနည်းငယ်ကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး မင်တံထိပ်ကို မင်အိုးထဲသို့ နှစ်ခြင်းဖြင့် အခါအားလျော်စွာ မင်ပြန်ဖြည့်ရန် လိုအပ်သည်။[၂][၃]
ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုမင်တံများကို သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲခြင်း နှင့် လက်ရေးလှရေးခြင်း ကဲ့သို့သော အထူးပြုအသုံးပြုမှု အနည်းငယ်တွင်သာ တွေ့ရှိရသည်။ စာရေးရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သော ကျူမင်တံများ၊ ငှက်မွှေးမင်တံများနှင့် မင်တို့မင်တံများကို ဘောပွိုင့်များ၊ ရိုလာဘောများ၊ ဖောင်တိန်များ နှင့် ဖီလ်တာထိပ် သို့မဟုတ် ကြွေထည်ထိပ် မင်တံများဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။[၄]
နည်းပညာပုံဆွဲခြင်း နှင့် မြေပုံရေးဆွဲခြင်း အတွက် အသုံးပြုခဲ့သော မျဉ်းဆွဲမင်တံများကို ရက်ပီဒိုဂရပ် ကဲ့သို့သော နည်းပညာမင်တံများဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။[၅] ဤခေတ်မီမင်တံများအားလုံးတွင် အတွင်းပိုင်းမင်လှောင်ကန်များ ပါရှိသောကြောင့် စာရေးနေစဉ် မင်ထဲသို့ နှစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။[၆]
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]
ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ပါပီရပ်စ် လိပ်များပေါ်တွင် စာရေးသားခြင်းကို စာရေးဆရာများက Juncus maritimus သို့မဟုတ် ပင်လယ်ကျူပင်မှ ပါးလွှာသော ကျူစုတ်တံများ သို့မဟုတ် ကျူမင်တံများကို အသုံးပြုသောအခါ တီထွင်ခဲ့သည်။[၇] သူ၏ A History of Writing စာအုပ်တွင် စတီဗင် ရော်ဂျာ ဖစ်ရှာ က ဆပ်ကာရာ တွင် တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ ကျူမင်တံကို ပထမမင်းဆက် သို့မဟုတ် ဘီစီ ၃၀၀၀ ခန့်ကတည်းက သားရေစာပေါ်တွင် ရေးသားရန် အသုံးပြုခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း အကြံပြုသည်။ ကျူမင်တံများကို အလယ်ခေတ်အထိ ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ၇ ရာစုခန့်မှစ၍ ငှက်မွှေးများဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အစားထိုးခံခဲ့ရသည်။ ကျူ သို့မဟုတ် ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကျူမင်တံကို ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အချို့သောဒေသများတွင် ကျောင်းသားငယ်များက ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ပြီး သစ်သားပြားငယ်များပေါ်တွင် ရေးသားရန် အသုံးပြုသည်။[၈][၉]
ကျူမင်တံသည် ပါပီရပ်စ်ကို တိရစ္ဆာန်အရေခွံများ၊ ဗီလမ်းစက္ကူ နှင့် သားရေစာများဖြင့် စာရေးမျက်နှာပြင်အဖြစ် အစားထိုးသည်အထိ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အရေခွံ၏ ပိုမိုချောမွေ့သော မျက်နှာပြင်သည် ပျံသန်းနေသော ငှက်မွှေးမှရသော ငှက်မွှေးမင်တံဖြင့် ပိုမိုသေးငယ်ပြီး အနုစိတ်သော စာရေးသားမှုကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။[၁၀] ငှက်မွှေးမင်တံကို ယုဒပြည်၊ ကွမ်ရန်တွင် ဘီစီ ၁၀၀ ခန့်က ရေးသားခဲ့သော ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များ အချို့ကို ရေးသားရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းလိပ်များကို ငှက်မွှေးများ သို့မဟုတ် ငှက်မွှေးမင်တံများဖြင့် ဟီဘရူး ဒေသိယစကားများဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆီဗီးလ်၏ စိန့်အစ်ဆီဒေါ ၏ အရေးအသားများတွင် ငှက်မွှေးများအကြောင်း တိကျသော ကိုးကားချက်တစ်ခုရှိသည်။[၁၁] ငှက်မွှေးမင်တံများကို ၁၈ ရာစုတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ပြီး ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ကို ရေးသားရန်နှင့် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။
သတ္တုမင်တံများကို ရောမအင်ပါယာတွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး နေရာအများအပြားတွင် နမူနာများကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ၊ အထူးသဖြင့် ပွန်ပီယိုင်း တွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ နေပယ်လ်စ် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက် တွင် ထိန်းသိမ်းထားသော နမူနာများသည် အေဒီ ၇၉ ခုနှစ် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုမတိုင်မီ ၎င်းတို့၏ အသုံးပြုမှုကို သရုပ်ပြသည်။[၁၂][၁၃] နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခု၊ ပုံသဏ္ဌာန်တူသော ကိုယ်ထည်နှင့် ထိပ်နှစ်ခုဖြစ်ပေါ်စေသော အလျားလိုက်ခွဲကြောင်းပါသော ရောမ-ဗြိတိသျှ ကြေးနီသတ္တုစပ် မင်တံတစ်ချောင်းကို ဗြိတိသျှပြတိုက် တွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။[၁၄] ဆမ်မြူရယ် ပက်ပက်စ် ၏ ၁၆၆၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွက် ဒိုင်ယာရီတွင် 'မင်ထည့်ဆောင်ရန် ငွေမင်တံတစ်ချောင်း' အကြောင်း ကိုးကားချက်တစ်ခုရှိသည်။[၁၅] 