စည်းအပြင်ကလူ (The Stranger/The Outsider)

"The Stranger" (သို့မဟုတ်) "The Outsider" သည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာ Albert Camus (အယ်လ်ဘတ် ကမူး )မှ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ Camus ၏ ပထမဆုံးထုတ်ဝေသော ဝတ္ထုလည်းဖြစ်ကာ၊ ဇာတ်လမ်းသည် Meursault အမည်ရှိ ပြင်သစ်အယ်လ်ဂျီးရီးယားရှိ စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့သော ကိုလိုနီနေထိုင်သူတစ်ဦးအကြောင်းကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။ သူ၏မိခင်အသုဘအခမ်းအနားပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင်၊ သူသည် အယ်လ်ဂျီးယားမြို့တော်၌ အမည်မဖော်လိုသော အာရပ်လူမျိုးတစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်လိုက်သည်။ ဇာတ်လမ်းကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲထားကာ လူသတ်မှုမတိုင်မီနှင့် ပြီးနောက် Meursault ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးရှင်းလင်းချက်များကို တင်ပြထားသည်။

Camus သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလတွင် မူရင်းစာမူကို ပြီးစီးခဲ့ပြီး André Malraux ၊ Jean Paulhan နှင့် Raymond Queneau တို့က အကြံပြုချက်များကို နောက်ဆုံးမူတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ မူရင်းပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေမှုကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် Gallimard မှ မူလခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ဇွန်လမှစတင်၍ စာအုပ်ဆိုင်များတွင် ပေါ်ခဲ့သော်လည်း ကနဦးအုပ်ရေ ၄,၄၀၀ သာရှိသဖြင့် လူကြိုက်များသော စာအုပ်စာရင်းဝင်ရန် မလုံလောက်ခဲ့ပေ။ နာဇီတို့ ပြင်သစ်ကို သိမ်းပိုက်ထားစဉ်ကာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း Propaganda-Staffel ၏ စိစစ်ဖြတ်တောက်မှု (စင်ဆာဖြတ်မှု) မခံရဘဲ ရောင်းချခွင့်ရခဲ့သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ၊ UK တွင် Maria Kuncewiczowa ၏ အမည်တူဝတ္ထုနှင့် မရှုပ်ထွေးစေရန် ၎င်း၏ခေါင်းစဉ်ကို The Outsider ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ထုတ်ဝေသောအခါမူ မူရင်းခေါင်းစဉ်ဖြစ်သော The Stranger ကိုသာ ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ပြီး၊ ထိုဗြိတိသျှ-အမေရိကန် ခေါင်းစဉ်ကွဲလွဲမှုသည် နောက်ထွက်စာအုပ်များတွင်လည်း ဆက်ရှိနေခဲ့သည်။ Jean-Paul Sartre ၏ ၁၉၄၇ ခုနှစ်ဆောင်းပါး "Explication de L'Étranger" ('The Stranger အား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း') တွင် အဓိကထားသုံးသပ်ခံရပြီးနောက် ဤစာအုပ်သည် နာဇီဆန့်ကျင်ရေးဝိုင်းအကြားတွင် လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။

၂၀ ရာစု၏ ဂန္ထဝင်စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော The Stranger သည် Camus ၏ ဒဿနိကအမြင်များ၊ အက်ဘ်ဆာဒ်ဒစ်ဇမ် (absurdism)၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အဖြစ်တည်ဝါဒ (existentialism) (Camus က ဤအမည်တပ်ခြင်းကို ငြင်းဆိုသော်လည်း) တို့အတွက်၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ နောက်ဆုံးအခန်းတွင် ပါရှိသည့်အတွက် ဝေဖန်သူများ၏ အသိအမှတ်ပြုချီးကျူးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ Le Monde သတင်းစာက ၎င်းအား ၂၀ ရာစု၏ စာအုပ်ကောင်း ၁၀၀ စာရင်းတွင် နံပါတ်တစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ Le Temps တွင်မူ ၂၀ ရာစုနှင့် ၂၁ ရာစုအတွင်း ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သော အကောင်းဆုံးစာအုပ်အဖြစ် စာပေပညာရှင် ၅၀ ပါဝင်သော ဂျူရီလူကြီးအဖွဲ့က တတိယမြောက်အဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။

ဤဝတ္ထုတိုကို ရုပ်ရှင်သုံးကြိမ်ရိုက်ကူးခဲ့သည်- Lo Straniero (၁၉၆၇) နှင့် Yazgı (၂၀၀၁) တို့ဖြစ်ပြီး၊ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ဂီတလောကတွင် (အထူးသဖြင့် The Cure ၏ "Killing an Arab" သီချင်း) ကိုးကားခံရမှုများ၊ ဂုဏ်ပြုမှုများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Kamel Daoud ၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ဝတ္ထု The Meursault Investigation တွင် အမည်မဖော်လိုသော အာရပ်လူသား၏ ညီအမြင်စက်ဖြင့် ပြန်လည်ရေးသားဖွဲ့စည်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် François Ozon မှ ဒါရိုက်တာလုပ်မည့် ရုပ်ရှင်တစ်ကား၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် (trailer) ထွက်ရှိခဲ့ပြီး၊ Benjamin Voisin, Rebecca Marder, Pierre Lottin, Swann Arlaud နှင့် Denis Lavant တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားကာ ၈၂ ကြိမ်မြောက် ဗင်းနစ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်အဖြစ် ပထမဆုံးပြသရန် စီစဉ်ထားသည်။

ဇာတ်ကွက်

အပိုင်း (၁)

Meursault သည် ကျေးလက်ဒေသရှိ သက်ကြီးရိပ်သာတစ်ခုတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော သူ၏မိခင် ကွယ်လွန်ကြောင်း သတင်းကို ကြားသိရသည်။ သူသည် အသုဘသို တက်ရောက်ရန် အလုပ်မှ ခွင့်ယူသော်လည်း သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူများအား ဝမ်းနည်းသောက သိုမဟုတ် ဒုက္ခရောက်သည့် လက္ခဏာများ မပြသပေ။ အလောင်းကို ကြည့်ချင်သလားဟု မေးမြန်းခံရသောအခါ သူငြင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ မြှုပ်နှံမည့်နေ့မတိုင်မီညတွင် ခေါင်းတစ်ချောင်းဖြင့် ပြုလုပ်သော ညဉ့်နေခင်းစောင့်ကျပရိသတ်တွင် သာမန် (နိုထည့်၍ဖြူသော) ကော်ဖီကို သောက်သည် - မဖြစ်မနေသောက်ရမည့် အနက်ရောင်ကော်ဖီမဟုတ် - စောင့်ရှောက်သူနှင့်အတူ သောက်သည်။

အသုဘအပြီးနေ့တွင် Meursault သည် Algiers သို ပြန်လာပြီး သူ၏ကုမ္ပဏီ၏ ယခင်အတွင်းရေးမှူးဟောင်း Marie နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ နှစ်ယောက်သားသည် တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ပြန်လည်အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်လာကြပြီး၊ အတူရေကူးကာ၊ ထိုညနေခင်းတွင် ဟာသဇာတ်ကားကြည့်ပြီး ရင်းနှီးခင်မင်ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။

