မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိ၊ ပဋိဝေဓ

ဝီကီပီးဒီးယား မှ

ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားရေးအတွက် ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိနှင့် ပဋိဝေဓဟူ၍ သာသနာသုံးရပ် ရှိသည့်အနက် ပရိယတ္တိ[]သည် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သည်။ ပရိယတ္တိဟူသည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော တရားစကားတော်များကို သင်ယူလေ့လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းပရိယတ္တိ တရားတော်တွင် သုတ်၊ ဂေယျ၊ ဝေယျာကရုဏ်း၊ ဂါထာဥဒါန်းဣတိဝုတ်ဇာတ်၊ အဗ္ဘုတဓမ္မနှင့် ဝေဒလ္လဟူ၍ အင်္ဂါကိုးတန် ပါဝင်သည်။

ပရိယတ္တိ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ပရိယတ္တိ သင်ကြားနည်း သုံးမျိုး

[ပြင်ဆင်ရန်]

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူရာ၌ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် နည်းစနစ်ပေါ် မူတည်၍ သုံးမျိုး ခွဲခြားပြတော်မူခဲ့သည် -

၁။ အလဂဒ္ဒူပမာပရိယတ္တိ (မြွေဆိုးဥပမာရှိသော သင်ကြားနည်း): အချို့သောသူတို့သည် လာဘ်လာဘ ရရှိရန်၊ ကျော်စောလိုရန် သို့မဟုတ် သူတစ်ပါးကို အငြင်းအခုံပြု၍ နှိမ်ချလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စာပေသင်ကြားကြသည်။ ဤသည်မှာ မြွေဆိုးကို အကိုင်မတတ်ဘဲ မြီးဖျားမှ ဆွဲကိုင်မိသဖြင့် ပြန်လည်အကိုက်ခံရကာ ပျက်စီးရသော ယောက်ျားနှင့် တူလှသည်။ ထိုသို့ မမှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် စာသင်ခြင်းထက် အိပ်ပျော်နေခြင်းကပင် သာလွန်မြတ်သေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။

၂။ နိဿရဏတ္ထာပရိယတ္တိ (သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် သင်ကြားနည်း): မိမိသင်ယူထားသော တရားတော်များအတိုင်း သီလသမာဓိပညာ ကျင့်စဉ်များကို ဖြည့်ကျင့်ကာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ သင်ကြားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ မြွေဆိုးကို ဆိတ်ခွာသဏ္ဌာန်ရှိသော တုတ်ဖြင့် ကောင်းစွာဖိနှိပ်၍ လည်ပင်းမှ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဖမ်းယူတတ်သော ယောက်ျားနှင့် တူသည်။

၃။ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ (ဘဏ္ဍာစိုးနှင့်တူသော သင်ကြားနည်း): ကိလေသာ ကုန်ခန်းပြီးသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည် မိမိတို့အတွက် သင်ယူရန် မလိုတော့သော်လည်း သာသနာတော် အစဉ်အဆက် တည်တံ့စေရန်နှင့် နောင်လာနောက်သားတို့အတွက် ဓမ္မဘဏ္ဍာကို ထိန်းသိမ်းသော အနေဖြင့် သင်ယူပို့ချခြင်း ဖြစ်သည်။

ပရိယတ္တိမာန် (စာတတ်သည်ကို အကြောင်းပြု၍ မာန်တက်ခြင်း)

[ပြင်ဆင်ရန်]

စာပေပရိယတ္တိ တတ်ကျွမ်းခြင်းကို အခြေခံ၍ "ငါသာလျှင် တတ်သည်၊ ငါသာလျှင် သိသည်" ဟု မောက်မော်ခြင်းကို ပညာမာန် ဟု ခေါ်သည်။ ဤမာန်စွယ်သည် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ကိုပင် မရအောင် တားမြစ်ထားနိုင်သော စွမ်းအားရှိသဖြင့် အလွန်ကြောက်စရာ ကောင်းသည်။ သာဓကအားဖြင့် ဗေဒင်သုံးပုံနှင့် ပိဋကတ်တော်တို့ကို တတ်မြောက်ခဲ့သော ရဟန်းငါးရာတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို အထင်ကြီးကာ ဘုရားရှင်အပေါ်၌ပင် ရိုသေမှု ကင်းမဲ့ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက သူတို့၏ မာန်စွယ်ကို နှိမ်ချရန် မူလပရိယာယသုတ္တန်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ရသည်။