'အသစ်တီထွင်ထားသော' သတ္တုမင်တံများကို ၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် ဒီတိုင်းမ် သတင်းစာတွင် ကြော်ငြာခဲ့သည်။[n ၁][၁၈] သတ္တုမင်တံထိပ်တစ်ခုကို ၁၈၀၃ ခုနှစ်တွင် မူပိုင်ခွင့်တင်ခဲ့သော်လည်း စီးပွားဖြစ် အသုံးချခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ သတ္တုမင်တံများ ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် မူပိုင်ခွင့်ကို ၁၈၁၁ ခုနှစ်တွင် ဘရိုင်ယန် ဒွန်ကင် က ရောင်းချရန် ကြော်ငြာခဲ့သည်။[n ၂][၁၈] ဘာမင်ဂမ်မှ ဂျွန် မစ်ချယ်သည် ၁၈၂၂ ခုနှစ်တွင် သတ္တုမင်တံထိပ်များဖြင့် မင်တံများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ထိုနောက်တွင် သံမဏိမင်တံထိပ်များ၏ အရည်အသွေးသည် သိသိသာသာ တိုးတက်လာသောကြောင့် သတ္တုမင်တံထိပ်များပါသော မင်တို့မင်တံများကို ယေဘုယျအသုံးပြုလာခဲ့သည်။[n ၃]
မင်လှောင်ကန်ပါသော မင်တံတစ်ချောင်း၏ အစောဆုံး သမိုင်းမှတ်တမ်းသည် အေဒီ ၁၀ ရာစုမှ စတင်ခဲ့သည်။ ၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ဖာတီမစ် ကာလီဖိတ် ဘုရင် မာအတ် အယ်လ်-မူအိဇ် သည် သူ၏လက် သို့မဟုတ် အဝတ်အစားများကို မင်မပေစေသော မင်တံတစ်ချောင်းကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး မင်လှောင်ကန်ထဲတွင် မင်ထည့်ကာ မင်တံထိပ်သို့ ပို့ဆောင်ပေးသော မင်တံတစ်ချောင်းကို ရရှိခဲ့သည်။[၂၁] ဤမင်တံသည် ဖောင်တိန်တစ်ချောင်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ပုံယန္တရားမှာ မသိရသေးဘဲ ၎င်းကို ဖော်ပြသည့် မှတ်တမ်းတစ်ခုသာ တွေ့ရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မင်လှောင်ကန်ပါသော မင်တံကို ၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ခဲ့သည်။ သူ၏ Deliciae Physico-Mathematicae (၁၆၃၆) တွင် ဂျာမန် တီထွင်သူ ဒန်နီရယ် ရွှင်တာ က ငှက်မွှေးနှစ်ချောင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မင်တံတစ်ချောင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ငှက်မွှေးတစ်ချောင်းသည် အခြားငှက်မွှေးတစ်ချောင်းအတွင်း မင်လှောင်ကန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ မင်ကို ငှက်မွှေးအတွင်း ဖော့ ဖြင့် ပိတ်ထားသည်။ မင်ကို အပေါက်ငယ်တစ်ခုမှတစ်ဆင့် ရေးသည့်အစွန်းသို့ ညှစ်ထုတ်သည်။ ၁၈၀၉ ခုနှစ်တွင် ဘာသော်လမြူး ဖိုလ်ရှ်သည် အင်္ဂလန်တွင် မင်လှောင်ကန်ပါသော မင်တံအတွက် မူပိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။[၂၁]
ပါရီမြို့ရှိ ကျောင်းသားတစ်ဦး၊ ရိုမေးနီးယားလူမျိုး ပက်ထရာရှီ ပိုအင်နာရူး သည် ငှက်မွှေးကို မင်လှောင်ကန်အဖြစ် အသုံးပြုသော ဖောင်တိန်တစ်ချောင်းကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်အစိုးရ က ၎င်းကို ၁၈၂၇ ခုနှစ် မေလတွင် မူပိုင်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။[၂၂] ထို့နောက် ၁၈၅၀ ခုနှစ်များတွင် ဖောင်တိန်မူပိုင်ခွင့်များနှင့် ထုတ်လုပ်မှု တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။
ဘောပွိုင့်မင်တံအတွက် ပထမဆုံးမူပိုင်ခွင့်ကို ၁၈၈၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဂျွန် ဂျေ လောက်ဒ် အား ထုတ်ပေးခဲ့သည်။[၂၃] ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟန်ဂေရီသတင်းစာအယ်ဒီတာ လက်ဇ်လို ဘီရို သည် သူ၏အစ်ကို ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဂျော့ခ်ျ၏ အကူအညီဖြင့် မင်တံအမျိုးအစားသစ်များကို စတင်ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့ရာ ၎င်းတို့ထဲတွင် အစွန်းထိပ်၌ အပေါက်တစ်ခုအတွင်း လွတ်လပ်စွာလည်ပတ်နိုင်သော ဘောလုံးသေးသေးလေးတစ်ခု ပါဝင်သော မင်တံလည်းပါဝင်သည်။ မင်တံသည် စက္ကူပေါ်တွင် ရွေ့လျားသည်နှင့်အမျှ ဘောလုံးသည် လည်ပတ်ကာ မင်ကျည်တောင့်မှ မင်ကို ကပ်ယူပြီး စက္ကူပေါ်တွင် ချန်ထားခဲ့သည်။ ဘီရိုသည် ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှမူပိုင်ခွင့် တင်သွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ဘီရိုညီအစ်ကိုများနှင့် သူငယ်ချင်း ဂျူအန် ဟော်ဟေး မိုင်းနေးတို့သည် နာဇီဂျာမနီမှ ထွက်ပြေးကာ အာဂျင်တီးနားသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်းတို့သည် နောက်ထပ်မူပိုင်ခွင့်တစ်ခု တင်သွင်းခဲ့သည်။[၂၄] ၎င်းတို့သည် "Bíró Pens of Argentina" ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ်မော်ဒယ်များ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။[၂၅] ဖျောက်ဖျက်နိုင်သော ဘောပွိုင့်မင်တံများကို ပေပါမိတ် က ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အီရေဆာမိတ် ကို ဈေးကွက်တင်သောအခါ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ခရိုအေးရှား အင်ဂျင်နီယာနှင့် တီထွင်သူ ဆလာဗိုလျုဘ် အက်ဒူအာ့ဒ် ပဲန်ကာလာ သည် ထိုစဉ်က "အော်တိုမက်တစ် ခဲတံ" ဟုခေါ်သော စက်ခဲတံ (၁၉၀၆) နှင့် ပထမဆုံး