နောက်ရက်အနည်းငယ်အတွင်း၊ Meursault သည် လူသိများသော ဖခင်ြဖစ်သူ (pimp) အဖြစ် အငြင်းပွားဖွယ်ရှိသော်လည်း ဂိုဒေါင်တစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်သည်ဟု ဆိုသော အိမ်နီးချင်းနှင့်မိတ်ဆွေ Raymond Sintès အား အခြားယောက်ျားတစ်ဦးထံမှ လက်ဆောင်များနှင့် ငွေကြေးများ လက်ခံနေသည်ဟု သံသယရှိသော မိုအာရ်လူမျိုး ချစ်သူတစ်ဦးအား လက်စားချေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ Raymond က Meursault အား မိန်းကလေးအား Raymond ၏တိုက်ခန်းသို ဖိတ်ကြားသည့်စာကို ရေးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်၊ ရည်ရွယ်ချက်မှာ သူ့ကို လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် မျက်နှာပေါ်သို တံတွေးထွေးကာ အပြင်သို မောင်းထုတ်ရန်အတွက်သာဖြစ်သည်။ Raymond စကားကို နားထောင်နေစဉ် Meursault သည် မည်သည့် စာနာထောက်ထားမှုခံစားချက်မျှ မခံစားရပေ၊ ဤအစီအစဉ်ဖြင့် သူမစိတ်ဒဏ်ရာရနိုင်သည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုမပြသဘဲ စာရေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။

မိန်းကလေးသည် တနင်္ဂနွေနေ့လယ်တွင် Raymond ထံသို လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး၊ သူမအား အပြင်သို ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားပြီးနောက် သူမက သူ့ကို ရိုက်နှက်ခံရသောအခါ ရဲတပ်ဖွဲမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့သည်။ ရဲစခန်းသို ခေါ်ဆောင်သွားသောအခါ မိန်းကလေး သစ္စာဖောက်သည်ဟု သက်သေခံရန် Raymond က Meursault အား တောင်းဆိုခဲ့ပြီး Meursault က သဘောတူခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Raymond အား သတိပေးချက်ဖြင့် လွှတ်ပေးခဲ့သည်။

ဤဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်နေစဉ်တွင်၊ Meursault ၏ သူဌေးက သူတိုကုမ္ပဏီက Paris တွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စဉ်းစားနေသော ရုံးခွဲတစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်လိုသလားဟု မေးမြန်းခဲ့ပြီး Marie ကလည်း လက်ထပ်ချင်သလားဟု မေးခဲ့သည်။ အကြောင်းကိစ္စနှစ်ခုစလုံးတွင်၊ Meursault တွင် ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ပြင်းထန်သောခံစားချက်များ မရှိသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်သို ကျေနပ်စေလိုပါက ပြောင်းရွှေ့ရန် သိုမဟုတ် လက်ထပ်ရန် ဆန္ဒရှိသည်။ ထိုအပြင်၊ Meursault နှင့် Raymond တို၏ အိမ်နီးချင်းအသက်ကြီးသူ Salamano သည် သူ၏အကြမ်းဖက်ခံရပြီး ရောဂါကူးစက်ခံရသော ခွေးကို ဆုံးရှုးခဲ့ရပြီး၊ သတ္တဝါအား သူ၏ပုံမှန်ရန်လိုသော နှင့် ဂရုမစိုက်သောသဘောထားကို အပြင်ပန်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားသော်လည်း၊ Meursault ထံသို နှစ်သိမ့်မှုနှင့် အကြံဉာဏ်တောင်းရန် အကြိမ်အနည်းငယ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဤစကားပြောဆိုမှုများအနက်မှ တစ်ခုတွင်၊ Salamano သည် သူ၏ဇနီးသေဆုံးပြီးနောက်မကြာမီ ခွေးကို အပေါင်းအသင်းအဖြစ် မွေးမြူခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ Meursault သည် သူ့မိခင်အား သက်ကြီးပင်စင်အိမ်သို ပိုပြီးနောက် အိမ်နီးချင်းအချိုက သူ့အကြောင်း 'မကောင်းသောစကားများ' ပြောခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ Meursault သည် သူ၏လုပ်ရပ်များအပေါ် ဤဆန့်ကျင်ဘက်အထင်အမြင်ကို သိရှိရသည်မှာ အံ့အားသင့်ခဲ့သည်။

တစ်ပတ်ကုန်တစ်ခါ၊ Raymond က Meursault နှင့် Marie အား သူငယ်ချင်း၏ ကမ်းခြေအိမ်ကလေးသို ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် သူတိုသည် Raymond ၏ ပယ်ချခံရသော ချစ်သူ၏ညီနှင့် အခြားအာရပ်တစ်ဦးကို တွေ့မြင်ရသည်၊ ထိုသူသည် Raymond က မကြာသေးမီက သူ့နောက်ကို လိုက်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အာရပ်များသည် Raymond နှင့် Meursault တိုကို ရင်ဆိုင်ကြပြီး၊ ညီသည် Raymond အား ဓားဖြင့် ဒဏ်ရာရစေခဲ့ပြီး ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ Meursault သည် Raymond အား လျင်မြန်စွာလုပ်ဆောင်ခြင်းမှ တားဆီးရန် သူ့ထံမှ ရယူထားသော သေနတ်တစ်လက်ဖြင့် လက်နက်ချယ်ထားပြီး တစ်ယောက်တည်း ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ပြန်လည်လမ်းလျှောက်ခဲ့သည်၊ ထိုနောက် Raymond ၏ချစ်သူ၏ညီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အပူရှပ်ခြင်း၏အစွန်းတွင် စိတ်ရှုပ်ထွေးနေသော Meursault သည် အာရပ်က သူ့ထံသို ဓားကို လှမ်းပြသောအခါ ပစ်ခတ်လိုက်သည်။ ၎င်းသည် အသက်သေဆုံးစေနိုင်သော သေနတ်မှန်ဖြစ်သော်လည်း၊ Meursault သည် ခဏရပ်နားပြီးနောက် လူကို နောက်ထပ်လေးကြိမ် ထပ်မံပစ်ခတ်ခဲ့သည်။

အပိုင်း (၂)

Meursault သည် အကျဉ်းချထားခြင်း ခံရသည်။ သူ၏ ယေဘုယျ စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်းနှင့် မည်သည့်ပြင်ပအခြေအနေကိုမဆို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နေနိုင်စွမ်းတို့သည် ထောင်ထဲတွင် နေထိုင်ရခြင်းကို သည်းခံနိုင်အောင် ဖြစ်စေသည်ဟု ထင်ရသည်၊ အထူးသဖြင့် သူသည် ကန့်သတ်ခံရခြင်းနှင့် Marie နှင့် လိင်ဆက်ဆံ၍မရခြင်း စိတ်ကူးကို အကျင့်ပါသွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သော်လည်း၊ တစ်ချိန်တွင် သူသည် မသိလိုက်ဘဲ ရက်အတန်ကြာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် စကားပြောနေမိကြောင်း သိရှိသွားသည်။ တရားရုံးတွင် စစ်ဆေးမည့်နေ့ကို စောင့်မျှော်နေစဉ် တစ်နှစ်နီးပါးခန့်၊ သူသည် အိပ်စက်လျက်၊ သူ၏အကျဉ်းခန်း၏ ပြတင်းပေါက်ငယ်မှ အပြင်ကို ကြည့်ရှုလျက်၊ စိတ်ထဲမှ သူ၏အရင်တိုက်ခန်းရှိ ပစ္စည်းများစာရင်းကို ပြုစုနေခဲ့သည်။

