ဇော
| တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြချက် |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ |
|---|
 |
ဇောသည် စိတ်အစဉ် (ဝီထိ) တွင် အာရုံ၏အရသာကို အထူးခံစား၍ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတို့ကို ပြုလုပ်သော စိတ်အဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဇောစိတ်တို့သည် အများအားဖြင့် (၇) ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး အလွန်အလျင်အမြန် အာရုံကို စောလျက်၊ ကံ၏အစွမ်းသတ္တိကို ဖြစ်စေပါသည်။ ဇော၏ အဓိက အမျိုးအစားများမှာ ကုသိုလ်ဇော, အကုသိုလ်ဇောနှင့် ကြိယာဇောတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကုသိုလ်ဇော
[ပြင်ဆင်ရန်]ကုသိုလ်ဇောဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်ဖြစ်သောစိတ်များ အစဉ်အတန်း စောခြင်းဖြစ်သည်။ "ကုသိုလ်" ၏ သဘောသဘာဝကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်-
ကုသိုလ်၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်
အဘိဓမ္မာအဋ္ဌကထာ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅) ၌ (၂) နည်းဖြင့် ဖွင့်ဆိုထားသည်-
ပထမနည်း:
- လက္ခဏာ: အပြစ်မရှိခြင်း၊ ကောင်းသောအကျိုးကို ပေးခြင်းသဘော။
- ရသ: အကုသိုလ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်း (ကိစ္စ)။
- ပစ္စုပဋ္ဌာန်: ဖြူစင်သော သဘောတရား။
- ပဒဋ္ဌာန်: ယောနိသောမနသိကာရ (အကြောင်းမှန်၊ အကျိုးမှန်ကို နှလုံးသွင်းခြင်း)။[၁]
ဒုတိယနည်း (တစ်နည်း): (သာဝဇ္ဇ = အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်သော အကုသိုလ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့်)
- လက္ခဏာ: အပြစ်မရှိခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သောသဘော။
- ရသ: ဖြူစင်ခြင်း (သမ္ပတ္တိ)။
- ပစ္စုပဋ္ဌာန်: ကောင်းမြတ်သော ဣဋ္ဌဝိပါကအကျိုးတရားရှိမှု (ဖလ)။
- ပဒဋ္ဌာန်: ယောနိသောမနသိကာရ။[၂]
ကုသိုလ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- ယုတ်မာစက်ဆုပ်ဖွယ် အကုသိုလ်တရားတို့ကို တဒင်္ဂပဟာန်၊ ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်၊ သမုစ္ဆေဒပဟာန်တို့ဖြင့် လှုပ်ရှားစေတတ်၊ ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (ဝိပဿနာကုသိုလ်သည် တဒင်္ဂ၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်သည် ဝိက္ခမ္ဘန၊ လောကုတ္တရာမဂ်ကုသိုလ်သည် သမုစ္ဆေဒအားဖြင့် ပယ်သည်။)
- "ကုသ" (စက်ဆုပ်ဖွယ်အကုသိုလ်) တို့ကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။
- "ကုသ" (ဉာဏ်ပညာ) ကို ဖြစ်စေတတ်၊ ရယူစေတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (ဤ၌ ဉာဏ်သည် ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်ကို သဟဇာတ၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်ကို ပကတူပနိဿယဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။)