အစိုင်အခဲမင် ဖောင်တိန် (၁၉၀၇) တို့ကို ထပ်မံတီထွင်မှုအတွက် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ခရိုအေးရှားစွန့်ဦးတီထွင်သူ အက်ဒ်မန် မော့စ်တာ နှင့် ပူးပေါင်း၍ Penkala-Moster ကုမ္ပဏီကို စတင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်က ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော မင်တံနှင့်ခဲတံစက်ရုံကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယခု TOZ-Penkala ဟုခေါ်သော ဤကုမ္ပဏီသည် ယနေ့တိုင် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ "TOZ" သည် "Tvornica olovaka Zagreb" ကို ကိုယ်စားပြုပြီး "ဇာဂရက်ဘ် ခဲတံစက်ရုံ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် အမျှင် သို့မဟုတ် ဖီလ်တာထိပ်မင်တံကို ပန်တယ် မှ ယူကီအို ဟိုရီးအဲ က တီထွင်ခဲ့သည်။[၂၆] Paper Mate ၏ Flair သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် အမေရိကန်ဈေးကွက်သို့ ပထမဆုံးရောက်ရှိလာသော ဖီလ်တာထိပ်မင်တံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဖီလ်တာမင်တံများနှင့် ဆင်တူသော မာကာမင်တံများနှင့် ဟိုက်လိုက်တာများသည် မကြာသေးမီအချိန်များတွင် လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။
ရိုလာဘောမင်တံများကို ၁၉၇၀ ခုနှစ်များအစောပိုင်းတွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပိုမိုချောမွေ့သော မျဉ်းကြောင်းကို ထုတ်လုပ်ရန် ရွေ့လျားနိုင်သော ဘောလုံးနှင့် အရည်မင်ကို အသုံးပြုသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအစောပိုင်းအတွင်း နည်းပညာတိုးတက်မှုများက ရိုလာဘော၏ အလုံးစုံစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ပေါရပ်စ်ပွိုင့်မင်တံ တွင် ဖီလ်တာ သို့မဟုတ် ကြွေထည်ကဲ့သို့သော ပေါက်ရှိသောပစ္စည်းအချို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အစွန်းထိပ်တစ်ခုပါရှိသည်။ အရည်အသွေးမြင့် ပုံဆွဲမင်တံတစ်ချောင်းတွင် များသောအားဖြင့် ကြွေထည်ထိပ်တစ်ခုပါရှိမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကောင်းစွာခံနိုင်ရည်ရှိကာ စာရေးနေစဉ် ဖိအားသက်ရောက်သောအခါ ကျယ်မလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လက်နှိပ်စက်နှင့် ကီးဘုတ် ထည့်သွင်းနည်းဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ တို့ တီထွင်မှုသည် အခြားသော စာရေးနည်းကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း မင်တံသည် စာရေးခြင်း၏ အဓိကနည်းလမ်းအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။[၂၇] လူအများစုသည် ဖောင်တိန်များအပါအဝင် ဈေးကြီးသော အမျိုးအစားများနှင့် အမှတ်တံဆိပ်များကို သုံးစွဲလိုကြပြီး ၎င်းတို့ကို တစ်ခါတစ်ရံ ဂုဏ်အဆင့်အတန်းပြသင်္ကေတ အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။[၂၈]
အမျိုးအစားများ
[ပြင်ဆင်ရန်]ခေတ်မီ
[ပြင်ဆင်ရန်]ယနေ့ခေတ်တွင် အသုံးများသော မင်တံများကို ရေးသည့်ထိပ်၏ ယန္တရားနှင့် မင်အမျိုးအစားပေါ် အခြေခံ၍ အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည်-
- ဘောပွိုင့်မင်တံ သည် ပျစ်စေးသော ဆီအခြေပြုမင်ကို ရေးသားနေသည့် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် လိမ့်သွားသော သေးငယ်မာကျောသော စက်လုံး သို့မဟုတ် ဘောလုံးဖြင့် ထုတ်ပေးသည်။ ဘောလုံးကို မင်တံထိပ်၏ အပေါက်တစ်ခုအတွင်းတွင် တစ်ဝက်ကို အပြင်သို့ထုတ်၍ ကျန်တစ်ဝက်ကို မင်တံ၏မင်လှောင်ကန်မှ မင်ထဲတွင် နှစ်မြှုပ်ထားသည်။ ဘောလုံးလည်ပတ်သောအခါ မင်ကို—ယင်းမင် စိုစွတ်သွားသော—မင်လှောင်ကန်မှ အပြင်မျက်နှာပြင်သို့ လွှဲပြောင်းပေးသည်။ ဘောလုံးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အချင်းတစ်မီလီမီတာအောက်ရှိပြီး ကြေးဝါ၊ သံမဏိ သို့မဟုတ် အဖြိုက်စတင်ကာဗိုက် ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။[၂၉] မင်သည် ၎င်း၏မြင့်မားသော ပျစ်စေးမှုကြောင့် စက္ကူအတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်ခြင်းမရှိဘဲ ဆံခြည်မျှင်အရှိန်ဖြင့် မင်တံထိပ်မှ ထွက်မသွားပေ။ ထို့ကြောင့် အနည်းဆုံးမင်ပမာဏကိုသာ ထုတ်ပေးသဖြင့် စာရေးချက်သည် ချက်ချင်းနီးပါးခြောက်သွေ့ပြီး မင်သည် အခြားမင်တံအမျိုးအစားများထက် ပိုမိုကြာရှည်ခံသည်။ ဘောပွိုင့်မင်တံများသည် ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး၊ စွယ်စုံသုံးနိုင်ကာ ကြံ့ခိုင်သည်၊ ဈေးနှုန်းအလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ ရရှိနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် နေ့စဉ်စာရေးခြင်းအတွက် အသုံးအများဆုံး ကိရိယာအဖြစ် ဖောင်တိန်များကို အစားထိုးခဲ့သည်။