Meursault သည် သူ၏လူသတ်မှုကို ဘယ်တော့မှ မငြင်းဆိုပေ၊ ထို့ကြောင့် သူ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင်၊ အမှုဆောင်ရှေ့နေသည် လူသတ်မှု၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များထက် သူ၏မိခင်အသုဘတွင် မငိုကြွေးနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မငိုကြွေးလိုခြင်းကို ပို၍အာရုံစိုက်သည်။ သူသည် Meursault ၏ တိတ်ဆိတ်ခြင်းနှင့် ဇာတ်စင်နောက်ခံလှုပ်ရှားမှုကို သူ၏ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်နှင့် နောင်တမရမှုကို သက်သေပြသည်ဟု သရုပ်ဖော်ပြီး၊ သူ၏ရာဇဝတ်မှုအတွက် သေဒဏ်ခံထိုက်သူ ဝိညာဉ်မဲ့သော မိချောင်းတစ်ကောင်အဖြစ် Meursault ကို ရှုတ်ချသည်။ Meursault ၏ မိတ်ဆွေအချို့က သူ့ဘက်မှ သက်သေခံကြပြီး သူ၏ avocat (တရားလိုရှေ့နေ) က ပြစ်ဒဏ်သည် ပေါ့ပေါ့သက်သာလိမ့်မည်ဟု ပြောသော်လည်း၊ Meursault အား လူအများရှေ့တွင် ဦးခေါင်းဖြတ်ရန် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်။

အကျဉ်းခန်းအသစ်တွင် ထားရှိခံရပြီးနောက်၊ Meursault သည် သူ့အား ချဉ်းကပ်လာနေသော ကံကြမ္မာနှင့် အယူခံဝင်ခြင်းအပေါ် စိတ်ထက်သန်နေပြီး၊ သူ၏ကံကြမ္မာမှ လွတ်မြောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းတစ်ခုခုကို မျှော်လင့်ကြံဆနေသည်။ သူသည် ထောင်ဝန်ထမ်းဘုန်းတော်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ တစ်နေ့တွင် ထိုဘုန်းတော်ကြီးက သူ့အား လာရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ Meursault က သူသည် ဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်ပါဟုပြောပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာတွင် စိတ်ဝင်စားမှုမရှိဟု ဆိုသော်လည်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသည် Meursault အား ဘုရားမဲ့ဝါဒ (သို့မဟုတ် ပို၍တိကျစွာဆိုရလျှင် ဘာသာရေးကိစ္စတွင် စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်း - apatheism) မှ ခေါ်ထုတ်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းနေသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးက Meursault ၏အယူခံဝင်မှုသည် သူ့အား ထောင်မှလွတ်ရန် အောင်မြင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်သော်လည်း၊ ထိုသို့သောရလဒ်သည် သူ၏ အပြစ်ရှိမှုခံစားချက်များကို ဖယ်ရှားပေးလိမ့်မည်မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင်၊ Meursault သည် အမျက်ထွက်လျက် ဘုန်းတော်ကြီးအား ရန်ရှာခဲ့သည်။ သူသည် ဘုန်းတော်ကြီး၏ ကမ္ဘာ့အမြင်နှင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့သော သဘောထားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ သေခြင်းတရား၏ အနီးကပ်ရှိမှု သေချာမှုကို ရင်ဆိုင်ရာတွင်၊ ဘုန်းတော်ကြီး ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ထက် သာလွန်သည်ဟု သူယုံကြည်သော ဘဝနှင့် သေခြင်းတရားအကြောင်း ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ရရှိခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ပြောသော သို့မဟုတ် လုပ်သော သို့မဟုတ် ခံစားရသောအရာများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏သေဆုံးမှုများကို ကွဲပြားသောအချိန်များ သို့မဟုတ် ကွဲပြားသောအခြေအနေများတွင် ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော်လည်း၊ ထိုအရာများထဲမှ တစ်ခုကမျှ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး တစ်နေ့နေ့တွင် သေဆုံးရန် အပြစ်ချမှတ်ခံထားရသည်ဆိုသော အချက်ကို မပြောင်းလဲနိုင်ဟု သူဆိုသည်၊ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် ဘာမှအရေးမကြီးဟု ဆိုသည်။

ဘုန်းတော်ကြီး ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ Meursault သည် သူ၏အခြေအနေနှင့် သူ့မိခင်သည် သက်ကြီးရိပ်သာတွင် သေခြင်းတရားဝန်းရံနေပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်းသေဆုံးနေစဉ် ခံစားခဲ့ရမည်ဟု သူထင်မြင်ယူဆထားသော ခံစားချက်ကြားမှ နှိုင်းယှဉ်ချက်များအကြောင်း စဉ်းစားရင်း နှစ်သိမ့်မှုအနည်းငယ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးအား အော်ဟစ်ခြင်းသည် လွတ်မြောက်ရန် သို့မဟုတ် အောင်မြင်သောအယူခံဝင်မှုဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်အားလုံး သို့မဟုတ် အတွေးအခေါ်အားလုံးကို သူ့ထံမှ ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သဖြင့်၊ သူသည် 'စကြာဝဠာ၏ ကောင်းမွန်သော စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်း' ဆီသို့ သူ၏စိတ်နှလုံးကို ဖွင့်ပေးရန် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး သူသည် ယခင်ကလည်း ပျော်ရွှင်ခဲ့ပြီး၊ ယခုတိုင်ပျော်ရွှင်နေဆဲဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ စကြာဝဠာအား သူ၏စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်းသည် သူသည် ၎င်း၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ခံစားရစေသည်။ သူ၏အကျဉ်းထောင်တွင် မုန်းတီးသောလူအုပ်ကြီး ရှိလိမ့်မည်ဟုပင် မျှော်လင့်မိပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် အရာရာကို ပြီးပြည့်စုံသောအဆုံးသို့ ရောက်စေလိမ့်မည်ဟု ထင်မြင်မိသည်။

