ကူမင်းမြို့

ကူမင်းမြို့ (တရုတ်: 昆明) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး "နွေဦးမြို့တော်" (City of Eternal Spring) ဟု လူသိများသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၈၉၂ မီတာ (၆,၂၀၇ ပေ) မြင့်သော ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာသော ရာသီဥတုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ကူမင်းမြို့ 昆明市
ပြည်နယ်မြို့တော်
Kunming City
ကူမင်းမြို့၏ မြို့လယ်ရှုခင်း
နာမည်ပြောင်(များ): နွေဦးမြို့တော် (春城)
နိုင်ငံ	တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
ပြည်နယ်	ယူနန်ပြည်နယ်
တည်ထောင်ခြင်း	ဘီစီ ၂၇၉ (ရှေးဟောင်း ဒီယန်နိုင်ငံ)
အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ	ချိန်ကုန်းခရိုင် (Chenggong District)
အစိုးရ
• ပါတီအတွင်းရေးမှူး	လျိုဟုန်းကျန့် (Liu Hongjian)
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း	၂၁၄၇၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၈၂၉၁ စတုရန်းမိုင်)
ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့်	၁၈၉၂ မီတာ (၆၂၀၇ ပေ)
လူဦးရေ (၂၀၂၀)
• စုစုပေါင်း	၈၄၆၀၀၈၈
• သိပ်သည်းမှု	၃၉၀/km၂ (၁၀၀၀/sq mi)
အချိန်ဇုန်	တရုတ် စံတော်ချိန် (UTC+8)
စာပို့သင်္ကေတ	650000–651500
ဖုန်းကုဒ်	+86 (0)871
ဝဘ်ဆိုက်	www.km.gov.cn

သမိုင်းကြောင်းအရ ကူမင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်း ပိုးလမ်းမ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရာ အဓိကလမ်းဆုံဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း မြန်မာ့လမ်းမကြီး (Burma Road) ၏ အဆုံးသတ်ရာ မြို့အဖြစ် အရေးပါခဲ့သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံတွင်လည်း အချက်အချာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ ကူမင်းမြို့သည် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ထွန်းကားပြီး အာရှတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် တောက်နန်ပန်းဈေး (Dounan Flower Market) တည်ရှိရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်း

ရှေးဦးကာလနှင့် ဒီယန်နိုင်ငံ (ဘီစီ ၃ ရာစု - အေဒီ ၁ ရာစု)

ကူမင်းဒေသတွင် လူသားတို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်မှာ ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလကတည်းက ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများအရ ကူမင်း၏ အစောဆုံးသမိုင်းမှာ ဒိုင်ယန်ကန် (Dian Lake) ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထွန်းကားခဲ့သော ဒီယန်နိုင်ငံ (Dian Kingdom) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ကြေးထည်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ထင်ရှားသော မျိုးနွယ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ဘီစီ ၁၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟန်မင်းဆက် ဧကရာဇ် ဝူတီ (Han Wudi) က ဤဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်ဩဇာအောက်သို့ ပထမဆုံး စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။

နန်ကျောင်နှင့် ဒါလီနိုင်ငံခေတ် (၈ ရာစု - ၁၃ ရာစု)

အေဒီ ၈ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ဒေသ၌ ဩဇာကြီးမားသော နန်ကျောင်နိုင်ငံ (Nanzhao) ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ အေဒီ ၇၆၅ ခုနှစ်တွင် နန်ကျောင်ဘုရင်သည် ကူမင်းဒေသ၌ "ထော့တုန်း" (Tuodong) အမည်ရှိ မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွန်းလာသော ဒါလီနိုင်ငံ (Dali Kingdom) ခေတ်တွင်လည်း ကူမင်းသည် အရေးပါသော ဒုတိယမြို့တော်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း ကူမင်းသည် အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် အချက်အချာကျသော ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ယွမ်၊ မင်နှင့် ချင်မင်းဆက်များ (၁၃ ရာစု - ၁၉ ရာစု)

၁၂၅၃ ခုနှစ်တွင် ကူဗလိုင်ခန် ဦးဆောင်သော မွန်ဂိုတပ်များက ဒါလီနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၂၇၆ ခုနှစ်တွင် ယွမ်မင်းဆက် (Yuan Dynasty) က ကူမင်းကို ယူနန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မင်မင်းဆက် (Ming Dynasty) လက်ထက်တွင် မြို့ရိုးများကို ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်မကြီးမှ ဟန်တရုတ်လူမျိုးများ အမြောက်အမြား ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည်။ ချင်မင်းဆက် (Qing Dynasty) နှောင်းပိုင်းတွင် ပြင်သစ်တို့က ဗီယက်နမ်မှတစ်ဆင့် ကူမင်းသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ခဲ့သဖြင့် ဥရောပယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ထိတွေ့မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် ခေတ်သစ်ကာလ

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ဂျပန်တို့က တရုတ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများကို ပိတ်ဆို့လိုက်သောအခါ ကူမင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အရေးပါသော အသက်သွေးကြော ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လားရှိုးမြို့မှ ကူမင်းသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော မြန်မာ့လမ်းမကြီး (Burma Road) သည် မဟာမိတ်တပ်များထံမှ အကူအညီများ ရယူရာ အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လေတပ်မတော်ဖြစ်သော ပျံလွှားနဂါးများ (Flying Tigers) သည်လည်း ကူမင်းကို အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။

၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အာဏာရလာပြီးနောက် ကူမင်းမြို့ကို စက်မှုလက်မှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးသော ခေတ်မီမြို့တော်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု

ကူမင်းမြို့သည် အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ခန့်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမျှတသည်။ အနောက်ဘက်တွင်တျန်းချီရေကန်တည်ရှိသည်။ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောင်များရှိသည်။

ခရီးသွားလုပ်ငန်း

ကူမင်းမြို့အနီးတွင် ၁၉၉၉ ကမ္ဘာ့ပန်းပြပွဲပြုလုပ်ခဲ့ရာနေရာတွင် ပန်းခြံပြုလုပ်ထားပြီးနိုင်ငံတကာမှပြခန်းများ၊ အရောင်းဆိုင်များဆက်လက်ထားရှိသည်။ မြို့အပြင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာတွင် ကျောက်ဆောင်တော(Stone forest)ရှိပြီးခရီးသွားလုပ်ငန်းထွန်းကားသည်။

ကျောက်တုံးဥယာဉ်အဝင်ဝ

တျန်းချီရေကန်

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း

ကူမင်းမှ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကွေ့ယန်-ချန်ဆားမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ယင်းမှတဆင့် မြောက်ပိုင်းပေကျင်းမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ၊ နန်နင်း၊ ကွမ်ကျိုးမြို့များသို့လည်းကောင်းမီးရထားလမ်းရှိသည်။ ယခုအခါအဆိုပါလမ်းများကို ကျည်ဆန်ရထားလမ်းများအဖြစ်ပြောင်းလဲရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ကူမင်းမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလမ်းကိုလည်းအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။ လေကြောင်းလမ်းအနေဖြင့် ကူမင်းမြို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိပြီး နိုင်ငံအများအပြားသို့လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးရှိသည်။