ဖောင်ဥပမာရှိသော တရားတော်

[ပြင်ဆင်ရန်]

မြတ်စွာဘုရားရှင်က ပရိယတ္တိတရားတော်သည် ဖောင် နှင့် တူကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည်။ လူတစ်ဦးသည် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း (နိဗ္ဗာန်) သို့ ကူးမြောက်ရန် ဖောင်ကို အသုံးပြုရသော်လည်း၊ ကမ်းသို့ ရောက်သွားသောအခါ ထိုဖောင်ကို ခေါင်းပေါ်ရွက်၍ သယ်ဆောင်မသွားသင့်ဘဲ ကြည်းကုန်းပေါ်၌ ထားခဲ့ရသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ တရားတော်ကို သံသရာမှ ကူးမြောက်ရန် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန်အတွက်သာ သင်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုတရားတော်များအပေါ်၌ပင် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲလမ်းငြိကပ်ခြင်း မရှိရဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။[]

နိဂုံး

[ပြင်ဆင်ရန်]

ပရိယတ္တိသည် သာသနာတော်၏ အသက်သွေးကြော ဖြစ်သော်လည်း မှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် သင်ယူရန် အထူးလိုအပ်သည်။ စာပေတတ်ကျွမ်းမှုကို မာန်တက်ရန် အသုံးမပြုဘဲ မိမိ၏ စိတ်နေစိတ်ထားကို ဖြူစင်အောင် ပြုပြင်ရန်နှင့် သိက္ခာသုံးရပ်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန်အတွက်သာ အသုံးချသင့်သည်။ သို့မှသာလျှင် ပရိယတ္တိသင်ယူခြင်းသည် ရှည်ကြာစွာသော ကာလပတ်လုံး အကျိုးစီးပွားနှင့် ချမ်းသာခြင်းကို ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ပဋိပတ္တိ

[ပြင်ဆင်ရန်]

[] (၁) (က) အကျင့်၊ ပဋိပတ်၊ ကျင့်ကြံ-အားထုတ်–မှု၊ ကျင့်ကြံ-အားထုတ်-အပ်သော အမှုအလုပ်, တရား၊ လိုအပ်သော အကျိုး-ကို-သို့-ရောက်ကြောင်း ရကြောင်း-ဖြစ်သော အမှုအလုပ်, တရား။ သီလ, သမာဓိ, ပညာ သိက္ခာသုံးရပ်ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်မှုကို သို့မဟုတ် ကျင့်ကြံအားထုတ်အပ်သော သီလ, သမာဓိ, ပညာ သိက္ခာ သုံးရပ်ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ [][]

၁၃-ပါးသော ဓုတင်အကျင့်များ၊ ဝတ္တက္ခန္ဓက, ကမ္မက္ခန္ဓက, ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက []တို့၌ ဟောတော်မူအပ်သော ကျင့်ဝတ်များနှင့် သီလ သမာဓိ ဝိပဿနာပညာတို့ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ []

လောကုတ္တရာတရားကို ရစေနိုင်သည့် မှန်ကန်သော အကျင့်, လောကုတ္တရာတရားအား ထိုက်တန်လျော်ကန်သော အကျင့် စသည်နှင့် သတိပဋ္ဌာန်, သမ္မပ္ပဓာန်, ဣဒ္ဓိပါဒ်, ဣန္ဒြေ, ဗိုလ်, ဗောဇ္ဈင် လောကီအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ် တရားတို့ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ []

အချုပ်အားဖြင့် လောကုတ္တရာတရားကိုရရန် ကျင့်ကြံအားထုတ် ပြုလုပ်အပ်သည့် အမှုအလုပ် တရားမှန်သမျှကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သည် []

လူလူ ရှင်ရှင် အစဉ်သဖြင့်အား ထားကိုးစားရမည့်အရာသည် မှန်ကန်သော အကျင့်ပဋိပတ်သာဖြစ်၏ [၁၀]

အကျင့်ပဋိပတ်၏ အခြေခံ အကြောင်းရင်းသည် ပရိယတ်ဖြစ်၍ အကျိုးတရားကားမဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်ဖြစ်၏၊ ထိုအကျိုးတရားကို အကျင့်ပဋိပတ်ဖြင့်သာ ရရှိနိုင်သည်[၁၁]

ဤသာသနာတော်၌ ပဋိပတ်၏ အရသာကို သာယာခံစားလိုသူသည် ပဋိပတ်လုပ်ငန်းကို နောက်မဆုတ်တမ်း ကြိုးပမ်းအားထုတ် အပ်၏ [၁၂]