ဇာတ်ကောင်များ

Meursault (အသံထွက် - [møʁ.so]) သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားရှိ ပြင်သစ်ကိုလိုနီနေထိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ကြေးနန်းစာဖြင့် သူ၏မိခင်ကွယ်လွန်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ မိခင်ကွယ်လွန်မှုအပေါ် Meursault ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်းသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ခွဲခွာမှုတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ အခြားသော ဖြစ်ရပ်များလည်း ရှိသည်။ Meursault သည် သူ့စိတ်ထဲရှိသည်ကို အခြားသူများအား မထောက်ထားဘဲ ပြောတတ်သော သစ္စာရှိသူလည်းဖြစ်သည်။ သူသည် သူ၏စိတ်ဝင်စားမှုကင်းမဲ့ခြင်းကြောင့် လူ့အဖွဲအစည်းမှ ခွဲခွာနေသော်လည်း Marie အပေါ်တွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာအနည်းငယ် ပြသသည်။
Meursault ၏မိခင် ကို သူမသေဆုံးမှုမတိုင်မီ သုံးနှစ်အလိုက သက်ကြီးရိပ်သာသို ပိုဆောင်ခဲ့သည်၊ ဝတ္ထု၏အဖွင့်စာကြောင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်းဖြစ်သည်။ Meursault သည် သူ၏အကျဉ်းထောင်ချမှတ်ခံရမည့်အချိန်နီးလာသောအခါ၊ သူမသည်လည်း အဓိပ္ပာယ်မရှိသော စကြာဝဠာကို လက်ခံခဲ့သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆကာ၊ သူ့မိခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ခံစားရသည်။
Thomas Pérez သည် Meursault ၏မိခင် သက်ကြီးရိပ်သာတွင်ရှိစဉ် သူမနှင့် ရင်းနှီးခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ အခြားနေထိုင်သူများက သူ့အား "ကြိုက်နှစ်သက်ရသူ" ဟု နောက်တော်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ သူသည် Meursault ၏မိခင်၏ အသုဘချီးမြှင့်မှုတွင် နောက်ဆုံးမှလိုက်ပါခဲ့ပြီး၊ Meursault က သက်ကြီးရွယ်အို၏ နောက်ကလိုက်ရန် ကြိုးစားရုန်းကန်မှုကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူ့အား Meursault ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင် သက်သေခံရန် ခေါ်ယူခံရသည်။
Céleste သည် Meursault မကြာခဏသွားရောက်လေ့ရှိသော ကော်ဖီဆိုင်တစ်ခု၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် Meursault ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင် သက်သေခံခဲ့သည်။
Marie Cardona သည် Meursault နှင့်အလုပ်တူသော စာရိုက်စက်ရှင် (typist) တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏မိခင်အသုဘအပြီးနေ့တွင်၊ သူမသည် Meursault အား အများသုံးရေကူးကန်တစ်ခုတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ နှစ်ဦးသား ဆက်ဆံရေးစတင်ခဲ့ကြသည်။ သူမသည် တစ်ကြိမ်တွင် Meursault အား ချစ်သလားဟု မေးမြန်းခဲ့ပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ်တွင် လက်ထပ်ချင်သလားဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ ပထမမေးခွန်းအား မချစ်ဘူးဟု ပြန်ဖြေခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယမေးခွန်းအား စိတ်မဝင်စားဟု ထင်ရသည်။ Marie သည် ထောင်တွင်းရှိ သူ့အား တစ်ကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သော်လည်း၊ သူမသည် သူ၏ဇနီးမဟုတ်သောကြောင့် နောက်ထပ်လည်ပတ်ခွင့်များ မပြုတော့ပေ။ သူမသည် Meursault ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင် သက်သေခံခဲ့သည်။
Salamano သည် ပုံမှန်အားဖြင့် သူ၏ခွေးကို လမ်းလျှောက်ပေးနေသော သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၎င်းအား အကြမ်းဖက်သော်လည်း ထိုခွေးနှင့် ဆက်လက်တွယ်တာနေဆဲဖြစ်သည်။ သူ၏ခွေးပျောက်ဆုံးသွားသောအခါ၊ သူသည် စိတ်ဆင်းရဲခဲ့ပြီး Meursault ထံမှ အကြံဉာဏ်တောင်းခံခဲ့သည်။ သူသည် Meursault ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင် သက်သေခံခဲ့သည်။
Raymond Sintès သည် သူ၏အာရပ်ချစ်သူကို ရိုက်နှက်သော Meursault ၏အိမ်နီးချင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမ၏ညီနှင့် မိတ်ဆွေများက လက်စားချေရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သူသည် Meursault အား ဤပဋိပက္ခထဲသို ဆွဲခေါ်သွားခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ညီကိုသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ Raymond နှင့် Meursault တိုသည် ဆက်သွယ်မှုတစ်ခု ဖွံဖြိုးလာဟန်ရှိပြီး၊ သူ၏တရားစစ်ဆေးမှုအတွင်း Meursault ဘက်မှ သက်သေခံခဲ့သည်။
Masson သည် Raymond က Marie နှင့် Meursault အား ခေါ်ဆောင်သွားသော ကမ်းခြေအိမ်ကလေး၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ Masson သည် သူ၏ဘဝကို နေထိုင်ရန် နှင့် ပျော်ရွှင်ရန် ကြိုက်နှစ်သက်သော စိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် Meursault ၏တရားစစ်ဆေးမှုတွင် သက်သေခံခဲ့သည်။
အာရပ်များ တွင် Raymond ၏ချစ်သူ၊ သူမ၏ညီနှင့် သူ၏မိတ်ဆွေများဟု ယူဆရသူများ ပါဝင်သည်။ The Stranger ရှိ အာရပ်ဇာတ်ကောင်များထဲမှ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမည်မဖော်ထားပေ၊ ဤအချက်သည် ပြင်သစ်ကိုလိုနီနယ်ချဲ့များနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများကြားရှိ အကွာအဝေးကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေသည်။
အာရပ် (Raymond ၏ချစ်သူ၏ညီ) သည် အယ်လ်ဂျီးယားရှိ ကမ်းခြေတစ်ခုတွင် Meursault မှ သေနတ်ဖြင့်ပစ်၍ သတ်ဖြတ်ခံရသော ယောက်ျားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘုန်းတော်ကြီး (The Chaplain) သည် Meursault အား စံနမူနာလူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာစေရန် နောက်ဆုံးကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်၊ ဤကိစ္စတွင်၊ သူ၏ရာဇဝတ်မှုအတွက် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ရှာဖွေခြင်းဖြစ်သည်။ Meursault ၏ ၎င်းတိုအပေါ် လုံးဝစိတ်မဝင်စားမှု ရင်ဆိုင်ရသည့် ဘုန်းတော်ကြီး၏ ငြင်းခုံမှုများ၏ စုစည်းအားနည်းချက်သည်၊ ဘဝ၏နောက်ဆုံးအဓိပ္ပာယ်မဲ့မှု အမှန်တရားမှ အာရုံပြောင်းစေသော ကန့်သတ်သည့် ကမ္ဘာ့အမြင်တစ်ခုအနေဖြင့် ဘာသာရေးကို ဝတ္ထု၏အမြင်ကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။

ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချက် (Critical analysis)

၁၉၅၆ ခုနှစ်က ထုတ်ဝေသော သူ၏ ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချက်တွင် Carl Viggiani က ဤသိုရေးသားခဲ့သည်

