ဆဂခရိုင်

ဆဂခရိုင် 佐賀県
Prefecture
Japanese စာသားဖြင့် ဖော်ပြခြင်း
• Japanese	佐賀県
• Rōmaji	Saga-ken
Nijinomatsubara pine forest and a corner of Karatsu city, Saga
အလံတော် စည်းတံဆိပ် Emblem
အထိမ်းအမှတ်သီချင်း: Saga kenmin no uta
Country	Japan
Region	Kyushu
Island	Kyushu
Capital	Saga
Subdivisions	Districts: 6, Municipalities: 20
အစိုးရ
• Governor	Yoshinori Yamaguchi
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း	၂,၄၃၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၄၂ စတုရန်းမိုင်)
ဧရိယာအဆင့်	42nd
လူဦးရေ
• စုစုပေါင်း	၇၈၅,၇၄၈
• သိပ်သည်းမှု	၃၂၂/km၂ (၈၃၀/sq mi)
GDP
• Total	JP¥ 3,149 billion US$ 23.3 billion (2022)
ISO 3166 ကုဒ်	JP-41
ဝဘ်ဆိုက်	Saga Prefecture-japanese-english translate

ဆဂခရိုင် (佐賀県, Saga-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခယူးရှူးကျွန်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဂခရိုင်တွင် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၇၈၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၂,၄၃၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၄၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဆဂခရိုင်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဖုခုအိုခခရိုင်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နဂဆခိခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

ဆဂမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ဆရဆွတ်မြို့၊ တိုဆုမြို့၊ အိမရိမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ဆဂခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်နှင့် အရိအခဲပင်လယ်အကြားအထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ခဂခရိုင်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသသည် ကြွေထည်နှင့် ကြွေထည်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။ အထူးသဖြင့် ခရဆွတ်မြို့၊ အိမရိမြို့နှင့် အရိတမြို့တို့တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။

ပထဝီသွင်ပြင်

ဆဂခရိုင်သည် ခယူးရှူးကျွန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်ထောင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဂန်းခိုင်းပင်လယ်နှင့် ဆွတ်ရှိမရေလက်ကြား၊ တောင်ဘက်တွင် အရိအခဲပင်လယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် ဆဂခရိုင်သည် အာရှတိုက်ပင်မဒေသများနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်သည့် အဓိကဂိတ်ပေါက်နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဂခရိုင်မှတဆင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများ စီးဝင်ခဲ့သည်။ ဆဂမြို့နှင့် ခရဆုမြို့မှလွဲ၍ ကျန်နေရာများသည် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် ကျေးလက်ဒေသဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ခရိုင်တစ်ခုလုံးစာ မြေဧရိယာ ၆၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေနှင့် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ခရိုင်ဥယျာဉ်ခြောက်ခုနှင့် အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု တည်ရှိသည်။

• မြောက်ဘက်ဆုံးနေရာ: Enuonohana, Kakarajima, Karatsu – 33°36′N 129°51′E
• အရှေ့ဘက်ဆုံးနေရာ: Iida-machi, Tosu – 33°23′N 130°32′E
• တောင်ဘက်ဆုံးနေရာ: Ōurakō, Tara – 32°57′N 130°13′E
• အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာ: Ōse, Madarashima, Karatsu – 33°34′N 129°44′E

မြေမျက်နှာသွင်ပြင်များ

လွင်ပြင်များ

• ဆဂလွင်ပြင်

တောင်များ

• ဆဲဖုရိတောင်တန်း၊ တရတောင်တန်း
• ခယောဂတောင် (၁၀၇၆ မီတာ၊ ဆဂခရိုင်ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်)၊ ဆဲဖုရိတောင် (၁၀၅၆ မီတာ)၊ တန်းဇန် (၁၀၄၆ မီတာ)၊ တရဒခဲ (၉၉၆ မီတာ)၊ အိဟရတောင် (၉၆၂ မီတာ)၊ ခင်းဇန် (၉၅၇ မီတာ)၊ ရိုင်းဇန် (၉၉၅ မီတာ)၊ ဟဂနဲတောင် (၉၀၀ မီတာ)

မြစ်နှင့် ရေကန်

• ချိခုဂေါ့မြစ် (ဆဂခရိုင်တွင်း အရှည် ၁၅.၅ ကီလိုမီတာ)၊ ခဆဲမြစ် (၅၇.၅ မီတာ)၊ မဆွတ်အုရမြစ် (၄၅.၃ ကီလိုမီတာ)၊ ရော့ခခုမြစ် (၄၃.၆ ကီလိုမီတာ)
• ဟိုခုဇန်ဆည်၊ ခဆဲမြစ်ဆည်

