တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ (အင်္ဂလိပ်: Politburo Standing Committee; အတိုကောက်: PSC) သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
 တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် | |
| ခေါင်းဆောင် | ရှီကျင့်ဖျင် |
|---|---|
| ရာထူးအမည် | အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် |
| အဖွဲ့ဝင်များ | |
| ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ | ဗဟိုကော်မတီ |
| တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့ | နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို) |
| အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက် | ၇ ဦး |
| အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ | ကျုန်းနန်ဟိုင်၊ ပေကျင်းမြို့ |
ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ ဗဟိုကော်မတီက အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ မော်စီတုန်းခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တိန်ရှောင်ဖိန်ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။[၁][၂] ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။[၃]
အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဝေါဟာရဗေဒ
[ပြင်ဆင်ရန်]တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို) ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် "အမြဲတမ်းကော်မတီ" (常务委员会; Chángwù Wěiyuánhuì) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် "Politburo Standing Committee" ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် "အမြဲတမ်းကော်မတီ" (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ "The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee" ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။[၄] အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း "တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ" ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။[၄] ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။
တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi (中共中央政治局常委) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán (中国共产党中央政治局常务委员会委员) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို Zhèngzhìjú Chángwěi (政治局常委) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ Chángwěi (常委) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ Changwei ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း Changwei ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]အစောပိုင်းသမိုင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]ပထမဆုံးသော အမြဲတမ်းကော်မတီကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဗဟိုကော်မတီ အစည်းအဝေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရှစ်ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံအထိ ကာလအတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ နေရာတွင် ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ (Secretariat) က အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါတီ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းတွင် ၎င်းကို ဗဟိုကော်မတီ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အမြင့်ဆုံးဗဟိုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ လီနင်ဝါဒီပါတီများကို အခြေခံထားသော ကမ္ဘာ့အခြားကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့်မတူဘဲ CCP သည် အမြဲတမ်းကော်မတီကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) သည် အဖွဲ့ဝင်များလွန်းသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထိရောက်စွာချမှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ
[ပြင်ဆင်ရန်]ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး အစောပိုင်းကာလများတွင် သမ္မတ လျူရှောက်ချီနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် တိန်ရှောင်ဖိန်တို့ကဲ့သို့ အဓိကအဖွဲ့ဝင်များသည် ဥက္ကဋ္ဌ မော်စီတုန်း၏ အားပေးမှုကို မရရှိတော့သဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အာဏာအစစ်အမှန်မှာ "ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအဖွဲ့" (Cultural Revolution Group) ထံတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်များအတွင်း ကော်မတီဝင်များဖြစ်ကြသော ကျိုးအင်လိုင်း၊ ကျူးတေနှင့် မော်စီတုန်းတို့ အသီးသီး ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ပြီး အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် "လေးဦးဂိုဏ်း" (Gang of Four) အဖွဲ့ဝင်များ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၇ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း
[ပြင်ဆင်ရန်]၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသော တိန်ရှောင်ဖိန်သည် ပါတီ၏ အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အများသဘောတူညီချက်ဖြင့် ချမှတ်ကြပြီး၊ သဘောထားကွဲလွဲပါက အများစုမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် "ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်" (Democratic centralism) ကို ကျင့်သုံးသည်။
၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအလိုက် အနားယူသည့်စနစ် စတင်လာခဲ့သည်။ ဟူကျင်ထောင်း လက်ထက် (၂၀၀၂-၂၀၁၂) တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို "စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု" (Leadership collective) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ၁၈ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံတွင် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ၉ ဦးမှ ၇ ဦးသို့ ပြန်လည်လျှော့ချခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ရွေးချယ်မှုပုံစံနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုများ၊ သဘောထားစစ်တမ်းများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များသည် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရည်အချင်းထက် အာဏာရှိသော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် သစ္စာရှိမှုက ပို၍ အရေးပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်မဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) တွင် အနည်းဆုံး တစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးရမည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်အများစုသည် အရေးပါသော ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြို့ကြီးများတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဖူးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် "ခုနစ်ဦးတက်၊ ရှစ်ဦးဆင်း" (七上八下 - ၆၇ နှစ်ဆိုလျှင် ဆက်လုပ်နိုင်ပြီး ၆၈ နှစ်ဆိုလျှင် အနားယူရမည်) ဟူသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထိုစည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။[၃]
လုပ်ငန်းတာဝန်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီကို အဆင့်မြင့်ဆုံး အရာရှိကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ ဗဟိုချက်မများ ဖြစ်ကြသည်။[၅](စာ57) ၎င်းတို့၏ အောက်တွင် အဆင့်ဆင့်အားဖြင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) နှင့် ဗဟိုကော်မတီ (Central Committee) တို့ ရှိကြသည်။[၅](စာ57)
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီသည် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး ကျင်းပစဉ်အတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရသည်။[၆] ထို့အပြင် ဗဟိုကော်မတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ရမည်ဟု ပါတီဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီ အစည်းအဝေးများကို ခေါ်ယူရန်နှင့် အစည်းအဝေး အစီအစဉ်များကို ဆုံးဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် အပတ်စဉ်နီးပါး အစည်းအဝေး ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးများကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်လေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။[၇] အမြဲတမ်းကော်မတီဝင် အရေအတွက်မှာ ၅ ဦးမှ ၉ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် ၇ ဦး ရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပါတီဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် အမြဲတမ်းကော်မတီရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့တရားရုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့အစိုးရရှေ့နေရုံးတို့ရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီထံ နှစ်စဉ် အစီရင်ခံ တင်ပြကြရသည်။[၈]
ကိုးကား
[ပြင်ဆင်ရန်]- ↑ Li၊ Cheng (2016)။ Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Brookings Institution Press။ ISBN 9780815726937။
- ↑ Kang Lim၊ Benjamin။ "Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources"၊ Reuters၊ 20 November 2017။
- 1 2 "China’s leadership is about to be shaken up"၊ The Economist၊ March 29, 2026။
- 1 2 Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat | XINHUA (in zh-Hant)။ 2024-01-12 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Li၊ David Daokui (2024)။ China's World View: Demystifying China to Prevent Global Conflict။ New York, NY: W. W. Norton & Company။ ISBN 978-0393292398။
- ↑ Chapter III Central Organizations of the Party – Article 22။
- ↑ Decoding Chinese Politics: Party Center။
- ↑ "中共中央政治局召开会议 研究部署学习宣传贯彻党的十九大精神" (in zh)၊ 2017-10-27။
Provinces|省
[ပြင်ဆင်ရန်]- အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
- ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
- ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
- ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
- ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
- ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
- ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
- ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
- ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
- ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
- ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
- ကျန်းဆူး ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
- ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
- ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
- လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
- ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
- ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西)
- ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
- ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西)
- စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
- ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾)
- ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
- ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
[ပြင်ဆင်ရန်]Autonomous regions (自治区)
- ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Guangxi (广西壮族自治区)
- အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Inner Mongolia (内蒙古自治区)
- နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Ningxia (宁夏回族自治区)
- ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
- တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့
[ပြင်ဆင်ရန်]Municipalities (直辖市)
- ပေကျင်း မြို့ | Beijing |北京市
- ချုံချင့် မြို့- Chongqing (重庆市)
- ရှန်ဟိုင်း မြို့- Shanghai (上海市)
- ထျန်းကျင်း မြို့- Tianjin (天津市)
အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
[ပြင်ဆင်ရန်]Special Administrative Regions (特别行政区)
- ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
- Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
- မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ-
- Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