> "အပေါ်ယံအားဖြင့် 'L'Étranger' (နိုင်ငံခြားသား) ဝတ္ထုသည် အလွန်ရိုးရှင်းပုံရသော်လည်း ဂရုတစိုက်အစီအစဉ်ချကာ ရေးသားထားသည့် စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ် ပေါ်လွင်သည်။ အမှန်တကယ်တွင်မူ ၎င်းသည် ထူထပ်သိပ်သည်း၍ ကြွယ်ဝသော ဖန်တီးမှုတစ်ခုဖြစ်ကာ မရှာဖွေရသေးသော အဓိပ္ပာယ်များနှင့် ပုံစံဆိုင်ရာ အရည်အသွေးများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ 'L'Étranger' ရှိ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပုံစံ၊ ပြီးလျှင် အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပုံစံတို၏ ဆက်နွယ်မှုများကို အပြည့်အဝ ဆန်းစစ်ဝေဖန်နိုင်ရန် အနည်းဆုံး ထိုဝတ္ထုစာအုပ်အရှည်လောက်ရှိသည့် စာအုပ်တစ်အုပ် လိုအပ်ပေလိမ့်မည်။"

Victor Brombert သည် 'L'Étranger' နှင့် Sartre ၏ "Explication de L'Étranger" ကို ဒဿနိကအရ 'Absurd' (အဓိပ္ပာယ်မဲ့ခြင်း) ဆိုင်ရာ အခြေအနေအတွင်း ဆန်းစစ်လေ့လာခဲ့သည်။ Louis Hudon က သူ၏ ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချက်တွင် 'L'Étranger' အား အဖြစ်တည်ဝါဒီ (existentialist) ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်အဖြစ် သတ်မှတ်ချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ Ignace Feuerlicht ၏ ၁၉၆၃ ခုနှစ် လေ့လာမှုသည် Meursault သည် သူ၏ လူ့အဖွဲအစည်းအတွင်း 'နိုင်ငံခြားသား' (stranger) တစ်ဦးဖြစ်နေခြင်း ဆိုသည့် သဘောအားဖြင့် သီးခြားခွဲထားမှု (alienation) ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို စစ်ဆေးလေ့လာခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။

၁၉၇၀ ခုနှစ် သူ၏ ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချက်တွင် Leo Bersani က 'L'Étranger' သည် "'နက်ရှိင်းသော' ဝတ္ထု" တစ်ပုဒ်ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတွင် "သာမန်အဆင့်" (mediocre) သာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များမှ 'New Novelists' (စာရေးဆရာအသစ်) များက မြှင့်တင်ခဲ့သည့် ရေးသားမှုပုံစံတစ်မျိုးအတွင်း "အပြစ်အနာအဆာရှိသော်လည်း ထိရောက်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည့် လေ့ကျင့်ခန်း" တစ်ခုအဖြစ် ဝတ္ထုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ Paul P. Somers Jr. သည် Sartre ၏ Camus ၏ ဝတ္ထုအပေါ် အက်ဆေးကို အခြေခံ၍ Camus ၏ 'L'Étranger' နှင့် Sartre ၏ 'Nausea' (ပျိုအန်ခြင်း) တိုကို နှိင်းယှဉ်လေ့လာခဲ့သည်။ Sergei Hackel သည် 'L'Étranger' နှင့် Dostoyevsky ၏ 'Crime and Punishment' (ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်) တိုကြားရှိ တူညီမှုများကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။

Terry Otten သည် Meursault နှင့် သူ၏မိခင်ကြားရှိ ဆက်ဆံရေးကို အသေးစိတ် လေ့လာခဲ့သည်။ Gerald Morreale သည် Meursault ၏ အာရပ်လူမျိုးကို သတ်ခြင်းနှင့် Meursault ၏ လုပ်ရပ်သည် လူသတ်မှုတစ်ခုဟုတ်/မဟုတ် ဆိုသည့် မေးခွန်းကို စစ်ဆေးလေ့လာခဲ့သည်။ Ernest Simon သည် Richard Weisberg နှင့် တရားသူကြီး Richard A. Posner တို၏ ယခင်က ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်၍ 'L'Étranger' ရှိ Meursault ၏ တရားစီရင်ပွဲ၏ သဘောသဘာဝကို စစ်ဆေးလေ့လာခဲ့သည်။ René Girard သည် Meursault ၏ ဇာတ်ကောင်၏ ပတ်ဝန်းကျင် လူ့အဖွဲအစည်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် 'ဂရုမစိုက်မှု' (indifference) ၏ နှိင်းရသဘောသဘာဝကို ဝေဖန်ဆန်းစစ်ခဲ့သည်။

Kamel Daoud သည် 'The Meursault Investigation' (မာဆိုးစစ်ဆေးရေး) အမည်ရှိ ဝတ္ထုတစ်အုပ်ကို (၂၀၁၃/၂၀၁၄) ရေးသားခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယား၌ ပထမဆုံးထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဝေဖန်သူများ၏ ချီးကျူးမှုကို ခံရသည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 'The Stranger' (နိုင်ငံခြားသား) အား ကိုလိုနီနောက်ခံဖြင့် တုံပြန်သည့် ဤစာအုပ်သည် Camus ၏ မူကို အမည်မသိအာရပ်သားသေဆုံးသူ၏ညီ (သူ့ကို အမည်ပေး၍ ငိုကြွေးတသခံယူခဲ့ရသော လက်တွေ့လူသားတစ်ဦးအဖြစ် ပြသလျက်) နှင့် အခြားသော ဇာတ်ကောင်များ၏ ရှုထောင့်မှ အချက်အလက်များဖြင့် ခုခံဆန့်ကျင်ဖော်ပြသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယား လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲအပြီး ပြင်သစ်အာဏာပိုင်များနှင့် ပီဒ်-နွားအများစု ဆုတ်ခွာပြီးနောက် ၎င်းတို၏ နောက်ပိုင်းဘဝများကို Daoud က စူးစမ်းလေ့လာဖော်ပြထားသည်။

ထုတ်ဝေရေးရာ မှတ်တမ်းနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များ

မူရင်း ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခြင်း

၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် André Malraux က လက်ရေးမူကို ဖတ်ရှုပြီးနောက် အကြံပြုချက်များကို Camus အား အသိပေးခဲ့ပြီး Camus က ထိုမှတ်ချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ Malraux က စာကြောင်းဖွဲထားသည့် အနည်းဆုံးဖွဲစည်းပုံသည် အလွန်အမြန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နေသည်ဟု ထင်မြင်ယူဆခဲ့သည်။ အချိုသော ဇာတ်ခင်းများနှင့် ကောက်နုတ်ချက်များ (လူသတ်မှု၊ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် စကားပြောဆိုမှု) ကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနောက် လက်ရေးမူကို အယ်ဒီတာများဖြစ်သော Jean Paulhan နှင့် Raymond Queneau တိုက ဖတ်ရှုခဲ့ကြသည်။ Censorship Bureau (စာပေ စိစစ်ရေးဌာန) တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော ဂျာမန် အယ်ဒီတာ၊ ဘာသာပြန်နှင့် Wehrmacht တပ်မှူး Gerhard Heller က ကူညီရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

