တာ့ခ်လူမျိုးများ
တာ့ခ်လူမျိုးများ (သို့မဟုတ်) တာကစ်လူမျိုးနွယ်စုများ (Turkic peoples) သည် အရှေ့အာရှ၊ အနောက်အာရှ၊ ဗဟိုအာရှ ဒေသများအပြင် မြောက်အာရှနှင့် ဥရောပ၏ အစိတ်အပိုင်းတချို့အထိ ပြန့်နှံ့နေထိုင်လျှက်ရှိသော တာကစ်ဘာသာစကားပြော လူမျိုးနွယ်စုများဖြစ်သည်။
တာ့ခ်ဘာသာစကားများပြန့်နှံ့ပုံ | |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း | |
|---|---|
| တစ်စုလုံးအားဖြင့် ၁၇၅ - ၂၀၀ သန်းခန့် | |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ | |
| အလယ်အာရှ၊ အရှေ့ဥရောပ၊ ဆိုက်ဘေးရီးယား၊ အနောက်အာရှ | |
| ဘာသာစကား | |
| တာ့ခ်နွယ်ဝင် ဘာသာစကားများ | |
| ကိုးကွယ်မှု | |
| အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ဗုဒ္ဓဘာသာ | |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ | |
| မွန်ဂိုမျိုးနွယ်စုများ၊ တန်ဂူစစ် လူမျိုးများ |
သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ Altai-Sayan ဒေသ၊ မွန်ဂိုလီးယား နှင့် Tuva ဒေသများကဲ့သို့ ဗဟိုအာရှနှင့် အရှေ့အာရှထိဆက်နေသောနေရာများတွင် တာ့ခ်လူမျိုးများ၏ရှေ့ပြေးလူမျိုးများ စတင်အခြေချခဲ့သည်ဟုယူဆရသည်။အစဦးတွင် ရှေးပြေးတာကစ်စကားပြောသူများသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းလူကိုင်သူများနှင့် အမဲလိုက်မုဆိုးများဖြစ်သော်လည်း နောင်တွင် လှည့်လည်သွားလာသော ခြေသလုံးအိမ်တိုင်လူမျိုးများဖြစ်လာသည်ဟုယူဆရသည်။အစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းခေတ်ကာလများတွင် အနောက်ယူရေးရှားနှင့် အရှေ့အာရှ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအသွင်အပြင်နှစ်မျိုးလုံး နှင့် မျိုးရိုးဗီဇများကို တာ့ခ်လူမျိူးများအကြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်တွေ့ရှိရသည်၊ နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်နီးချင်း အီရန်အုပ်စုဝင်၊မွန်ဂိုအုပ်စုဝင်များ၊ Tocharian၊ Uralic နှင့် Yeniseian လူမျိုးများနှင့် ကြာရှည်သောဆက်ဆံရေးများတည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် တာ့ခ်လူမျိုးများသည် တခြားလူမျိုးအုပ်စုများနှင့် ဘာသာစကားပြောင်းလဲခဲ့ခြင်း၊ လက်ခံကျင့်သုံးခြင်း၊ပေါင်းသင်းလက်ထက်ခြင်း၊အနိုင်ရခြင်း၊မွေးစားခြင်း နှင့် ဘာသာကူးပြောင်းခြင်း များပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ထိုမှတဆင့် အလွန်ကွဲပြားသော လူမျိုးစုများစွာတို့သည် တာ့ခ်လူမျိုး၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်ပါဝင်လာကြသည်။မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ တာ့ခ်လူမျိုးများသည် မတူညီသော ထောင့်များတွင် ယဉ်ကျေးမှု စရိုက်လက္ခဏာများ၊ ဘုံမျိုးရိုးဗီဇ နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံများကဲ့သို့ ဘာသာစကားမဟုတ်သော ဝိသေသလက္ခဏာများကို မျှဝေထားကြသည်။ခေတ်သစ် တာ့ခ် လူမျိုးစုအချို့တွင် အထင်ရှားဆုံး လူမျိုးစုများမှာ Altai လူမျိုး၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ Chuvash လူမျိုး၊ Gagauz လူမျိုး၊ ကာဇက်လူမျိုး၊ ကာဂျစ် လူမျိုး၊ တာ့ခ်မန်လူမျိုး၊ တူရကီလူမျိုး၊ Tuvans၊ ဝီဂါလူမျိုး၊ ဥဇဘက်လူမျိုး နှင့် Yakuts တို့ ပါဝင်သည်။