- ဂျယ်လ်မင်တံ သည် ရေးသည့်ထိပ်တွင် လည်ပတ်နေသော ဘောလုံးကိုအသုံးပြု၍ မင်ကိုထုတ်ပေးသည့်အတွက် ဘောပွိုင့်မင်တံနှင့် အလားတူအလုပ်လုပ်သည်။ သို့သော် ဆီအခြေပြု ဘောပွိုင့်မင်တံမင်နှင့်မတူဘဲ၊ ဂျယ်လ်မင်တံမင်တွင် ရေအခြေပြု ဂျယ်လ် တစ်ခုပါဝင်ပြီး[၃၀] ၎င်းထဲတွင် ရောင်ခြယ်ပစ္စည်း တစ်ခု ဆိုင်းရှင်း အဖြစ် မျောနေသည်။ မင်သည် ပျစ်ပြီး အလင်းပိတ် သောကြောင့် ဘောပွိုင့် သို့မဟုတ် ဖီလ်တာထိပ်မင်တံများတွင် အသုံးပြုသော ပုံမှန်မင်များထက် မည်းနက်သော သို့မဟုတ် ချောသော မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် ပိုမိုထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်သည်။ ဂျယ်လ်မင်တံများကို စာရေးခြင်းနှင့် သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲခြင်း အမျိုးအစားများစွာအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဂျယ်လ်ကြားခံသည် ပျော်ဝင်နိုင်သော ဆိုးဆေး၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖယ်ရှားပေးသောကြောင့် အရောင်သစ်များစွာနှင့် အထူးမင်အမျိုးအစားအချို့ကို ဖြစ်နိုင်စေသည်။ ဂျယ်လ်မင်တံများကို တောက်ပသော သို့မဟုတ် ပြည့်ဝသောအရောင်များ၊ နုရောင်များ၊ နီယွန်အရောင်များ၊ သတ္တုရောင်များ၊ တောက်ပြောင်ရောင်မင်များ၊ အမှောင်ထဲတွင်လင်းသော မင် စသည်ဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာ ရရှိနိုင်သည်။
- ရိုလာဘောမင်တံ သည် ဘောပွိုင့်မင်တံနှင့် ဆင်တူသော ဘောလုံးထိပ်မှတစ်ဆင့် ရေအခြေပြုမင်ကို ထုတ်ပေးသော မင်တံဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျယ်လ်မင်တံများကို ရိုလာဘောမင်တံ၏ အမျိုးအစားခွဲတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သော်လည်း 'ဂျယ်လ်မင်တံ' ဟူသော ဝေါဟာရကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိပြီး အသုံးပြုမှုကြောင့် လက်တွေ့တွင် 'ရိုလာဘော' ကို အရည်မင်သုံးသည့် မင်တံများအတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားသည်။[၃၁] ဆီအခြေပြု ဘောပွိုင့်မင်တံမင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရိုလာဘောမင်၏ ပျစ်စေးမှုနည်းခြင်းသည် မင်တံ၏စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် သက်ရောက်မှုများစွာရှိသည်။ မင်သည် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စီးဆင်းပြီး စက္ကူထဲသို့ ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စုပ်ယူနိုင်သောကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် မင်ပိုမိုထုတ်ပေးသည်။ ၎င်းသည် ထိပ်ကို စက္ကူပေါ်တွင် ရွေ့လျားမှုကို ချောမွေ့စေခြင်းဖြင့် စာရေးသည့်အတွေ့အကြုံကို ပြောင်းလဲစေသည်။ ၎င်းသည် စက္ကူမှတစ်ဆင့် မင်ပျံ့နှံ့မှုက ဘောလုံးထိပ်မှ ချန်ထားနိုင်သော ကွက်လပ်ငယ်များကို ဖြည့်ပေးသောကြောင့် အစိုင်အခဲနှင့် မပြတ်တောက်သော မျဉ်းကြောင်းကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပိုမိုပျစ်စေးသော မင်ပမာဏအနည်းငယ် ထုတ်ပေးသည့် ဘောပွိုင့်မင်တံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရိုလာဘောမင်တံဖြင့် စာရေးချက်သည် စာမျက်နှာပေါ်တွင် ခြောက်သွေ့ရန် အချိန်ပိုကြာပြီး စက္ကူပါးကို ဖောက်၍ တစ်ဖက်တွင် မြင်နိုင်သည်။ ရိုလာဘောမင်တံ၏ထိပ်ကို စက္ကူပေါ်တွင် ဖိထားသောအခါ ဖောင်တိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့ ဆံခြည်မျှင်အရှိန်ဖြင့် မင်သည် ထိပ်မှ အဆက်မပြတ်ထွက်သည်။ ၎င်းသည် မင်စက်များ သို့မဟုတ် မင်ပေကျံမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ရိုလာဘောမင်တံသည် ဘောပွိုင့်မင်တံ၏ အဆင်ပြေမှုနှင့် ဖောင်တိန်၏ ချောမွေ့သော "မင်စို" အာနိသင်ကို ပေါင်းစပ်ရန် အစပိုင်းတွင် ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သည်။ ပြန်ဖြည့်နိုင်သော ရိုလာဘောမင်တံများသည် မကြာသေးမီက ရရှိနိုင်လာသည်။ ၎င်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဖောင်တိန်မင်ကျည်တောင့်များကို အသုံးပြုသည်။
- ဖောင်တိန် သည် နစ်ဘ် မှတစ်ဆင့် ရေအခြေပြုအရည်မင်ကို အသုံးပြုသည်။ နစ်ဘ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရေးသည့်ထိပ်မှ အတွင်းဘက်သို့ ပါးလွှာသော အလျားလိုက်ခွဲကြောင်းပါသည့် သတ္တုပြားတစ်ခုဖြစ်သည်။[၃၂] ကမ္ဘာမြေဆွဲအားဖြင့် မောင်းနှင်ပြီး မင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ချန်နယ်များနှင့် မြောင်းများ ဖြတ်ထားသော အထူးပုံစံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အစိုင်အခဲပစ္စည်းတုံးဖြစ်သော ဖီဒါ မှတစ်ဆင့် မင်လှောင်ကန်မှ နစ်ဘ်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဖီဒါသည် မင်ကို နစ်ဘ်ရှိ အလျားလိုက်ခွဲကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ စာရေးနေစဉ်တွင် မင်ကို ဆံခြည်မျှင်အရှိန် ဖြင့် ဤအလျားလိုက်ခွဲကြောင်းမှ ဆွဲထုတ်သည်။ ဖောင်တိန်နစ်ဘ်သည် ဘောပွိုင့်၊ ဂျယ်လ် သို့မဟုတ် ရိုလာဘောမင်တံ၏ထိပ်နှင့်မတူဘဲ ရွေ့လျားနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများမရှိပါ။ ဖောင်တိန်မင်လှောင်ကန်သည် ပြန်ဖြည့်နိုင်သော