- သမန်းမြက်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး/မဖြစ်သေးသော ကိလေသာအသင်းအပင်းကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (သမ္မပ္ပဓာန်တရားနှင့် ဆက်စပ်ရှင်းပြသည်)။
အခြားအဓိပ္ပာယ်များ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅)
[ပြင်ဆင်ရန်]- အာရောဂျဋ္ဌ: ကိလေသာတည်းဟူသော စိတ်၏အနာရောဂါကင်းခြင်း။
- အနဝဇ္ဇဋ္ဌ: ကိလေသာတည်းဟူသော အပြစ်အညစ်အကြေးကင်းခြင်း။
- ကောသလ္လသမ္ဘူတဋ္ဌ: ကောသလ္လ (ကျွမ်းကျင်မှု၊ ပညာဉာဏ်) ကြောင့် ဖြစ်ခြင်း။ (ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်အတွက်)။ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် တူသောသဘောရှိ၍ ဥပမာအားဖြင့် ကုသိုလ်မည်သည်။
- ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် အနက်သုံးမျိုးလုံးနှင့်ဆိုင်ပြီး၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် အာရောဂျဋ္ဌ၊ အနဝဇ္ဇဋ္ဌ နှစ်မျိုးနှင့်သာ ဆိုင်သည်။
အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏာ အကျယ်
[ပြင်ဆင်ရန်]- "အနဝဇ္ဇ" ပုဒ်သည် ကုသိုလ်၏ ကိလေသာအပြစ်ကင်းစင်မှု (အတ္တသုဒ္ဓိ) နှင့် ပဝတ္တိသုခ (ဖြစ်ဆဲအခိုက်ချမ်းသာမှု) ကို ပြသည်။ ၎င်းက ကုသိုလ်ကို အကုသိုလ်မှ ခွဲခြားသည်။
- "သုခဝိပါက" ပုဒ်သည် ကုသိုလ်၏ ကောင်းမြတ်သောအကျိုး (ဣဋ္ဌဝိပါက) ကို ပေးစွမ်းနိုင်မှု (ကမ္မသတ္တိ) နှင့် ဝိပါကသုခ (အကျိုးပေးသောအခါ ချမ်းသာမှု) ကို ပြသည်။ ၎င်းက ကုသိုလ်ကို အကျိုးမပေးသော (သို့မဟုတ် အကျိုးသက်သက်ဖြစ်သော) အဗျာကတတရားတို့မှ ခွဲခြားသည်။
အကုသိုလ်ဇော
[ပြင်ဆင်ရန်]အကုသိုလ်ဇောဆိုသည်မှာ အကုသိုလ်ဖြစ်သောစိတ်များ အစဉ်အတန်း စောခြင်းဖြစ်သည်။ "အကုသိုလ်" ၏ သဘောသဘာဝကို ကုသိုလ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်-
အကုသိုလ်၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်
ပထမနည်း:
- လက္ခဏာ: အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်ခြင်း၊ မကောင်းသောဆင်းရဲအကျိုးကို ပေးခြင်းသဘော။
- ရသ: အကျိုးမဲ့ကို ဖြစ်စေခြင်း (ကိစ္စ)။
- ပစ္စုပဋ္ဌာန်: စိတ်အစဉ်ကို ညစ်နွမ်းစေတတ်သော သဘောတရား (ဥပဋ္ဌာနာကာရ)။
- ပဒဋ္ဌာန်: အယောနိသောမနသိကာရ (အကြောင်းအကျိုးကို မှားယွင်းစွာနှလုံးသွင်းခြင်း)။[၃]
ဒုတိယနည်း (တစ်နည်း): (ကဲ့ရဲ့ထိုက်သောကြောင့်)
- လက္ခဏာ: အပြစ်နှင့်တကွ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
- ရသ: စိတ်အစဉ် ညစ်နွမ်းသည်၏အဖြစ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း (သမ္ပတ္တိ)။
- ပစ္စုပဋ္ဌာန်: မကောင်းသော အနိဋ္ဌဝိပါကအကျိုးရှိမှု (ဖလ)။
- ပဒဋ္ဌာန်: အယောနိသောမနသိကာရ။[၄]
အကုသိုလ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]- ကိလေသာတည်းဟူသော ထိုးကျင့်ကိုက်ခဲမှု၊ အနာရောဂါရှိခြင်း (အနာရောဂျ)။
- ကိလေသာအပြစ်အနာအဆာရှိ၍ အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်ခြင်း (သာဝဇ္ဇ)။
- မလိမ္မာသော အဝိဇ္ဇာ (အကောသလ္လ) ကြောင့် ဖြစ်ရခြင်း (အကောသလ္လသမ္ဘူတ)။
