ပန်းသေးလူမျိုး
ပန်းသေးလူမျိုး (အင်္ဂလိပ်: Panthay) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အခြေချနေထိုင်ကြသော အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် တရုတ်နွယ်ဖွားများကို ခေါ်ဆိုသည့် အမည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင်မူ ၎င်းတို့ကို ဟွေးလူမျိုး (တရုတ်: 回族) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ပန်းသေးလူမျိုးများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ်မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများနှင့် နိုင်ငံရေး အလှည့်အပြောင်းများကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။[၁] ၎င်းတို့သည် သာမန်တရုတ်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် တရုတ်စကားနှင့် တရုတ်ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ဆွဲထားသော်လည်း ဘာသာရေးအရ အစ္စလာမ်ဘာသာကို သက်ဝင်ကိုးကွယ်ကြပြီး ဝက်သားရှောင်ခြင်းနှင့် ဟာလာလ် (Halal) စားသောက်မှုဓလေ့ကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာကြသည်။[၂]
 | |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| (၁၅ သန်း ခန့် (ကမ္ဘာတစ်ဝန်း) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၅၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။[၃]) | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
 တရုတ် (အထူးသဖြင့် နင်ရှ ဟွေးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် ယူနန်ပြည်နယ်)မြန်မာနိုင်ငံ (အထူးသဖြင့် မန္တလေးမြို့၊ တောင်ကြီးမြို့၊ လားရှိုးမြို့၊ ပန်လုံမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့) | |
| ဘာသာစကား | |
| တရုတ်ဘာသာစကား (အနောက်တောင် မန်ဒရင်း)၊ မြန်မာဘာသာစကား | |
| ကိုးကွယ်မှု | |
| အစ္စလာမ်ဘာသာ (ဆွန်နီမွတ်စလင် အများစု) | |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ | |
| ဟန်တရုတ်လူမျိုး |
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပန်းသေးလူမျိုးများသည် ရှေးယခင်ကတည်းက "လားဝန်တင်ကုလားအုပ်" မဏ္ဍိုင်ပြုသည့် ကုန်သည်ကြီးများအဖြစ် ယူနန်နှင့် အထက်မြန်မာပြည် (ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မန္တလေး) ကြားတွင် ကူးလူးဆက်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်း (၁၈၅၆-၁၈၇၃ ခုနှစ်) တွင် ယူနန်ပြည်နယ်၌ ကန်ဆုစုန့် (Du Wenxiu) ဦးဆောင်သည့် ပန်းသေးဆူပူအုံကြွမှု (Panthay Rebellion) ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်မန်ချူးအစိုးရ၏ နှိမ်နင်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသဖြင့် ပန်းသေးဒုက္ခသည်များနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားသည် ဝ နယ် ပန်လုံမြို့နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။[၄]
ထို့နောက် သီပေါမင်းလက်ထက်နှင့် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်တစ်လျှောက်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြပြီး ပန်းသေးဗလီ (Panthay Mosque) ကို တည်ထောင်ကာ စီးပွားရေး၊ ဆေးဝါးနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ကဏ္ဍများတွင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ပန်းသေးလူမျိုးများသည် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် တစ်သားတည်း ပေါင်းစည်းနေထိုင်လျက်ရှိပြီး၊ အထူးသဖြင့် "ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ" နှင့် "ပန်းသေးထမင်းကြော်" ကဲ့သို့သော ယူနန်-အစ္စလာမ် စားသောက်မှုယဉ်ကျေးမှုသည် မြန်မာပြည်သူများအကြား ယနေ့တိုင် အလွန်ရေပန်းစား ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ Yegar၊ Moshe (1972)။ The Muslims of Burma: A Study of a Minority Group (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Otto Harrassowitz။ pp. ၄၆-၅၀။
- ↑ Forbes၊ Andrew (2002)။ The Panthay: Chinese Muslims of Yunnan and the Shan States (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ CPA Media။
- ↑ The Ethnic Groups of Myanmar။ WorldAtlas (2023)။ 2026-06-11 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။[လင့်ခ်သေ]
- ↑ Scott၊ J. George (1900)။ Gazetteer of Upper Burma and the Shan States (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Rangoon: Government Printing။
 | ဤ ဆောင်းပါးမှာ ဆောင်းပါးတိုတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ဖြည့်စွက်ရေးသားခြင်းဖြင့် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားကို ကူညီပါ။ |