သို့မဟုတ် တစ်ခါသုံးဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်ခါသုံးအမျိုးအစားကို မင်ကျည်တောင့် ဟုခေါ်သည်။ ပြန်ဖြည့်နိုင်သော မင်လှောင်ကန်ပါသည့် မင်တံတွင် နစ်ဘ်မှတစ်ဆင့် မင်ဘူးမှ မင်ကိုဆွဲယူရန် ပစ္စတင် ကဲ့သို့သော ယန္တရားတစ်ခုပါရှိနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် အိုင်းဒရော့ပါ ဖြင့် ပြန်ဖြည့်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ကျည်တောင့်ပြောင်းစက် ဟုလည်းသိကြသော ပြန်ဖြည့်နိုင်သော မင်လှောင်ကန်များသည် တစ်ခါသုံးကျည်တောင့်များကို အသုံးပြုရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အချို့သောမင်တံများအတွက် ရရှိနိုင်သည်။ ဖောင်တိန်ကို အမြဲတမ်း သို့မဟုတ် မတည်မြဲသောမင်များဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သည်။
- ဖီလ်တာထိပ်မင်တံ (သို့) မာကာ တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် မင်လှောင်ကန်မှ မင်ဖြင့် ပြည့်ဝနေသော အမျှင်ပစ္စည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ပေါက်ရှိ သော ထိပ်တစ်ခုပါရှိသည်။[၃၃] မင်သည် ထိပ်မှထွက်သွားသည်နှင့်အမျှ ဆံခြည်မျှင်အရှိန်နှင့် ကမ္ဘာမြေဆွဲအားဖြင့်—မကြာခဏ ထိပ်တွင်အသုံးပြုသည့် အလားတူပေါက်ရှိသော ပစ္စည်းပမာဏများစွာပါဝင်သော—မင်လှောင်ကန်မှ မင်အသစ်ကို ဆွဲယူသည်။ ဖောင်တိန်ကဲ့သို့ပင် ပေါက်ရှိသော မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ရေးသားသောအခါ ဖီလ်တာထိပ်မင်တံ၏ ထိပ်မှ မင်သည် ဆံခြည်မျှင်အရှိန်ဖြင့် ထွက်သည်။ သို့သော် ဖောင်တိန်များနှင့်မတူဘဲ မာကာများစွာသည် မင်က စိုစွတ် စေသော ချောမွတ်ပြီး မစိမ့်ဝင်နိုင်သော မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင်လည်း စိတ်ချယုံကြည်စွာ ရေးသားနိုင်ပြီး ထိုကဲ့သို့သော အသုံးချမှုများတွင် မင်သည် ရေးသည့်မျက်နှာပြင်ကို ထိထားစဉ်တွင် မင်တံမှ အဆက်မပြတ် ထွက်လေ့မရှိပါ။ အသေးဆုံး၊ ထိပ်အသေးဆုံး ဖီလ်တာထိပ်မင်တံများကို စက္ကူပေါ်တွင် ရေးသားရန် အသုံးပြုသည်။ အလယ်အလတ်အရွယ် ဖီလ်တာထိပ်များကို ကလေးများက ဆေးရောင်ခြယ်ခြင်းနှင့် ပုံဆွဲခြင်းအတွက် မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ မကြာခဏ "မာကာများ" ဟုခေါ်သော ပိုကြီးသောအမျိုးအစားများကို ပိုကြီးသောအရွယ်အစားဖြင့် ရေးသားရန်၊ မကြာခဏ ကော်ဖတ်သေတ္တာများနှင့် ဝှိုက်ဘုတ်များ ကဲ့သို့သော စက္ကူမဟုတ်သည့် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် အသုံးပြုသည်။ "အရည်မြေဖြူခဲ" သို့မဟုတ် "ကျောက်သင်ပုန်းမာကာများ" ကဲ့သို့သော အမည်များဖြင့် ရည်ညွှန်းသော အထူးဖီလ်တာထိပ်မင်တံများကို ကျောက်သင်ပုန်းများ ပေါ်တွင် ရေးသားရန် အသုံးပြုသည်။ ဟိုက်လိုက်တာများ ဟုခေါ်သော ကျယ်ပြန့်သော ထိပ်များနှင့် တောက်ပသော်လည်း ကြည်လင် သောမင်ပါရှိသည့် မာကာများကို ရေးသားပြီးသား သို့မဟုတ် ပုံနှိပ်ပြီးသား စာသားကို မီးမောင်းထိုးရန် အသုံးပြုသည်။ ကလေးများအတွက် သို့မဟုတ် ယာယီစာရေးခြင်း (ဝှိုက်ဘုတ် သို့မဟုတ် အပေါ်ယံပရိုဂျက်တာကဲ့သို့) အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော မင်တံများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မတည်မြဲသော မင်များကို အသုံးပြုသည်။ ကုန်ပစ္စည်းပို့သည့်သေတ္တာများ သို့မဟုတ် အခြားထုပ်ပိုးမှုများကို တံဆိပ်ကပ်ရန် အသုံးပြုသော ကြီးမားသော မာကာများသည် များသောအားဖြင့် အမြဲတမ်းမာကာ များဖြစ်သည်။
- စုတ်မင်တံ သည် ဖောင်တိန်များနှင့် ရိုလာဘောမင်တံများတွင် အသုံးပြုသော မင်အရည်လှောင်ကန်နှင့် ဆင်တူသည့် အရည်မင်လှောင်ကန်မှ မင်ကျွေးသော သေးငယ်သည့် စုတ်တံ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရေးသည့်ထိပ်ပါရှိသော မင်တံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။[၃၄] စုတ်မင်တံများသည် ပြန်ဖြည့်နိုင်သော သို့မဟုတ် တစ်ခါသုံးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ရေအခြေပြု သို့မဟုတ် ရေစိုခံမင်ကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။ ဖီလ်တာထိပ်မင်တံများနှင့် စုတ်မင်တံများ၏ အထင်ရှားဆုံးသော လုပ်ဆောင်ချက်ကွာခြားချက်မှာ ထိပ်၏ ပိုမိုကြီးမားသော လိုက်လျောညီထွေမှု ဖြစ်သည်။ စုတ်မင်တံများသည် တရုတ်လက်ရေးလှ နှင့် ဂျပန်လက်ရေးလှ အတွက် မင်စုတ်တံ များ၏ ထင်ရှားသော အခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ ယခုအခါ အခြားသော လက်ရေးလှပုံစံများနှင့် သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲသူများနှင့် ကာတွန်းဆရာများကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များကလည်း အသုံးများသည်။ ဤအနုပညာရှင်များအတွက် ဤမင်တံများ၏ အဓိက ဆွဲဆောင်မှုမှာ ၎င်းတို့သည် သက်ရောက်သောဖိအား၏ သေးငယ်သောပြောင်းလဲမှုများကို တုံ့ပြန်ရာတွင် မျဉ်းကြောင်းအကျယ် ကွဲပြားမှုများစွာကို ခွင့်ပြုပေးခြင်းဖြစ်သည်။