သာဝဇ္ဇဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ အကျယ်
[ပြင်ဆင်ရန်]ကုသိုလ်၏ "အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏာ" ဖွင့်ဆိုပုံနည်းတူ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် နားလည်ရမည်။
- "သာဝဇ္ဇ" ပုဒ်သည် အကုသိုလ်၏ ကိလေသာအပြစ်ရှိမှု (အဝိသုဒ္ဓဘာဝ) နှင့် ဖြစ်ဆဲအခိုက် ဆင်းရဲမှု (ပဝတ္တိဒုက္ခ) ကို ပြသည်။ ၎င်းက အကုသိုလ်ကို ကုသိုလ်မှ ခွဲခြားသည်။
- "ဒုက္ခဝိပါက" ပုဒ်သည် အကုသိုလ်၏ မကောင်းသောဆင်းရဲအကျိုး (အနိဋ္ဌဝိပါက) ကို ပေးစွမ်းနိုင်မှု (ကမ္မသတ္တိ) နှင့် အကျိုးပေးသောအခါ ဆင်းရဲမှု (ဝိပါကဒုက္ခ) ကို ပြသည်။ ၎င်းက အကုသိုလ်ကို အဗျာကတမှ ခွဲခြားသည်။
ဖလပစ္စုပဋ္ဌာန် နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်
[ပြင်ဆင်ရန်]ကုသိုလ်၏ ဣဋ္ဌဝိပါက (ကောင်းကျိုး) နှင့် အကုသိုလ်၏ အနိဋ္ဌဝိပါက (မကောင်းကျိုး) ဟူသော ဖလပစ္စုပဋ္ဌာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ရန် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် (အကြောင်းတရားတို့ကို ပိုင်းခြားသိသောဉာဏ်) တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ရရှိထားရန် လိုအပ်သည်။
ဇော၏ လုပ်ငန်းကိစ္စ (အာရုံ၏ အရသာကို ခံစားခြင်း)
[ပြင်ဆင်ရန်]စိတ်အစဉ် (ဝီထိ) တွင် အာဝဇ္ဇန်း၊ ဒဿန၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော စသော စိတ်တို့သည် မိမိတို့၏ သီးခြားကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ ဇောစိတ်သည်သာလျှင် အာရုံ၏ အရသာကို အဓိကအားဖြင့် အပြည့်အဝ ခံစားသည် (ဧကန္တေန ပန အာရမ္မဏရသံ ဇဝနမေဝ အနုဘဝတိ)။
- ဇောသည် တပ်မက်စရာအာရုံ၌ တပ်မက်ခြင်း (ရဇ္ဇန)၊ မတပ်မက်စရာအာရုံ၌ မတပ်မက်ခြင်း (ဝိရဇ္ဇန) စသည်ဖြင့် အာရုံကို ပိုင်းခြားကာ အဟုန်ပြင်းပြင်း ခံစားသည်။
- မနောဒွါရိကဇောတို့သည် ပဉ္စဒွါရိကဇောတို့ထက် အာရုံ၏အရသာကို ပိုမိုပိုင်နိုင်စွာ၊ အဟုန်ပြင်းစွာ ခံစားနိုင်သည်။ ဤသို့ အဟုန်ပြင်းစွာ အာရုံ၏အရသာကို ခံစားခြင်းကိစ္စကို "ဇဝနကိစ္စ" ဟုခေါ်သည်။
ဇော၏ ပဒဋ္ဌာန် (အနီးကပ်ဆုံးအကြောင်း)
[ပြင်ဆင်ရန်]ဇောစိတ်သည် ကုသိုလ်ဖြစ်မည် သို့မဟုတ် အကုသိုလ်ဖြစ်မည်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အနီးကပ်ဆုံးအကြောင်းမှာ-
- ပဉ္စဒွါရဝီထိ၌: ဝုဋ္ဌောစိတ် (ဆုံးဖြတ်သောစိတ်) သည် အဓိကဖြစ်သည်။ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည်လည်း အထောက်အပံ့ပြုသည်။ အာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဝုဋ္ဌော နှစ်ပါးလုံး ယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှန်ကန်မှု) ဖြစ်လျှင် ကုသိုလ်ဇော၊ အယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှားယွင်းမှု) ဖြစ်လျှင် အကုသိုလ်ဇော ဖြစ်ပေါ်သည်။
- မနောဒွါရဝီထိ၌: မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် အလားတူ အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။
ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤသို့ နှလုံးသွင်းမှန်/မှားမှုကြောင့် ကုသိုလ်/အကုသိုလ်ဇောများ ဖြစ်ပေါ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့်ရှုမြင်ရမည်။
အချုပ်အားဖြင့် ဇောသည် စိတ်ဝီထိတွင် အာရုံ၏အရသာကို အဓိကခံစား၍ ကောင်းမှု(ကုသိုလ်) သို့မဟုတ် မကောင်းမှု(အကုသိုလ်) ကို တိုက်ရိုက်ပြုလုပ်သော အရေးပါသည့် စိတ်အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ဖြစ်ပေါ်မှုသည် ရှေ့ကဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဝုဋ္ဌောတို့၏ နှလုံးသွင်းမှန်ကန်မှု (ယောနိသောမနသိကာရ) သို့မဟုတ် မှားယွင်းမှု (အယောနိသောမနသိကာရ) အပေါ်၌ များစွာမူတည်နေပါသည်။[၅]
တိပိဋကအဘိဓာန်မှ ဇဝန၏ အဓိပ္ပာယ်များ
[ပြင်ဆင်ရန်]၁။ အဟုန်ပြင်းစွာ ဖြစ်တတ်သော သဘောတရား (ဇော၊ ဇောစိတ်)
၂။ လျင်မြန်ခြင်း၊ လျင်မြန်စွာ သွားခြင်း[၆]
၃။ သွားခြင်း[၇]
၄။ ဖြစ်ခြင်း[၈]
၅။ ဇဝနမည်သောသူ (နာမ်ပုဒ်)[၉]
- ဇဝနမည်သော ဟင်္သာ
- ဇဝနမည်သော နတ်သား
၆။ လျင်မြန်သော (နာမဝိသေသန)[၁၀]
- လျင်မြန်စွာ သွားတတ်သောသူ
- လျင်မြန်စွာ သိတတ်သော (ပညာ)
၇။ ဖြစ်ရာ ဖြစ်သော[၁၁]
ဇောစိတ် အမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ပုံ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဇောစိတ်သည် အာရုံတစ်ခုခုကို အဟုန်ပြင်းစွာ တွေ့ထိခံစားသော သဘောတရား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်စွာ ပြေးသွားသောသူကဲ့သို့ တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြုလုပ်သော ကံ (ဥပမာ- စွန့်ကြဲလှူဒါန်းခြင်း၊ အသက်သတ်ခြင်း) ကို ပြီးမြောက်စေသည်။[၁၂]
ဇောစိတ် (၅၅) ပါးရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ-
- အကုသိုလ်စိတ် (၁၂) ပါး
- ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် (၁) ပါး
- မဟာကုသိုလ်စိတ် (၈) ပါး
- မဟာကြိယာစိတ် (၈) ပါး
- မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ် (၉) ပါး
- မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာစိတ် (၉) ပါး
- လောကုတ္တရာစိတ် (၈) ပါး[၁၃]
ဇောစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပေါ်ချိန် အကြိမ်အရေအတွက်
[ပြင်ဆင်ရန်]ကာမဇောစိတ်များ
ပကတိ ရိုးရာအခါတွင် (၇) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၆) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
အောက်ပါအခြေအနေများတွင် (၅) ကြိမ် ဖြစ်သည်-
- သေခါနီးအခါ
- ဒုက္ခဝေဒနာ နှိပ်စက်၍ တွေဝေမိန်းမောနေသောအခါ
- နှစ်သက်မှု "ပီတိ" ကြောင့် ဖြစ်စေ
- နတ်ဘီလူး ဖမ်းစားသောကြောင့် ဖြစ်စေ
- သေရည်အရက် မူးယစ်သောအခါ
- သတိလစ်၍ မေ့လျော့နေသောအခါ
- အိပ်မက်မက်သောအခါ
- အမိဝမ်းတွင်း ကိန်းအောင်းစဉ်အခါ
- အမိဝမ်းတွင်းမှ မွေးဖွားစအခါ[၁၄]
တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြသောအခါ
[ပြင်ဆင်ရန်]- ထက်မြက်သော ပညာရှိသည့် "တိတ္ထိန္ဒြိယပုဂ္ဂိုလ်" အား (၄) ကြိမ်
- နူးညံ့သော ပညာရှိသည့် "မုဒိန္ဒြိယပုဂ္ဂိုလ်" အား (၅) ကြိမ်