ပဋိပတ်လုပ်ငန်းကို တကယ်တမ်း ကြိုးပမ်းအားထုတ် ပြုလုပ်၍ သောတာပန်အရိယာစသည့် အထက်တန်းစား ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးသူတို့သည် ပြုလုပ်အားထုတ်ခဲ့သည့် ပဋိပတ်လမ်းစဉ်ကို အစဉ်အဆက်ဆက်လက်ဟောပြနေ သမျှ ကာလပတ်လုံး ပဋိပတ်မပျောက်ကွယ်ဘဲ ဤကမ္ဘာလောကကြီးသည် အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ဖြင့် တင့်တယ်လှပနေမည်သာဖြစ်သည် [၁၃] [၁၄][]

(ခ) ကျင့်ဝတ်၊ ဝတ္တရား၊ ပြုကျင့်–လုပ် ဆောင်-ရသော ဝတ်ကြီး, ဝတ်ငယ်[၁၅] []

(ဂ) ကျင့်ဝတ်၊ စည်းကမ်း၊ ပြုကျင့်-လိုက်နာ—ရသော-ကျင့်ဝတ်-စည်းကမ်း[၁၆] []

(ဃ) ပြုကျင့်-ပြုလုပ်အားထုတ်-ခြင်း[၁၇] []

(၂) ရခြင်း၊ ရောက်ခြင်း။ [၁၈]

(၃) သွားခြင်း။ [၁၉]

(၄) ဗိုလ်၊ ဗိုလ်တရား။ [၂၀] []

[၂၁]

အကျင့်-ပဋိပတ်၏ ကွယ်ပျောက်ခြင်း

[ပြင်ဆင်ရန်]

(အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိပတ္တိအန္တရဓာန”သည် မဂ်ဖိုလ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိဝေဓအန္တရဓာန” ဖြစ်ပြီးနောက်မှ ဖြစ်သည်၊ မဂ်ဖိုလ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိဝေဓအန္တရဓာန” ဖြစ်ပြီးနောက် “တမဂ်တဖိုလ် ရရှိအောင် မကျင့်သုံး မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြ၍ သီလ စင်ကြယ်မှုမျှလောက်ကိုသာ ကျင့်ဆောင် ကြကုန်၏၊ ကာလကြာညောင်း နောက်ပိုင်းခေတ်၌ သီလစင်ကြယ်မှုကိုပင် ပြည့်စုံအောင် မကျင့်သုံးမစောင့်ထိန်းနိုင် ကြတော့ဘဲ သေးငယ်သော သိက္ခာပုဒ်များကို လွန်ကျူးကျော်နင်းလာကြကုန်၏၊ တဖြည်း ဖြည်းနှင့် ပါစိတ်, ထုလ္လစည်း, သံဃာဒိသိသ် အပြစ်များသို့ တိုင် ရောက်ကြကုန်၏၊ ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်မျှကိုသာ ကျင့်သုံး စောင့်ထိန်း ကြတော့၏၊ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ကျင့်သုံး စောင့်ထိန်းသူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ရှိနေသေးလျှင် “အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက် ပြီ”ဟု မဆိုရသေး၊ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ကျင့်သုံးစောင့်ထိန်းသူ နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးကွယ်လွန် ခြင်းဖြစ်သောအခါမှသာလျှင် အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက်ပြီဟု ဆိုရသည်။ [၂၂][]

ပဋိဝေဓ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

[ပြင်ဆင်ရန်]

ပြင်ပလင့်များ

[ပြင်ဆင်ရန်]