- စတိုင်လပ်စ်မင်တံ (stylus pen) သည် ဗဟုဝုစ်အနေဖြင့် styli သို့မဟုတ် styluses ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊[၃၅] ၎င်းသည် မင်ကို အသုံးမပြုဘဲ၊ ရေးသည့်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အဓိကအားဖြင့် ခြစ်ရာများ သို့မဟုတ် အထစ်အရစ်များ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားများကို ဖန်တီးပေးသော စာရေးကိရိယာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ထိပ်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ချွန်ထက်သော သတ္တုအစွန်းတစ်ခုသာ ပါဝင်သည်။ ဤကိရိယာများကို စာရေးခြင်းထက် အခြားသော အမှတ်အသားပြုလုပ်ခြင်းအမျိုးအစားများ၊ ဥပမာ၊ မြေအိုးလုပ်ငန်း တွင် ပုံဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် ထွင်းထုခြင်းအတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။ stylus ဟူသော စကားလုံးသည် ထိတွေ့မျက်နှာပြင်များ ကို အသုံးပြုရာတွင် လက်ချောင်းထိပ်ဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်ထက် ပိုမိုသော တိကျမှု ရရှိရန် အသုံးပြုသော မင်တံပုံစံ ကွန်ပျူတာအသုံးအဆောင်ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။ တစ်ဖက်တွင် ဘောပွိုင့်ထိပ်နှင့် အခြားတစ်ဖက်တွင် ထိတွေ့မျက်နှာပြင်စတိုင်လပ်စ်ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ထုတ်ကုန်များလည်း ရရှိနိုင်သည်။
သမိုင်းဝင်
[ပြင်ဆင်ရန်]ဤသမိုင်းဝင် မင်တံအမျိုးအစားများကို စာရေးကိရိယာများအဖြစ် ယေဘုယျအသုံးပြုမှု မရှိတော့သော်လည်း၊ လက်ရေးလှရေးဆရာများနှင့် အခြားအနုပညာရှင်များက အသုံးပြုနိုင်သည်-
- မင်တို့မင်တံ (သို့မဟုတ် နစ်ဘ် မင်တံ) တွင် ဖောင်တိန်ကဲ့သို့ ဆံခြည်မျှင်အရှိန်သုံး ချန်နယ်များပါသော သတ္တုနစ်ဘ်ကို မကြာခဏ သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လက်ကိုင် သို့မဟုတ် ကိုင်တံပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသည်။ မင်တို့မင်တံဟု ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ ၎င်းတွင် များသောအားဖြင့် မင်လှောင်ကန်မပါရှိသောကြောင့် ပုံဆွဲခြင်း သို့မဟုတ် စာရေးနေစဉ်အတွင်း နစ်ဘ်ကို မင်ပြန်ဖြည့်ရန်အတွက် မင်အိုး ထဲသို့ အကြိမ်ကြိမ် နှစ်ရန်လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မင်တို့မင်တံသည် ဖောင်တိန်ထက် အချို့သော အားသာချက်များရှိသည်။ ၎င်းသည် ဖောင်တိန်ကို ပိတ်ဆို့ပျက်စီးစေမည့် အိန္ဒိယမင်၊ ပုံဆွဲမင် သို့မဟုတ် အက်ခရစ်လစ်မင်များကဲ့သို့သော ရေစိုခံအရောင်ခြယ်ပစ္စည်းပါသည့် (အမှုန်အစိုင်အခဲနှင့် ချည်နှောင်ပစ္စည်းအခြေပြု) မင်များနှင့် ဖောင်တိန်တွင် သံချေးတက်စေနိုင်သော ရိုးရာ အိုင်းယန်းဂေါလ်မင် တို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ မင်တို့မင်တံများကို ယခုအခါ သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲခြင်း၊ လက်ရေးလှရေးခြင်း နှင့် ကာတွန်းများတွင် အဓိကအသုံးပြုသည်။ ခရိုးကွီးလ် ဟုသိကြသော အထူးသဖြင့် ထိပ်ချွန်သော မင်တို့မင်တံအမျိုးအစားသည် ဒေးဗစ် စတုန်း မာတင် နှင့် ဂျေး လင့်ချ် ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များ၏ အကြိုက်တွေ့ရာ ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော သတ္တုအစွန်းသည် ပုံဆွဲနေစဉ် ဖိအားအပြောင်းအလဲကို တုံ့ပြန်ရာတွင် သိမ်မွေ့သော မျဉ်းကြောင်းများ၊ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် အရိပ်အယောင်များစွာကို ဖန်တီးပေးနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
- မင်စုတ်တံ သည် အရှေ့အာရှလက်ရေးလှတွင် ရိုးရာအရေးအသားကိရိယာဖြစ်သည်။ စုတ်တံ၏ကိုယ်ထည်ကို ဝါးဖြင့် သို့မဟုတ် စန္ဒကူးနီသား၊ ဖန်၊ ဆင်စွယ်၊ ငွေ၊ ရွှေကဲ့သို့သော ရှားပါးပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ စုတ်တံ၏ထိပ်ကို ပိုးကောင်ခွေးဖြူ၊ ယုန်၊ သမင်၊ ကြက်၊ ဘဲ၊ ဆိတ်၊ ဝက် နှင့် ကျားအပါအဝင် တိရစ္ဆာန်မျိုးစုံ၏ အမွှေး (သို့မဟုတ် အမွှေးအတောင်များ) ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ကလေးတစ်ဦးအတွက် တစ်သက်တစ်ခါ အမှတ်တရလက်ဆောင်အဖြစ် မွေးကင်းစကလေး၏ဆံပင်ကို အသုံးပြု၍ စုတ်တံပြုလုပ်သည့် ဓလေ့တစ်ခုလည်း တရုတ်နှင့် ဂျပန်နှစ်နိုင်ငံစလုံးတွင် ရှိသည်။ ဤအလေ့အကျင့်သည် ထိုကဲ့သို့သော ကိုယ်ပိုင်စုတ်တံကိုအသုံးပြု၍ အင်ပါယာစာမေးပွဲများတွင် ပထမရခဲ့သော ရှေးခေတ်တရုတ်ပညာရှိတစ်ဦး၏ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ လက်ရေးလှစုတ်တံများကို လက်ရေးလှရေးဆရာ၏လက်မောင်း၏ အဆက်အစပ်တစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လက်ရေးလှကို မင်တံဖြင့်လည်း ရေးသားနိုင်သော်လည်း မင်တံဖြင့် လက်ရေးလှရေးခြင်းသည် ရိုးရာစုတ်တံဖြင့် လက်ရေးလှရေးခြင်းကဲ့သို့ ဂုဏ်သိက္ခာကို မခံစားရပါ။