မူရင်း ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့်ရေးသားထားသော ဝတ္ထုကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပါရီမြို၌ Gallimard မှ L'Étranger အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာအုပ်သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စာအုပ်ဆိုင်များ၌ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး စျေးနှုန်းမှာ ဖရန့် ၂၅ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ စာအုပ်အုပ်ရေ ၄,၄၀၀ သာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး လှည့်ကွက်တစ်ခုအနေဖြင့်၊ မူအမျိုးမျိုး (၈) မျိုးရှိသည်ဟု အထင်မှားစေရန် စာမျက်နှာများနှင့် နောက်ကျောအဖုံးများတွင် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုအချိန်က Camus သည် Oran မြိုတွင် တီဘီရောဂါ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနေပြီး ပြင်သစ်သို ခရီးမသွားနိုင်ခဲ့သဖြင့် သတင်းစာဆရာများအား သူ၏စာအုပ်သစ်ကို လက်ဆောင်ပေးရသည့် ပြင်သစ်ရိုးရာ ထုတ်ဝေသည့် အလေ့အထကို မလိုက်နာနိုင်ခဲ့ပေ။ သတင်းစာများတွင် ပထမဆုံးထွက်ရှိသော ဝေဖန်ချက်များကိုလည်း ဖတ်ရှု၍မရခဲ့သလို စာအုပ်ဆိုင်များတွင် ဖြန့်ချိမှုကိုလည်း မျက်မြင်မတွေ့ရခဲ့ပေ။ ထုတ်ဝေပြီးနောက် အုပ်ရေ ၂၀ ကို သူ့ထံပိုခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို မည်သည့်အခါတွင်မျှ မရောက်ရှိခဲ့ဘဲ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှသာ Camus သည် နောက်ဆုံးတွင် စာအုပ်တစ်အုပ် ရရှိခဲ့သည်။ Camus ကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် နှစ်ဖက်လုံးရှိ အဆုတ်၌ တီဘီရောဂါရှိကြောင်း ထပ်မံရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားမှ ထွက်ခွာကာ တောင်ပိုင်းအလယ်ပိုင်းရှိ ပြင်သစ်တောင်တန်းများရှိ Le Chambon-sur-Lignon မြိုအနီးရှိ Panelier ကျေးရွာသို သွားရောက်ခဲ့သည်။

အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များ

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင်၊ ဗြိတိသျှစာရေးဆရာ Stuart Gilbert မှ ပြုလုပ်ခဲ့သော ပထမဆုံးအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ကို ပထမဆုံးပြင်သစ်ထုတ်ဝေမှုကို အခြေခံ၍ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်ကြာအောင် Gilbert ၏ ဗားရှင်းသည် စံအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ Gilbert ၏ ရွေးချယ်ထားသော ခေါင်းစဉ် 'The Stranger' ကို ထုတ်ဝေသူ Hamish Hamilton မှ 'The Outsider' အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းက "ပို၍ ထင်ရှားစွာသိမြင်နိုင်ပြီး ပိုမိုသင့်လျော်သည်" ဟု ယူဆခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်ကာ Maria Kuncewiczowa ၏ ပိုလန်ဘာသာဖြင့်ရေးသားထားသော ဝတ္ထု 'Cudzoziemka' ကို မကြာသေးမီက လန်ဒန်တွင် 'The Stranger' အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်၊ Knopf သည် အမည်ပြောင်းလဲမှုအကြောင်း အသိပေးခံရသည့်အခါ Gilbert ၏ မူရင်းခေါင်းစဉ်ကို အသုံးပြု၍ လက်ရေးမူကို စာစီပြီးဖြစ်နေပြီဖြစ်သဖြင့် ၎င်းကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ-အမေရိကန် ခေါင်းစဉ်ကွဲလွဲမှုသည် နောက်ပိုင်းထုတ်ဝေမှုများတွင်လည်း ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ Helen Sebba John E. Gale နှင့် Eric Du Plessis အပါအဝင် ပညာရှင်အချို့နှင့် James Campbell ကဲ့သို့သော မှတ်ချက်ပြုသူများသည် Stuart Gilbert ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုတွင် တိကျမှုမရှိခြင်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုကြောင့် Camus ၏ မူရင်းပြင်သစ်စာသား၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင်၊ Gilbert ၏ ဘာသာပြန်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သော ဗြိတိသျှထုတ်ဝေသူ Hamish Hamilton မှ Joseph Laredo ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုကို 'The Outsider' အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Penguin Books က ဤဗားရှင်းကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် စာအုပ်ပျော့ထုတ်ဝေမှုအတွက် ဝယ်ယူခဲ့သည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင်၊ အမေရိကန်ထုတ်ဝေသူ University Press of America မှ Kate Griffith ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုကို 'The Stranger' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင်၊ Vintage က အမေရိကန် Matthew Ward ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုဖြင့် 'The Stranger' ဟူသော စံအမေရိကန်ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဗားရှင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Camus သည် အမေရိကန်စာပေဟန်ကို လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ပြီး Ward ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုသည် အမေရိကန်အသုံးအနှုန်းကို ဖော်ပြပြီး Camus ၏ မူရင်းစာသားနှင့် သဘောထားကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ လိုက်နာခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်၊ Sandra Smith ၏ ဘာသာပြန်ဆိုမှုကို Penguinမှ 'The Outsider' အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ဘာသာပြန်များအကြား ကွဲပြားမှုများ

ဤဘာသာပြန်များအကြားရှိ အရေးပါသော ကွဲပြားမှုတစ်ခုမှာ ဝတ္ထု၏အဆုံးပိုင်းနီးတွင် ရှိသော စာကြောင်း၌ ခံစားချက် ဖော်ပြပုံဖြစ်သည်- Gilbert ၏ ဘာသာပြန်တွင် "I laid my heart open to the benign indifference of the universe" (စကြာဝဠာ၏ ကြင်နာသော အေးစက်မှုဆီသို ကျွန်ုပ်၏နှလုံးသားကို ဖွင့်ထားခဲ့သည်) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ Laredo ၏ "I laid my heart open to the gentle indifference of the universe" (စကြာဝဠာ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အေးစက်မှုဆီသို ကျွန်ုပ်၏နှလုံးသားကို ဖွင့်ထားခဲ့သည်) (မူရင်းပြင်သစ်- la tendre indifférence du monde; တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်- "ကမ္ဘာ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အေးစက်မှု") ဟူ၍လည်းကောင်း ရှိသည်။ Laredo ၏ ၂၀၀၀ ခုနှစ် Penguin Classics ပြန်လည်ပုံနှိပ်မှုတွင် "gentle" (နူးညံ့သိမ်မွေ့သော) မှ "benign" (ကြင်နာသော/အန္တရာယ်မရှိသော) သို ပြောင်းလဲထားသည်။ Smith ၏ ၂၀၁၂ ဘာသာပြန်တွင် တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သော "tender" (နူးညံ့သိမ်မွေ့သော) ကို အသုံးပြုထားပြီး သူမ၏ ဘာသာပြန်သူမှတ်စာတွင် "benign" ကိုသုံးခြင်းသည် "'tender' ၏ ဝိရောဓိသဘောဆောင်သော အနုစိတ်အရသာကို ဖမ်းယူနိုင်စွမ်းမရှိ" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