ပင်လယ်များ

• အရှေ့တရုတ်ပင်လယ် - အရိအခဲပင်လယ်၊ အိဆဟယပင်လယ်အော်
• ဂျပန်ပင်လယ် - ဂန်းခိုင်ပင်လယ်၊ ခရဆွတ်ပင်လယ်အော်၊ အိမရိပင်လယ်အော်

ကျွန်းဆွယ်များ

• ဟိဂရှိမဆွတ်အုရကျွန်းဆွယ်၊ ခိတမဆွတ်အုရကျွန်း၏ဆယ်၏ အစိတ်အပိုင်း

ကျွန်းများ

• ဂန်းခိုင်ပင်လယ် -Takashima, Kashiwajima, Ogawajima, Kakarajima, Matsushima, Madarajima, Kabeshima, Mukushima, Iroha Islands
• အရိအခဲပင်လယ်: Okinoshima

သစ်တောများ

• Niji-no-Matsubara

ဂူများ

• နန်းဆွတ်ဂမဂူများ

မြေအသုံးပြုမှု

စုစုပေါင်းဧရိယာ - ၂၄၃၉.၃၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ

သစ်တောနှင့် မြေရိုင်းများ - ၄၉.၂ ရာခိုင်နှုန်း သစ်တောဧရိယာ - ၁၀၉၆.၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၀၀၀ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတွင် ၄၂ မြောက်အဆင့်ရှိသည်) စိုက်ပျိုးမြေ - ၃၉.၁ ရာခိုင်နှုန်း လူနေဧရိယာ - ၆.၈ ရာခိုင်နှုန်း အခြား - ၄.၉ ရာခိုင်နှုန်း

၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဂန်းခိုင် အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ဟချိမန်းဒခဲ၊ ခဝခမိ - ခင်းရူး၊ ခုရိုခမိယမ၊ ဆဲဖုရိ - ခိတယမ၊ တရဒခဲနှင့် တန်းဇန်စီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်များတို့ ဖြစ်သည်။

ရာသီဥတု

ဆဂခရိုင်သည် မျှတသည့်ရာသီရတုရှိသည်။ ခရိုင်၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဖြစ်သည်။

မြို့ပြနှင့် ဒေသများ

အခြားကြည့်ရန်။ ဆဂခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ

မြို့များ၏ နယ်နိမိတ်များကို ပြသထားသည့် ဆဂခရိုင်မြေပုံ
     City      Town

ဆဂမြို့y

ခရဆွတ်မြို့

တရမြို့

၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု၊ ဒေသ ၆ ခု၊ မြို့ငယ် ၁၀ ခု ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အုပ်ချုပ်မှုဒေသ ၂၀ ခု ရှိသည်။ ဟဲဆဲဒေသပေါင်းစပ်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ဆောက်ရွက်ခဲ့သည့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကတည်းက အုပ်ချုပ်မှုဒေသသည် လျော့နည်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဆဲဖုရိရွာသည် ခန်းဇခိမြို့နှင့် ပေါင်းစပ်သွားသဖြင့် ဆဂခရိုင်တွင် ရွာမရှိတော့ပေ။

မြို့များ

ဆဂခရိုင်တွင် မြို့ ၁၀ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -

အမည်		ဧရိယာ (km2)	လူဦးရေ	မြေပုံ
ရိုမဂျိ	ခန်းဂျိ
Imari	伊万里市	254.99	54,907
Kanzaki	神埼市	125.01	31,981
Karatsu	唐津市	487.59	117,663
Kashima	鹿島市	112.1	30,159
Ogi	小城市	95.85	45,638
Saga (capital)	佐賀市	431.84	232,736
Takeo	武雄市	195.44	48,845
Taku	多久市	96.93	19,202
Tosu	鳥栖市	71.73	72,755
Ureshino	嬉野市	126.51	26,937

မြို့ငယ်များ

ဆဂခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များ တည်ရှိသည်။

အမည်		ဧရိယာ(km2)	လူဦးရေ	ဒေသ	မြေပုံ
ရိုမဂျိ	ခန်းဂျိ
Arita	有田町	65.85	18,989	Nishimatsuura District
Genkai	玄海町	36	5,855	Higashimatsuura District
Kamimine	上峰町	12.79	9,589	Miyaki District
Kiyama	基山町	22.12	17,398	Miyaki District
Kōhoku	江北町	24.48	9,524	Kishima District
Miyaki	みやき町	51.89	25,534	Miyaki District
Ōmachi	大町町	11.46	6,680	Kishima District
Shiroishi	白石町	99.46	23,606	Kishima District
Tara	太良町	74.2	9,125	Fujitsu District
Yoshinogari	吉野ヶ里町	43.94	16,117	Kanzaki District

ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ

အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသောဆောင်းပါး - ဆဂခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ

မြို့ပြဧရိယာများ

• Karatsu-Higashimatsuura
  • Karatsu, Genkai
• Kitō
  • Takeo, Kashima, Ureshino, Shiroishi, Ōmachi, Kōhoku, Tara
• Saga
  • Saga, Taku, Ogi, Kanzaki
• Tosu
  • Tosu, Kamimine, Kiyama, Yoshinogari, Miyaki

စီးပွားရေး

စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ကမ်းခြေငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့သည် ခရိုင်စီးပွားရေး၏ ကြီးမားသည့်အစိတ်အပိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတွင် ဆဂအမဲသား၊ ကြက်သွန်နီနှင့် စတော်ဘယ်ရီတို့သည် ခရိုင်၏ အထူးထွက်ကုန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ခရိုင်သည် မိုချိဂိုမဲ (စေးကပ်သည့် ဆန်) နှင့် ဖန်လုံမန်းဒရင်းလိမ္မော်သီးထုတ်လုပ်မှုတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

၂၀၀၂ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်သွယ်ရေးပို့ကုန်များသည် အဓိကအားဖြင့် မြောက်အမေရိက (၂၉.၃ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အနောက်ဥရောပ (၂၆.၁ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် စက်မှုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းသစ်များရှိသည့် တောင်ကိုရီးယား၊ ထိုင်ဝမ်၊ ဟောင်ကောင်နှင့် စင်္ကာပူ (၁၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း) အသီးသီးရှိသည်။ ဝင်ငွေသည် မြောက်အမေရိက (၄၀.၆ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အာဆီယံနိုင်ငံများ (၂၃.၃ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ (၁၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း) စသည်တို့မှ ဝင်ငွေရရှိသည်။

လူဦးရေဆိုင်ရာ

ဆဂခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်လူဦးရေသည် ၈၇၃,၈၈၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ထိုလူဦးရေ၏ ၁၅.၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက် ၀ - ၁၄ နှစ်၊ ၆၂.၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၁၅ - ၆၄ နှစ်၊ ၂၁.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၆၅ နှစ်အထက် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသား ၃,၅၉၆ ဦး (၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း)၊ ကျောင်းတက်ရန်အတွင် နေထိုင်နေသည့်ကျောင်းသား ၃၀၇ ဦး (၀.၀၃ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိသည်။

ပညာရေး

တက္ကသိုလ်များ

• Kyushu Ryukoku Junior College
• Nishikyushu University
• Nishikyushu University Junior College (former Saga Junior College)
• Saga Prefectural Agricultural College
• Saga University
• Saga Women's Junior College

ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး

လေကြောင်း

• ဆဂလေဆိပ်

မီးရထား

ဆဂခရိုင်ရှိ အဓိကကျသည့် ဘူတာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။

Saga Station, Tosu Station, Karatsu Station and Imari Station. The new Nishi Kyushu Shinkansen line stops at the Takeo-Onsen Station.

• JR Kyushu
  • Chikuhi Line
  • Kagoshima Main Line
  • Karatsu Line
  • Kyushu Shinkansen
  • Nagasaki Main Line
  • Nishi Kyushu Shinkansen
  • Sasebo Line
• Matsuura Railway
  • Nishi-Kyūshū Line
• Amagi Railway
  • Amagi Line

ကားလမ်း

• နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်း
  • Route 34, Route 35
  • Route 202, Route 203, Route 204, Route 207, Route 263, Route 264, Route 323, Route 385, Route 444, Route 498
• တိုးဂိတ်လမ်း
  • Nagasaki Expressway, Kyushu Expressway, Nishi-Kyūshū Expressway
  • Nijō-Hamatama Road, Kyūragi-Taku Road, Mitsuse Tunnel

ဘာသာစကား

ဆဂဘန်း (ဆဂဒေသစကား) သည် ဆဂခရိုင်၏ ဂျပန်ဘာသာစကားပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ခရီးသွားလုပ်ငန်း

ခရဆုရဲတိုက်သည် ဆဂခရိုင်၏ ခရီးသွားနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယောရှီနိုဂရိမြို့ရှိ ယယောအိရွာ၏ အကြွင်းအကျန်များသည်လည်း ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ အခြားလည်ပတ်စရာနေရာများမှာ ယူးတိုခုအိနရိနတ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ဤနတ်ကျောင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးအိနရိနတ်ကျောင်းသုံးခုတွင် ပါဝင်သည်။

ပြင်ပလင့်များ

• Saga City website (in ဂျပန်) google translate available
• Saga Prefecture website (in ဂျပန်) Translation available
• SagaJET website
• Hagakure
• Hagakure 1716 by Yamamoto Tsunetomo about Bushidō (Samurai Moral Code) at Wikipedia