- ငှက်မွှေးမင်တံ သည် ငှက်ကြီးတစ်ကောင်၏ ပျံသန်းရာတွင်သုံးသော ငှက်မွှေး ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မင်တံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အများဆုံးမှာ ငန်းဖြစ်သည်။ ငှက်မွှေးမင်တံပြုလုပ်ရန် ငှက်မွှေးကို အချိန်ကြာမြင့်စွာထားခြင်း သို့မဟုတ် အပူဖြင့် ပြုပြင်ခြင်း ဖြင့် ဆေးစိမ် ရမည်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ငှက်မွှေးရိုးတံကို အလျားလိုက်ခွဲကြောင်း ဖြတ်ကာ ချွန်သောအစွန်းကို ဖန်တီးရန် ဘေးနှစ်ဖက်ကို ထွင်းယူခြင်းဖြင့် နစ်ဘ်ကို ပုံဖော်သည်။ အလေ့အကျင့်ဖြင့် သင့်လျော်သော ငှက်မွှေးများကို ဓားအသေးတစ်ချောင်းနှင့် အပူအရင်းအမြစ်တစ်ခုထက်မပိုဘဲ လျင်မြန်စွာနှင့် ဈေးပေါစွာ ငှက်မွှေးမင်တံများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ လွယ်ကူစွာရရှိနိုင်မှုကြောင့် ငှက်မွှေးမင်တံများသည် သတ္တုမင်တို့မင်တံ၊ ဖောင်တိန်နှင့် နောက်ဆုံးတွင် ဘောပွိုင့်မင်တံတို့ အမြောက်အမြား မထုတ်လုပ်မီအထိ—၆ ရာစုမှ ၁၉ ရာစုအထိ—အနောက်တိုင်းတွင် ရွေးချယ်စရာ စာရေးကိရိယာများအဖြစ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ ငှက်မွှေးမင်တံများသည် နောက်ပိုင်းသတ္တုနစ်ဘ်ပါသော မင်တို့မင်တံများကဲ့သို့ပင် စာရေးနေစဉ်အတွင်း မင်ထဲသို့ အခါအားလျော်စွာ နှစ်ရန် လိုအပ်သည်။
- ကျူမင်တံ ကို ကျူ သို့မဟုတ် ဝါးမှ ဖြတ်ယူပြီး ကျဉ်းမြောင်းသောထိပ်တွင် အလျားလိုက်ခွဲကြောင်းတစ်ခုပါရှိသည်။ ၎င်း၏ယန္တရားသည် ငှက်မွှေးမင်တံ သို့မဟုတ် သတ္တုမင်တို့မင်တံနှင့် အခြေခံအားဖြင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ကျူမင်တံသည် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်သော်လည်း အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်၏ အချို့သောဒေသများရှိ ကျောင်းသားငယ်များက ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ပြီး "Takhti" ဟုခေါ်သော သစ်သားပြားငယ်များပေါ်တွင် ၎င်းတို့နှင့်အတူ စာရေးရန် သင်ယူကြသည်။[၈]
- စက္ကူမင်တံ သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဂျက်ဆောမှ နာဆီမာ အက်ခ်တာ မှတီထွင်ခဲ့သော စက္ကူဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့်လိုက်လျောညီထွေရှိသော စာရေးကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤမင်တံများသည် ဇီဝပျက်စီးနိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏အောက်ခြေတွင် အစေ့များပါရှိသဖြင့် အသုံးပြုပြီးနောက် စိုက်ပျိုး၍ အပင်အမျိုးမျိုးအဖြစ် ကြီးထွားစေနိုင်သည်။[၃၆]
ရှု
[ပြင်ဆင်ရန်]မှတ်စု
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ ကြော်ငြာတွင် သတ္တုမင်တံထိပ်များကို နှစ်အနည်းငယ်ကြာ အသုံးပြုခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိခြင်းနှင့် သံချေးတက်လွယ်ခြင်းတို့ကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုလိုသည်။ 'ဆင်စွယ်လက်ကိုင်များ' နှင့် 'တစ်ခုစီတွင် ရွှေ၊ ငွေ သို့မဟုတ် သံမဏိမင်တံများ' ပါရှိသည်ဟု ရည်ညွှန်းပြီး 'မင်တံအသစ်များကို အလိုရှိသလို တပ်ဆင်နိုင်သည်' ဟုဆိုကာ မင်တံထိပ်များသာ သတ္တုဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းသည် မင်တံများတွင် 'ကောင်းစွာ ပျော့ပြောင်းမှုရှိသည်' နှင့် 'သံမဏိထိပ်များ' သည် သံချေးမတက်အောင် ပြုပြင်ထားသည်၊ သံချေးတက်ခြင်းသည် 'ဤပစ္စည်းတွင် ကြာမြင့်စွာနှင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးက ညည်းညူခဲ့သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်' ဟုလည်း ဆိုထားသည်။[၁၆][၁၇]
- ↑ ၎င်းက သက်တမ်းမကုန်ဆုံးသေးသော ၁၁ နှစ် ကျန်ရှိသည့် မူပိုင်ခွင့်ကို သတ္တုမင်တံများ 'ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် အထူးသင့်လျော်သော ကိရိယာတန်ဆာပလာများ' နှင့်အတူ ရောင်းချရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။[၁၉]
- ↑ ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှ ငွေမင်တံတစ်ချောင်း ခိုးယူသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးက သူမ၏ ခုခံချေပချက်တွင် သူမ၌ 'သာမန်သတ္တုမင်တံတစ်ချောင်း' ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်-[၂၀]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ Pen 2021-10-06 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .. Merriam-Webster Dictionary
- ↑ Johannessen၊ Christian Mosbæk; Leeuwen၊ Theo van (2017-09-18)။ The Materiality of Writing: A Trace Making Perspective (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Routledge။ ISBN 978-1-134-98646-0။
- ↑ Greetham၊ David C. (2015-10-28)။ Textual Scholarship: An Introduction (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Routledge။ ISBN 978-1-136-75579-8။
- ↑ "pen." Word Histories and Mysteries. Boston: Houghton Mifflin, 2004. Credo Reference. Web. 13 September 2007.