အဆုံးသတ်စာကြောင်းများလည်း ကွဲပြားသည်- Gilbert က 'on the day of my execution there should be a huge crowd of spectators and that they should greet me with howls of execration' (ကျွန်ုပ်၏ ကွပ်မျက်ခံရမည့်နေ့တွင် ကြည့်ရှုသူများ များပြားလှစွာသော ပရိသတ်ရှိသင့်ပြီး သူတိုသည် ကျွန်ုပ်ကို ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ် ဟစ်အော်သံများဖြင့် ကြိုဆိုသင့်သည်) ဟု ဘာသာပြန်သည်။ ၎င်းသည် Laredo နှင့် Smith တို၏ 'greet me with cries of hatred' (ကျွန်ုပ်ကို မုန်းတီးမှုအော်ဟစ်သံများဖြင့် ကြိုဆိုသည်) ဟူသော ဘာသာပြန်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

ထင်လင်း ၏ မြန်မာဘာသာပြန်တွင်တော့ (ကျွန်တော့်ကို စီရင်မယ့်နေ့ကျတော့ လာကြည့်ကြတဲ့လူတွေဟာ ဧရာမလူအုပ်ကြီးဖြစ်ပြီး ၊ ကျွန်တော့်ကိုလည်း အားရပါးရ အော်ဟစ်ဆဲရေးပြီးနှုတ်ဆက်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းရုံပဲရှိပါတော့တယ်။ ။ ) ဟုဘာသာပြန်ဆိုထားခဲ့ပါသည်။

ဤစာပိုဒ်သည် ယခင်က 'ကမ္ဘာ၏ အေးစက်မှု' နှင့် ချိုယွင်းချက်ဖော်ပြရန် ဖြည့်စွက်ပေးမည့် ဇာတ်ကွက်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ပြင်သစ်ဘာသာတွင် စကားစုမှာ cris de haine (မုန်းတီးမှုအော်ဟစ်သံများ) ဖြစ်သည်။ Ward က 'with cries of hate' (မုန်းတီးမှုအော်ဟစ်သံများဖြင့်) ဟု ဘာသာပြန်သည်။ Gilbert က 'execration' (ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ်) နှင့် 'execution' (ကွပ်မျက်ခြင်း) ကို ဒွန်တွဲဖော်ပြထားသည်။

Aujourd'hui, Maman est morte* (ယနေ့ မာမား သေဆုံးခဲ့သည်) သည် ဝတ္ထု၏ ဖွင့်ဆိုရေးသားချက် စာကြောင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များက ပထမဆုံးစာကြောင်းကို 'Mother died today' (မိခင်သည် ယနေ့ သေဆုံးခဲ့သည်)၊ 'Maman died today' (မာမား ယနေ့ သေဆုံးခဲ့သည်) သိုမဟုတ် ၎င်း၏ ကွဲပြားသောပုံစံဖြင့် ပြန်ဆိုထားကြသည်။

ထင်လင်း ၏ မြန်မာဘာသာပြန်တွင်'Maman died today'(အမေ ဒီကနေ့ ဆုံးတယ်) ဟုပြန်ဆိုထားပါသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Ryan Bloom က ယင်းကို 'Today, Maman died' (ယနေ့၊ မာမား သေဆုံးခဲ့သည်) ဟု ပြန်ဆိုသင့်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။ သူက ဤသိုပြန်ဆိုခြင်းက ဝတ္ထုတွင်ဖွံဖြိုးလာသည့် Meursault ၏ ဇာတ်ကောင် လက္ခဏာကို 'လက်ရှိအခိုက်အတန့်အတွက် နေထိုင်သူ'၊ 'အတိတ်ကို သိရှိနားလည်ပြီး စဉ်းစားတွေးခေါ်ခြင်း မရှိသူ' နှင့် 'အနာဂတ်ကို စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း မရှိသူ' အဖြစ် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဖော်ပြနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။

အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များ စာရင်း

၁၉၄၆ - *The Outsider* (Stuart Gilbert ဘာသာပြန်)၊ London: Hamish Hamilton
၁၉၄၆ - *The Stranger* (Stuart Gilbert ဘာသာပြန်)၊ New York: Alfred A. Knopf
၁၉၈၂ - *The Outsider* (Joseph Laredo ဘာသာပြန်)၊ London: Hamish Hamilton, ISBN 978-0-14-118250-6
၁၉၈၂ - *The Stranger* (Kate Griffith ဘာသာပြန်)၊ Washington, D.C.: University Press of America, ISBN 081912141X, ISBN 0819121428
၁၉၈၈ - *The Stranger* (Matthew Ward ဘာသာပြန်)၊ New York: Alfred A. Knopf, ISBN 0-394-53305-4.
(၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် Vintage New York: Vintage မှ ISBN 978-0-679-72020-1 ဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။)
၂၀၁၂ - *The Outsider* (Sandra Smith ဘာသာပြန်)၊ London: Penguin, ISBN 978-0-14-138958-5

မြန်မာဘာသာပြန်

May 19, 1942 - "စည်းအပြင်ကလူ" ( ဘာသာပြန်သူ ထင်လင်း) ၊ မြန်မာ : ပန်းရွှေပြည်စာအုပ်တိုက် ၊ အမှတ် ၃၄၄ ၊ ၈လမ်း ၊ ၁၁ရပ်ကွက်၊တောင်ဉက္ကလာပ ၊ ရန်ကုန်မြို့ ။

လက်တလော ထုတ်ဝေမှုအကြိမ်စုစုပေါင်း ၅ ကြိမ်ထိရှိခဲ့။ ပဉ္စမအကြိမ်-၂၀၁၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ။ စာမျက်နှာ - ၂၃၈ ။

Adaptations

ရုပ်ရှင်

၁၉၆၇ - *Stranger) - Luchino Visconti (အီတလီ) ၂၀၀၁ - *Yazgı* (Fate) - Zeki Demirkubuz (တူရကီ) ၂၀၂၅ - *L'Étranger* (The Stranger) - François Ozon (ပြင်သစ်) (မျှော်မှန်းထားသော ရုံတင်မည့်နှစ်)

