ပိုပို (အင်စတော်လေးရှင်းအနုပညာရှင်)

အခြားအသုံးအနှုန်းများ အတွက်၊ ပိုပို (သံတူကြောင်းကွဲ) ကို ကြည့်ပါ။

ပိုပို
မွေးဖွား	လှဦး ၁၉၅၇ (အသက် ၆၈–၆၉) ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ
နိုင်ငံလူမျိုး	မြန်မာ
ပညာရေး	မိမိဘာသာ လေ့လာဆည်းပူး
ကျော်ကြားမှုအရင်းခံ	အင်စတော်လေးရှင်းအနုပညာဖန်တီးမှု့
ထင်ရှားသည့် လုပ်ဆောင်မှု	Scream of the Dead၊ စပါးခင်းလှေကား
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု	ခေတ်ပြိုင်အနုပညာ

ပိုပို (ခ) လှဦး (၁၉၅၇ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အင်စတော်လေးရှင်း ဖန်တီးသောအနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ အင်စတော်လေးရှင်း ဖန်တီးမှု့လက်ရာများကို ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဘာလင်မြို့တို့တွင် ပြသခဲ့ရသည်။

ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး

ပိုပိုကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ လှဦး ဖြစ်သည်။ အင်စတော်လေးရှင်း အနုပညာဖန်တီးမှု့ကို မိမိဘာသာ လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဆရာ့ဆီတွင် ခံယူသင်ကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေသည်။

အနုပညာ ခရီးလမ်း

၁၉၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ ပိုပိုသည် တစ်ကိုယ်တော် ပြပွဲများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ လက်ရာများကို နိုင်ငံတကာ အနုပညာပွဲတော်များဖြစ်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံ ယိုကိုဟားမားမြို့ရှိ ယိုကိုဟားမား သုံးနှစ်ကြာပြပွဲ (Yokohama Triennale)၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဂွမ်ဂျူးမြို့ရှိ ဂွမ်ဂျူး ဗီယင်နေးလ် (Gwangju Biennale)၊ ဂျပန်နိုင်ငံ ဖူကူအိုကာမြို့ရှိ ဖူကူအိုကာ သုံးနှစ်ကြာပြပွဲ (Fukuoka Triennale) နှင့် ဘာလင်မြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုများ အိမ်တော် (House of World Cultures) တို့တွင် ပါဝင်ပြသခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလက ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပိုပိုအား ဆင်းရဲသော အခြေအနေများအောက်တွင် သီးခြားရပ်တည်ကာ အထင်ကြီးလောက်သော လက်ရာများ ဖန်တီးနေသော မြန်မာ့လူငယ်အနုပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဖူကူအိုကာ အာရှအနုပညာပြတိုက် (Fukuoka Asian Art Museum) ၏ ပွဲစဉ်တွင် ပါဝင်ရန် ခရီးသွားနိုင်ခဲ့သော မြန်မာ့ခေတ်ပြိုင် အနုပညာရှင် အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ဆိုင်ဂုံပွင့်လင်းမြို့တော် ပွဲတော် (Saigon Open City) တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ အိုဆိဂျ အနုပညာဖောင်ဒေးရှင်း (Osage Art Foundation) တွင် ဟောပြောပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပိုပိုသည် အခြားသော မိမိဘာသာသင်ကြားသည့် အနုပညာရှင် အောင်မြင့် နှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုအနုပညာ (performance art) နယ်ပယ်၏ ရှေ့ဆောင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပိုပိုသည် မိနစ် ၃၀ ကြာ အထင်ကရ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ဤအနုပညာပုံစံ၏ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ကျင့်သုံးသူအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မှတ်ယူခံရသည်။ သူ၏ အင်စတော်လေးရှင်းအနုပညာဖန်တီးမှု့လက်ရာအများအပြားသည် ဆော့ကစားတတ်သော၊ ခံစားချက်အလျောက် ဖန်တီးသော၊ သရော်လွန်းသော နှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်သော သဘောရှိသည်။ အချို့သော လက်ရာများမှာ ဒေါသထွက်စေတတ်ပြီး ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလနှင့် ဇွန်လတွင် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ အိုဆိဂျ ပြခန်း (Osage Gallery) ၌ ပြသခဲ့သည့် သူ၏ ထင်ရှားသော လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည့် "စပါးခင်းလှေကား" (rice terrace) တွင် စတီရိုဖောမ်သေတ္တာ အလုံး ၁၀၀၀ ပါဝင်ကာ တစ်သေတ္တာစီတွင် စပါးစေ့ အစေ့ ၁၀၀ ခန့် စိုက်ပျိုးထားပြီး အဆိုပါသေတ္တာများကို ပြခန်းအတွင်းရှိ ရွှံ့စေ့ခင်းထားသော လှေကားထစ်များပေါ်တွင် စီခြယ်ထားသည်။ သူ၏ နောက်ထပ် ထင်ရှားသော ကွန်ပျူတာ-စုစည်းတင်ဆက်မှု လက်ရာ (computer-installation) Scream of the Dead တွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သင်္ချိုင်းတွင်းတစ်ခုကို ဖော်ကျူးထားပြီး ၎င်းကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာကြီး၏ အခြေအနေအတွက် ဥပစာတစ်ခုအဖြစ် တင်ဆက်ထားသည်။ သူ၏အင်စတော်လေးရှင်း ဖန်တီးမှု့လက်ရာများသည် တွေးခေါ်မြော်မြင်မှုရှိပြီး အနက်အဓိပ္ပာယ် နက်ရှိုင်းသည်။ ဓာတ်ပုံပညာတွင် သူသည် ကုဗီဇပညာ (cubism) ၏ ဒြပ်စင်များကို အသုံးပြုကာ ၎င်းကို ပန်းချီအတွက် "ဉာဏ်ရည်ဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှု၏ အမြင့်မားဆုံးအဆင့်" ဟု ယူဆထားသည်။ အနုပညာဝေဖန်ရေးဆရာတစ်ဦးက ပိုပို၏ လက်ရာများအကြောင်း "အကောင်းဆုံးအနေနှင့် သူ၏ လက်ရာများသည် ဖြစ်တည်မှု၏ ပေါ့ပါးမှုကို ရွှင်လန်းစွာ၊ ခံနိုင်ရည်ရှိရှိ ရောင်ပြန်ဟပ်ပြသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။