- ↑ Emmons၊ Paul (2019-04-01)။ Drawing Imagining Building: Embodiment in Architectural Design Practices (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Routledge။ ISBN 978-1-317-17952-8။
- ↑ Silva၊ Patricia; Pauli၊ Erika (2009)။ Modern Times (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Marshall Cavendish။ ISBN 978-0-7614-4322-3။
- ↑ Egyptian reed pen 2007-02-21 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး . Retrieved March 16, 2007.
- 1 2 Farah, Iffat (1991-10-01). "School ka sabaq: Literacy in a girls' primary school in rural Pakistan". Working Papers in Educational Linguistics 7 (2). ISSN 1548-3134.
- ↑ Evolution of pen - From Reed Pen to 3Doodler - Spinfold (in en-US) (April 2013)။ 2021-05-01 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2017-11-30 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ "pen." The Hutchinson Unabridged Encyclopedia with Atlas and Weather guide. Abington: Helicon, 2010. Credo Reference. Web. 17 September 2012
- ↑ The Etymologies of Isidore of Seville 2021-07-28 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး ., Cambridge Catalogue Retrieved March 11, 2007.
- ↑ Roe, G. E. (1993). An Engineer’s View of Writing Instruments: Part 1. Journal of the Writing Equipment Society, 37, p. 42.
- ↑ Lacroux, J.-P. & Van Cleem, L. (1988). La mémoire des Sergent-Major. Ramsay-Quintette, p. 37
- ↑ pen (Reg. No. 1865,1220.21)။ 5 March 2026 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ 'This evening came a letter about business from Mr Coventry, and with it a silver pen to carry inke in, which is very necessary.' Diary of Samuel Pepys, 5 August 1663:http://www.pepysdiary.com/archive/1663/08/ 2012-10-19 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .
- ↑ ဒီတိုင်းမ်၊ လန်ဒန်။ ၈ ဇွန် ၁၇၉၂၊ စာမျက်နှာ=၄
- ↑ Additional Evidence for Early Metal Pens by A. Andrew on thesteelpen.com. 17 Nov 2017
- 1 2 The Evolution of the Pen by James Lawyer on pitchmanpens.com. 14 Jun 2019
- ↑ ဒီတိုင်းမ်၊ လန်ဒန်။ ၁၅ ဩဂုတ် ၁၈၁၁၊ စာမျက်နှာ=၄
- ↑ ဒီတိုင်းမ်။ လန်ဒန်။ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၈၃၂၊ စာမျက်နှာ=၃
- 1 2 Bosworth၊ C. E. (Autumn 1981)၊ "A Mediaeval Islamic Prototype of the Fountain Pen?"၊ ဆီမစ်တစ်လေ့လာရေးဂျာနယ်၊ XXVI (i)
- ↑ Pierre Poyenar, "Plume sans fin portative, s'alimentant d'encre d'elle même" Patent FR-Poenaru, Application 3208. File: http://www.fountainpen.it/File:Patent-FR-Poenaru.pdf 2021-08-31 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .
- ↑ GB Patent No. 15630, October 30, 1888
- ↑ တမ်းပလိတ်:Cite patent မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ။ 1 August 2021 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 21 May 2026 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ The Ballpoint Pen 2007-04-17 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး ., Quido Magazin. Retrieved March 11, 2007.
- ↑ History of Pens & Writing Instruments, About Inventors site. Retrieved March 11, 2007.
- ↑ Losing touch with paper and pen။ Rediff.com (2003-05-05)။ 2013-05-12 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2013-05-03 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Guilfoil, John M. (August 17, 2008) The power of the pen 2016-03-05 ၌ မော်ကွန်းပြန်ကြည့်စက်တွင် မော်ကွန်းတင်ပြီး .. Boston.com
- ↑ How does a ballpoint pen work?။ Engineering။ HowStuffWorks (1998–2007)။ 2018-12-25 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2007-11-16 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Schwartz, Debra A. (September 2001). "The Last Word: Just for the gel of it". Chemical Innovation 31 (9).
- ↑ Florey၊ Kitty Burns (2013-10-08)။ Script and Scribble: The Rise and Fall of Handwriting (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Melville House။ ISBN 978-1-61219-305-2။
- ↑ Lambrou၊ Andreas (1989)။ Fountain Pens: Vintage and Modern (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Sotheby's Publications။ ISBN 978-0-85667-362-7။
- ↑ Sgamellotti၊ Antonio; Brunetti၊ Brunetto Giovanni; Miliani၊ Costanza (2020-07-01)။ Science and Art: The Contemporary Painted Surface (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Royal Society of Chemistry။ ISBN 978-1-78801-469-4။
- ↑ Stephenson၊ Jonathan (1987)။ Graphic Design Materials & Equipment: An International Directory (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Chartwell Books။ ISBN 978-1-55521-078-6။
- ↑ Stylus - Define Stylus at Dictionary.com။ Dictionary.com။ 2016-03-04 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ 2018-04-08 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ Rahman၊ Azibor (2023-07-22)။ Paper pens that can also grow into plants! (in en)။ 2024-06-07 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]