ကိုးကား

[ပြင်ဆင်ရန်]
  1. ပရိယတ္တိ (ထီ) [ပရိ + အာပ(အပ) + တိ။ (ပယာပ္တိ- သံ)] (၁) သင်ယူခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်- ရွတ်အံ- သရဇ္ဈာယ်-ခြင်း။ (၂) စွမ်းနိုင်ခြင်း။ (၃) ရောင့် ရဲ - တင်းတိမ်-ခြင်း။ (၄) သင်ယူအပ်သော- ပရိယတ္တိ-စာပေ၊ ဘုရားရှင်မုခပါဌ် စာပေ။ ပါဠိ, အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ။
    (၁) သင်ယူခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်- ရွတ်အံ- သရဇ္ဈာယ်-ခြင်း။ တိသော ဟိ ပရိယတ္တိယော အလဂဒ္ဒူပမာ နိဿရဏတ္ထာ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တီတိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄။ ပရိယာပုဏနံ ပရိယတ္တိ။ ပရိယာပုဏနဝါစကော ဟေတ္ထ ပရိယတ္တိသဒ္ဓေါ၊ န ပါဠိပရိယာယော။ သာရတ္ထ၊၁၊၈၁။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၀၉။ ပရိယတ္တိ နာမ ဗုဒ္ဓဝစနဿ ပရိယာပုဏနံ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၇၂။ ပါဠိယာ သဇ္ဈာယော ပရိယာပုဏနံ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၈၄။ (-မဟာနိ၊၁၈၀။ စူဠနိ၊၂၂၄။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၀။ မိလိန္ဒ၊၁၂၀။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၃-၄။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၇၈။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၅၂။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၇။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၉၇။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၂၂။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၂။ သာရတ္ထ၊၁၊၈၂-၃-၄-၅-၆။ ဝိမတိ၊၁၊၂၂၊၉၅။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၃၁။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၁၀-၁-၃-၅-၆။ မ၊ဋီ၊၁၊၁၅၀။ မ၊ဋီ၊၂၊၈၈။ မ၊ဋီ၊၃၊၆၉။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၅၀။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၉၈။ မူလဋီ၊၁၊၂၂။)
    (၂) စွမ်းနိုင်ခြင်း။ အလံ ပရိယတ္တိဘူသနေသု စ။ ရူ၊၁၃၂။ ပရိယတ္တိ နာမ ဣဓ သာမတ္ထိယံ။ ရူ၊ဋီ၊၈၁။
    (၃) ရောင့်ရဲ-တင်းတိမ်-ခြင်း။ အယမ္ပိ အာ ဣမသ္မိံ တိတ္တေ နိဗဒ္ဓံ နှာနေန ပရိယတ္တိံ အာပန္နော ဘဝိဿတိ၊ အညတ္ထ နံ နှာပေထာတိ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၁။
    (၄) သင်ယူအပ်သော-ပရိယတ္တိ-စာပေ၊ ဘုရားရှင်မုခပါဌ် စာပေ။ ပါဠိ, အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ။ န ဟိ ပရိယတ္တိယာ အသတိ ပဋိဝေဓော အတ္ထိ၊ နာပိ ပရိယတ္တိယာ သတိ ပဋိဝေဓော န ဟောတိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၂၇-၈။ ပရိယတ္တိယာ အန္တရဟိတာယာတိ ဧတ္ထ ပရိယတ္တီတိ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ သာဋ္ဌကထာ ပါဠိ။ သာရတ္ထ၊၃၊၄၄၁။ ပရိယတ္တီတိ ဝိနယာဒိဘေဒဘိန္နာ (မနသာ ဝဝတ္ထာပိတာ၊ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၇၉။) တန္တိ။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၃၂။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၇၉။ အတ္ထကာမေန ပရိယာပုဏိတဗ္ဗတော, ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိပုရိသတ္တ- (ပုရိသတ္တသိဒ္ဓိယာ၊ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၂၈။) ပရိယတ္တဘာဝတော စ ပရိယတ္တိတိ တီဏိ ပိဋကာနိ ဝုစ္စန္တိ။ သာရတ္ထ၊၁၊၄၅။ ဝိမတိ၊၁၊၁၄။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၂၈။ (-မဟာနိ၊၁၈၁။ စူဠနိ၊၂၂၄-၅၊၂၇၉။ မိလိန္ဒ၊၄၀၁။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆-၇။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၄၊၂၆၅။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၊၉၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၉။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၂၊၂၀၃။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇-၈။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၅။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၈၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၇။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၇-၈-၉၊၇၁-၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၊၈၁။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၇၂-၄၊၄၁၂။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၆။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၆၊၁၇။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၉၂။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၀။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၂၊၃၂၇။ ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၁၆။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၂၅။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၉၊၁၉၃။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၂၊၆၂။ အပ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၇။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၅။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၊ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၁၂၇။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၅။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၂၂၁။ ဝဇိရ၊၂၂၊၁၅၂၊၃၃၆၊၄၁၄၊၅၄၀။ သာရတ္ထ၊၁၊၈၂။ သာရတ္ထ၊၃၊၉၁-၂။ ဝိမတိ၊၁၊၂၂။ ဝိမတိ၊၂၊၅၀။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၄၃။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၄။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၈၃၊၁၂၀၊၂၃၅။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၅၆၊၈၅၊၉၇၊၁၀၉၊၁၁၃။ မ၊ဋီ၊၁၊၃၂။ မ၊ဋီ၊၂၊၈၅။ မ၊ဋီ၊၃၊၃၃၊၃၀၂။ သံ၊ဋီ၊၁၊၂၉။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၇၁။ အံ၊ဋီ၊၁၊၃၁၊၁၁၈-၉၊၁၄၁။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၀၉။ ၃၂၄၊၃၅၀။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၂၆၊၂၃၅။ နေတ္တိ၊ဝိ၊၅၃။)
  2. နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
  3. ပဋိပတ္တိ (ထီ) [ပတိ+ပဒ+တ္တိ(တိ)။ ပဇ္ဇတီတိ ပတ္တိ။ ရူ။ ၆၆၈။ (ပြတိပတ္တိ-သံ။ ပဋိပတ္တိ ပဋိဒ္ဒိ = ပဍိဝတ္တိ = ပဍိဒ္ဒိ-ပြာ)]
  4. (အံ၊ဋီ၊၁၊၁၁၀)
  5. 1 2 3 4 5 6 7 တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၃
  6. (ဝိ၊၄၊၅၂၊ ၈၂-၆၊ ၃၇၃)
  7. (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၀။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၄။ အံ၊ဋီ၊၂၊၆၈)
  8. (မဟာနိ၊၁၁၁)
  9. (မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄)
  10. (သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၅)
  11. (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၇)
  12. (သင်္ဂဟ၊၇၅)
  13. (ဒီ၊၂၊၁၂၅။ မိလိန္ဒ၊၁၃၄-၅။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၁)။
  14. ပဋိပတ္တိတိ ပဋိပဒါ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၈၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၁၂။ အထ ဝါ ဓုတာနိ စ တာနိ ပဋိပက္ခနိနနတော အင်္ဂါနိ စ ပဋိပတ္တိယာတိပိ ဓုတင်္ဂါနိ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၅၉။ ဣမံ ပန ပဋိပတ္တိံ နိဿာယ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အမတပရိယောသာနတံ အနဘိသမ္ဘူဏန္တော သုဂတိပရာယနော ဟောတိ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၄၂။ ပဋိပဇ္ဇတိ ဧတာယာတိ ပဋိပတ္တိ။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၃။ လောကုတ္တရဓမ္မတော ပုဗ္ဗဘာဂေါ တဒတ္တံ ပဋိပဇ္ဇီယတီတိ ပဋိပတ္တိ။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။ ပဋိပဇ္ဇနံ ပဋိပတ္တိ၊ သိက္ခတ္တယသမာယောဂေါ။ ပဋိပတ္တိတဗ္ဗတော ဝါ ပဋိပတ္တိ။ အံ၊ဋီ၊၁၊၁၁၈။ ပဋိပတ္တိယာတိ သီလာဒိသမ္မာပဋိပတ္တိယာ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၉၀။ ဣမံ ပန ပဋိပတ္တိန္တိ ဣမံ အာဟာရေ ပဋိက္ကူလသညာ ဘာဝနံ။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၄၂၄။ (အပ၊၂၊၈၀၊ ၂၈၆။ မိလိန္ဒ၊၃၃၃။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၀။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၄၄။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၇၇။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၄၊ ၃၄၆။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၁၊ ၁၈၄။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၀၈၊ ၂၂၃၊ ၂၃၆။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၀၊ ၁၉၉။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၃၊ ၁၈၄-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၄၊ ၆၅၊ ၇၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၆၊ ၅၂၊ ၇၁-၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၊ ၁၀၂၊ ၁၄၁။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၊ ၂၂၊ ၃၀၉။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၂။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၆။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၀။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၂၀၊ ၃၁၊ ၂၀၈။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၂၃။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၉။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၇၉၊ ၃၂၇။ ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၉၄၊ ၃၂၅။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၁၇၊ ၁၆၃-၇။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂၃။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၉။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၅၀၊ ၁၁၈၊ ၁၅၄။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၊ ၁၉၂။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၃၅၊ ၂၂၃-၆။ အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၊ ၁၈။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၃၃၊ ၁၉၃၊ ၂၁၈၊ ၂၆၃။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၅၁၊ ၁၇၀–၄၊ ၂၀၂၊ ၂၆၅–၆၊ ၃၂၂၊ ၄၀၃။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၇။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၈၇။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၂၂။ သာရတ္ထ၊၁၊၃၅။ သာရတ္ထ၊၂၊၁၀၃၊ ၂၂၈။ သာရတ္ထ၊၃၊၁၂၊ ၉၂။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၇၊ ၈။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၁၅၊ ၄၅၆။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၂၊၄။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၂၉၁။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၀၈၊ ၂၃၀။ မ၊ဋီ၊၁၊၈၂။ မ၊ဋီ၊၂၊၁၂။ မ၊ဋီ၊၃၊၁၁၀၊ ၃၈၇။ သံ၊ဋီ၊၂၊၄၊ ၅၄–၈၊ ၁၆၉၊ ၁၇၁၊ ၂၇၀၊ ၃၈၄။ အံ၊ဋီ၊၁၊၄၃၊ ၈၀၊ ၁၀၃။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၊ ၁၂၈။ အံ၊ဋီ၊၃၊၁၉၊ ၄၈၊ ၉၃။ မူလဋီ၊၁၊၁၀၈ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၆၊ ၂၀၊ ၃၅–၉၊ ၅၈၊ ၉၂၊ ၁၀၅၊ ၁၃၆၊ ၂၀၆။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၁၊ ၄၅၊ ၇၃။ ၂၃၅။)
  15. ယထာ မာတု ပဋိပတ္တိ၊ ဧဝံ တေ ဟောတု သဿုယာ။ ဇာ၊၂၊ ၂၁၃။ ယထာ မာတူတိ ယထာ မာတု ပုတ္တာ ဝတ္တပ္ပဋိဝတ္တံ ကရောန္တိ၊ ဧဝံ တေ ဧတိဿာ ဟောတု။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆၊၂၉၄။
  16. စောဒကဿ ပဋိပတ္တိ၊ သမ္ဗုဒ္ဓေန ပကာသိတာ။ ဝိ၊၄၊၄၄၈။ (–အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၅။)
  17. ဧတ္တကမေဝ ဟိ အနုကမ္ပကဿ သတ္ထု ကိစ္စံ၊ ယဒိဒံ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနာ။ ဣတော ပရံ ပန ပဋိပတ္တိ နာမ သာဝကာနံ ကိစ္စ။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၉၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃။ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၉။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၇။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၀။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၂၆။ ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၂၆။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၁။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၅၈၊ ၂၃၂၊ ၂၆၉၊ ၂၉၅။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၂၁-၂။ ဝဇိရ၊၄၄။ သာရတ္ထ၊၁၊၃၃၄။ သာရတ္ထ၊၃၊၁၇၈။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၆၇၊ ၈၅။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၃၀၊ ၂၂၅။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၇၀။ သံ၊ဋီ၊၂၊၂၂၆။ အံ၊ဋီ၊၁၊၄၇၊ ၁၁၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၆၈။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၉၈။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၀၄၊ ၃၅၈၊ ၅၁၇။)
  18. သောတဿ အရိယမဂ္ဂဿ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပဋိပတ္တိ အဓိဂမော သောတာပတ္တိ။ သံ၊ဋီ၊၂၊၄။
  19. တထာပဝတ္တိယာတိ မဇ္ဈိမသမထ-နိမိတ္တံ ပဋိပတ္တိယာ, တတ္ထ စ ပက္ခန္ဒနေန သိဒ္ဓါယ ယထာဝုတ္တသမပ္ပဝတ္တိယာ။ အနုဋီ၊၂၊၁၅၅။
  20. ပဋိပတ္တိစရိယ (၂) ကြည့်။
  21. ပဋိပတ္တိအန္တရဓာန (န) [ပဋိပတ္တိ+အန္တရဓာန]
  22. အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၇-၈ (အံ၊ဋီ၊၁၊၁၁၉)။ ပဋိပတ္တိအန္တရဓာနံ နာမ ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလာနိ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အသက္ကောန္တော စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလမတ္တံ ရက္ခန္တိ ။ ...ပစ္ဆိမက ပန ဘိက္ခုနော သီလဘေဒေန ဝါ ဇီဝိတက္ခယေန ဝါ အန္တရဟိတာ ဟောတီ တိ ဣဒံ ပဋိပတ္တိအန္တရဓာနံ နာမ၊ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၇-၈။ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၂။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၈၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၁၂။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၈၃။ မ၊ဋီ၊၃၊၂၉၈-၉။)