- ဝိဘာဝိနီကျမ်းအရ ဘုရားရှင်အား (၄) ကြိမ်၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တို့အား (၅) ကြိမ် ဖြစ်သည်။[၁၅]
အပ္ပနာဝီထိ (ဈာန်ဝင်စားခြင်းလမ်းစဉ်) ၌
- လျင်မြန်စွာ သိတတ်သော "ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်" အား (၃) ကြိမ်
- နှေးကွေးစွာ သိတတ်သော "ဒန္ဓာဘိညပုဂ္ဂိုလ်" အား (၄) ကြိမ် ဖြစ်သည်။[၁၆]
အပ္ပနာဇောတို့တွင်
- ဖိုလ်ဇောများသည် မဂ္ဂဝီထိ၌ (၂) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၃) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
- နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားခါနီးတွင် နေဝသညာနာသညာယတနကုသိုလ်/ကြိယာဇောတို့သည် (၁) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၂) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
- ဈာန်စတင်ရရှိသော အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်၏ ဈာနဝီထိ၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ အဘိညာဉ်ဇော၊ မဂ်ဇော၊ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ အနာဂါမိဖိုလ်ဇော၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဇောတို့သည် (၁) ကြိမ်သာ ဖြစ်သည်။
- ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇောနှင့် ဖလသမာပတ္တိဝီထိ၌ ဖိုလ်ဇောတို့သည် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်နိုင်သည်။[၁၇]
ဇောစိတ်နှင့် ဝိပါက်စိတ်တို့၏ ကွာခြားချက်
[ပြင်ဆင်ရန်]ဇောစိတ်သည် အာရုံ၏ အရသာကို ခံစားခြင်းသဘောရှိသည်။[၁၈] ဝိပါက်စိတ်များ (အကျိုးပေးစိတ်များ) သည် ကံ၏စွမ်းအားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမှန်တရားကို ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိဘဲ အာရုံနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်။
- မနှစ်မြို့ဖွယ် အာရုံ (အနိဋ္ဌာရုံ) ၌ အကုသိုလ်ဝိပါက်ဥပေက္ခာဝေဒနာ
- နှစ်သက်ဖွယ် အလယ်အလတ်အာရုံ (ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ) ၌ ကုသိုလ်ဝိပါက်ဥပေက္ခာဝေဒနာ
- အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အာရုံ (အတိဣဋ္ဌာရုံ) ၌ ကုသိုလ်ဝိပါက်သောမနဿဝေဒနာ
ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်ဇောစိတ်များသည် ဝိပလ္လာသ (အမှန်ကို အမှားထင်ခြင်း) မကင်းသေးသော ပုထုဇဉ်နှင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ဖြစ်ပေါ်သောကြောင့် အာရုံ၏ အမှန်တကယ် သဘောနှင့် ကွဲလွဲစွာ ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ ဥပမာ- မြတ်စွာဘုရားကဲ့သို့ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အာရုံ၌ပင် သဒ္ဓါတရားနည်းပါးသူတို့အား လျစ်လျူရှုသော "ဥပေက္ခာဇော" ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး၊ ရတနာ (၃) ပါးကို မကြည်ညိုသူတို့အား အမျက်ထွက်သော "ဒေါမနဿဇော" ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ အညစ်အကြေး၊ အကောင်ပုပ်ကဲ့သို့ မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ အာရုံ၌ပင် ပညာဉာဏ်နက်နဲသူတို့အား "ဥပေက္ခာဇော" ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ တိရစ္ဆာန်တို့အား "သောမနဿဇော" (ဝမ်းမြောက်မှု) ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဝိပါက်အမှန်၊ ဇောအပြန်" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။[၁၉]
ကာမာဝစရကြိယာဇောများ (ဘုရား၊ ရဟန္တာတို့၌ ဖြစ်သောစိတ်) ကမူ ဝိပလ္လာသ ကင်းစင်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဝိပါက်စိတ်များကဲ့သို့ပင် အာရုံနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရာ၌ "သောမနဿကြိယာဇော"၊ နှစ်သက်ဖွယ် အလယ်အလတ်အာရုံ၌ "ဥပေက္ခာကြိယာဇော" တို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် " ဝိပါက်လည်းအမှန်၊ ဇောလည်းအမှန်" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဇော (၇) ချက်၏ အကျိုးပေးပုံ
[ပြင်ဆင်ရန်]ဇောစိတ် (၇) ချက်စီတွင် အကျိုးပေးပုံချင်း ကွဲပြားသည်။
- ပဌမဇောစေတနာ (ပထမဆုံးဖြစ်သော ဇောစိတ်) သည် ယခုဘဝတွင်သာ အကျိုးပေးနိုင်သည်။
- သတ္တမဇောစေတနာ (ခုနစ်ခုမြောက် ဇောစိတ်) သည် နောက်တစ်ဘဝတွင် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းအကျိုးနှင့် ပဝတ္တိအကျိုးတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- အလယ်ဇော (၅) ချက် စေတနာသည် တတိယဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည့်ဘဝတိုင်အောင် ပဋိသန္ဓေနှင့် ပဝတ္တိအကျိုးတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဇောစိတ်များ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် အကျိုးပေးခြင်းဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များသည် အဘိဓမ္မာဒေသနာ၏ နက်နဲသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [၂၀]
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
ကိုးကား
- ↑ ၁။ အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏံ ကုသလံ၊ ၂။ အကုသလဝိဒ္ဓံသနရသံ၊ ၃။ ဝေါဒါနပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ၄။ ယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅။)
- ↑ ၁။ အဝဇ္ဇပဋိပက္ခတ္တာ ဝါ အနဝဇ္ဇလက္ခဏမေဝ ကုသလံ၊ ၂။ ဝေါဒါနဘာဝရသံ၊ ၃။ ဣဋ္ဌဝိပါကပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ၄။ ယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅။)
- ↑ ၁။ သာဝဇ္ဇဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏံ အကုသလံ၊ ၂။ အနတ္ထဇနနရသံ၊ ၃။ သံကိလေသပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ၄။ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ။
- ↑ ၁။ ဂါရယှဘာဝတော ဝါ သာဝဇ္ဇလက္ခဏံ၊ ၂။ သံကိလေသဘာဝရသံ၊ ၃။ အနိဋ္ဌဝိပါကပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ၄။ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ။ (အနုဋီ၊၁၊၁၂၆။)