စာပေ

The Meursault Investigation(၂၀၁၅) - Kamel Daoud ရေးသားသည်။ Camus ၏ မူကွဲကို ဆန့်ကျင်ရန် ဖန်တီးထားသော ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး လူသတ်မှုခံရသူ၏ညီဟု ဖော်ပြထားသော အာရပ်လူမျိုး တစ်ဦး၏ ရှုထောင့်မှ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ Camus က "The Arab" (အာရပ်လူမျိုး) ဟူ၍သာ ရည်ညွှန်းခဲ့ရာမှ၊ ဤဝတ္ထုထဲတွင် သူ့ကို Musa အဖြစ် အမည်ပေးထားပြီး၊ သူ၏ညီနှင့် မိခင်က ငိုကြွေးတမ်းတခံစားခဲ့ရသည့် လက်တွေ့တည်ရှိခဲ့သော လူသားတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ New York Times ထူးချွန်ထင်ရှားသော စာအုပ် (Notable Book) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဂီတဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုများ The Cure တီးဝိုင်း၏ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ပထမဆုံး တေးသီချင်း "Killing an Arab" ကို Robert Smith က Albert Camus ၏ 'L'Étranger' (The Outsider) စာအုပ်မှ အဓိကအခိုက်အတန့်များအပေါ် သူ၏ထင်မြင်ချက်ကို အတိုချုံးဖော်ပြရန် ကဗျာဆန်ဆန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကနေဒါ ပန့်ခ်ရော့ခ် တီးဝိုင်း L'Étranger ကို ဤဝတ္ထုလတ်အပေါ် အစွဲပြု၍ NDP နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တေးရေးဆရာများဖြစ်သော Charlie Angus နှင့် Andrew Cash တို့မှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရုရှား ဟေဗီးမက်တယ် တီးဝိုင်း Aria ၏ ၁၉၉၅ ခုနှစ် အယ်လ်ဘမ်မှ "Noch koroche dnya" (နေ့ရက်ထက် ပိုတိုလာသည်) သည် ဝတ္ထု၏ နောက်ဆုံးဇာတ်ကွက်ရှိ Meursault နှင့် ဘုန်းတော်ကြီး တွေ့ဆုံမှုကို အခြေခံထားသည်။ ၎င်းကို Meursault ၏ ပထမဦးဆုံးလူ ရှုထောင့်မှ ပြောပြထားပြီး "မုန်းတီးမှုအော်ဟစ်သံများသည် ကျွန်ုပ်၏ ဆုလာဘ်ဖြစ်လိမ့်မည်/ ကျွန်ုပ် သေဆုံးသောအခါ တစ်ယောက်တည်း မဖြစ်တော့ပါ" ဟူသော စာသားပါရှိသည်။ The Lawrence Arms တီးဝိုင်း၏ *Ghost Stories* အယ်လ်ဘမ်မှ "Asa Phelps Is Dead" အဆုံးတွင် Meursault က သူ၏ ချဉ်းကပ်လာနေသော ကွပ်မျက်ခြင်းကို လက်ခံသည့် စာပိုဒ်ကို Chris McCaughan မှ ဖတ်ရွတ်ထားသည်။ ၎င်းသည် တေးသွားစာသားများရှိ အချို့သော အကြောင်းအရာများနှင့် ဆင်တူသည်။ Folk အဆိုတော်နှင့် တေးရေးဆရာ Eric Andersen တွင် "The Stranger (Song of Revenge)" ဟုခေါ်သော တေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ရှိပြီး ၎င်းမှာ သူ၏ ၂၀၁၄ EP *The Shadow and Light of Albert Camus* တွင် Camus ၏ လက်ရာများကို အခြေခံထားသော တေးသီချင်းလေးပုဒ်အနက်မှ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ Tuxedomoon တီးဝိုင်း၏ တတိယမြောက် တေးသီချင်းခွေသွယ်ကို "The Stranger" ဟု အမည်ပေးထားပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် *Suite en sous-sol* EP အတွက် "L'étranger (Gigue existentielle)" အဖြစ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ဗားရှင်းနှစ်မျိုးလုံးရှိ သီချင်းစာသားများတွင် ဇာတ်ဆောင်မိခင်သေဆုံးမှုနှင့် သူမ၏ဈာပနတွင် သူငိုကြွေးရမည်ဟု မျှော်လင့်ထားခြင်းဆိုင်ရာ တိုက်ရိုက်ကိုးကားချက်များ ပါဝင်သည်။ Avenged Sevenfold တီးဝိုင်း၏ *Life Is But a Dream...* အယ်လ်ဘမ်မှ ပထမဆုံး တေးသီချင်းခွေသွယ် "Nobody" ကို *The Stranger* ဝတ္ထုမှ စေ့ဆော်အားပေးမှုဖြင့် ရေးစပ်ခဲ့သည်။ Billy Woods ၏ *Aethiopes* အယ်လ်ဘမ်မှ "Versailles" တေးသီချင်း၏ ပထမကျော့တွင် Woods က "It's hot on these streets monsieur, I might shoot a arab" (ဒီလမ်းတွေမှာ ပူနေတယ် မစ္စတာ၊ ကျွန်တော် အာရပ်တစ်ယောက်ကို ပစ်လိုက်လောက်တယ်) ဟူသော စာသားဖြင့် စာအုပ်ထဲက လူသတ်မှုကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းထားသည်။ Ata Akdağ ရေးသားစီစဉ်ပြီး Feridun Düzağaç feat Yaya တို့မှ ဖျော်ဖြေသည့် "Yabancı" (The Stranger) အမည်ရှိ တူရကီ ရော့ခ်တေးသီချင်းသည် Camus ၊ အလားတူအမည်ရှိ ဝတ္ထုကို ရည်စူးထားသည်။ တေးသွားစာသားများထဲမှ အချို့မှာ "နေ့ရက်တွေက ရှေ့မတိုးတော့ဘူး၊ နာမည်တွေ ပျောက်ကုန်ပြီ၊ အားလုံးအတူတူပဲ/ ဘေးဒုက္ခတံခါးကို ကျွန်တော်ခုန်ခဲ့တယ်/ ကျွန်တော်ဟာ တစ်စုံတစ်ယောက်အတွက် လူသတ်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်ပါ" ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤတေးသီချင်းကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော "10'a Özel" အယ်လ်ဘမ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ J. A. Seazer ၏ *バルバラ矮星子黙示録* (Barbara Dwarf Star Child Apocalypse) အယ်လ်ဘမ်ရှိ ဆဋ္ဌမမြောက် တေးသီချင်း 異邦人の揺籠歌 (エトランジェのララバイ) ကို "L'Etranger's Lullabye" (နိုင်ငံခြားသား၏ ပုခက်သီချင်း) ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ jHYDE မှ ထုတ်ဝေသော တတိယမြောက် တေးသီချင်းခွေသွယ် "L'ÉTRANGER" ကို ဤစာအုပ်မှ စေ့ဆော်အားပေးမှုဖြင့် ရေးစပ်ထားသည်။ ၎င်းတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မှ တိုက်ရိုက်ကောက်နုတ်ချက်များလည်း ပါဝင်သည်။

ဂိမ်းများ

Limbus Company (၂၀၂၃) - ကိုရီးယားဂိမ်းစတူဒီယို Project Moon မှ ထုတ်လုပ်သော ဤဂိမ်းတွင် Meursault ကို အခြေခံထားသည့် ဇာတ်ကောင် Meursault ပါဝင်သည်။
Metal Gear Rising: Revengeance - ပြင်သစ်-အယ်လ်ဂျီးရီးယန်း အမျိုးသမီး Mistral သည် စစ်တိုက်ရာတွင် L'Etranger ဟုခေါ်သော လှံတံတစ်ခုကို အသုံးပြုသည်။ ဂိမ်း၏ တရားဝင်လမ်းညွှန်စာအုပ်တွင် ပါရှိသော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ဂိမ်းရေးသားသူများက Mistral ၏ လူမျိုးရေး၊ လက်နက်အမည်နှင့် ဇာတ်လမ်းနောက်ခံတို့ကို ဤဝတ္ထုအပေါ် အခြေခံထားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

ရုပ်ပြစာအုပ်

Jacques Ferrandez သည် Camus ၏ မွေးနေ့ ၁၀၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ပြစာအုပ်အဖြစ် *The Stranger* ကို ပြန်လည်တည်းဖြတ်ဖန်တီးခဲ့သည်။