- ↑ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
- ↑ (၂) လျင်မြန်ခြင်း၊ လျင်မြန်စွာ သွားခြင်း။ နိဝတ္တိတ္ထာတိ “နိပ္ပယောဇနမိဒံ ဇဝနန္တိ နိဝတ္တိတွာ။ သံ၊ဋီ ၂။၁၈၉။
- ↑ (၃) သွားခြင်း။ ယသ္မာ ပန ယော ဥဒ္ဓံ ဇဝနတော ဥဇ္ဇဝနိကာယ နာဝါယ ကီဠတိ၊ သော “ဥဒ္ဓဂါမိနိံ အဘိရူဟတီ”တိ ဝုစ္စတိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃။၇၄။
- ↑ (၄) ဖြစ်ခြင်း။ ရာဂဿ ဇဝနာ အဉာဏစရိယာ။ ပဋိသံ။၇၈-၉။ ရာဂဿ ဇဝနာတိ ယေဘုယျေန သတ္တက္ခတ္တုံ ရာဂဿ ပဝတ္တိ၊ ပုနပ္ပုနံ ပဝတ္တော ရာဂေါယေဝ။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊ ၁။၂၆၆-၇။
- ↑ (၅) ဇဝနမည်သောသူ။ (က) ဇဝနမည်သော ဟင်္သာ။ ဇဝနဟံသ-ကြည့်။ (ခ) ဇဝနမည်သော နတ်သား။ ဇဝနဒေဝပုတ္တ- ကြည့်။
- ↑ (၆) လျင်မြန်သော။ (က) လျင်မြန်စွာ သွားတတ်သော၊ သူ။ ဇဝနော ပုရိသော ပရမေန ဇဝေန သမန္နာဂတော။ သံ၊၁။၄၅၆။ (ခ) လျင်မြန်စွာ သိတတ်သော (ပညာ)။ ဇဝနပညာ-ကြည့်။
- ↑ (၇) ဖြစ်ရာဖြစ်သော။ ဇဝနဗ္ဗူမိ-ကြည့်။
- ↑ (ဝိဘာဝိနီ။၁၂၅။ မဏိမဉ္ဇူ၊ ၁။၃၈၅၊၃၉ဝ)
- ↑ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၈၉။ သင်္ဂဟ။၄၄)။
- ↑ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၈၁-၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂။၁၃၃။ သင်္ဂဟ။၆၆။ ဝိဘာဝိနီ။ ၁၅၅။ ပရမတ္ထဒီပနီ။၁၈၅)
- ↑ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၄၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၇၉။ သင်္ဂဟ၊၆၆)
- ↑ (သင်္ဂဟ။၆၂။ ဝိဘာဝိနီ။ ၁၄၈)
- ↑ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၁၃၄-၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂။ ၃၈၊ ၃၁၅။ သာရတ္ထ၊ ၁။ ၃၈၂။ သင်္ဂဟ၆၇-၈။ ဝိဘာဝိနီ။၁၅၅-၆။ ပရမတ္ထဒီပနီ။၁၈၆-၇)
- ↑ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၄။ ဝိဘာဝိနီ။၁၂၇။ မဏိမဉ္ဇူ၊ ၁။၃၉ဝ)
- ↑ (သံ၊ဋ္ဌ၊၁။၁၃၉။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၇၊၃၂၇။ အဘိဋ္ဌ၊၂။၁၀။ သင်္ဂဟ။၆၄။ ဝိဘာဝိနီ။၁၅ဝ)
- ↑ (အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊ ၂၃၆။ ဝိဘာဝိနီ။၁၇၁)။ ဣဒံ ပန ဇဝနံ ကုသလတ္ထာယ ဝါ အကုသလတ္ထာယ ဝါ ကော နိယာမေတီတိ? အာဝဇ္ဇနဉ္စ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဉ္စ။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၁၇။ (-မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၈။ မ၊ဋ္ဌ၊၄။၉၆။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁။၁၃၉။ သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၂၆။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂။၂၂၅။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃။၁၂၇။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၆။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁။၉၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁။၂၁၊၁၃၄။)