အနေကဇာတင်ခြင်း

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​

အနေကဇာတင်ခြင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်စားပြု၍ ကိုးကွယ်ရန် ထုလုပ်အပ်သော ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော် ဟူသော ဥဒ္ဒိဿကစေတီကို အနေကဇာတိသံသာရံစသော ဂါထာတို့ကို အစပြု၍ ရွတ်ဆို ပူဇော်ကာတင်ခြင်းကို အနေကဇာတင်ခြင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုကြောင့် အနေကဇာ ဟူ သော မြန်မာစကားသည် အနေကဇာတိဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်၍ လာသောစကားဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူသင့်၏။ အနေကဇာတိသံသရံ စသောဂါထာတို့ကား ဥဒါန်းဂါထာ တို့တည်း။ ဥဒါန်းဟူသောပုဒ်သည် ဥဒါနဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာသဖြင့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်းအနက်ရှိသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်၍ ဆန္ဒပြီးမြောက် တော်မူသဖြင့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပီတိအဟုန်သည် ဖြစ်စေအပ်သော ဂါထာများဖြစ်၍ ထိုဂါထာတို့ကို ဥဒါန်း ဂါထာဟုဆိုသည်။ အနေကဇာတင်ခြင်းကို နားလည်နိုင်ရန် ရှေးဦးစွာ စေတီအပြားကို သိသင့်ပေသည်။

စေတီသုံးမျိုး ဇာတ်အဋ္ဌကထာ ကာလိင်္ဂဗောဓိဇာတ်၌ စေတီသည် သာရီရိကစေတီ၊ ပရိဘောဂစေတီ၊ ဥဒ္ဒိဿကစေတီ ဟူ၍ သုံးမျိုးလာ၏။ ထိုသုံးမျိုးတို့တွင်- (၁) မြတ်စွာဘုရားခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဓာတ်တော်၊ မွေတော်၊ ည|ပ်ရိုးတော်၊ နဖူး သင်းကျစ်တော်၊ စွယ်တော်၊ သွားတော်၊ ဆံတော်၊ မွေးည|င်းတော်၊ ခြေသည်း တော်၊ လက်သည်းတော်သည်လည်းကောင်း၊ ယင်းတို့ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်လည်းကောင်း သာရီရိကစေတီ မည်၏။ (၂) ဘုရားလောင်း၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ဝတ်လဲ တော်ပုဆိုး၊ ဆံတော်စသည်လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ဗောဓိပင်၊ ကျောင်းတော်စသော အဆောက်အဦသည်လည်းကောင်း၊ သပိတ်တော်၊ သင်္ကန်းတော်၊ တောင်ဝှေးတော်စသော ပရိက္ခရာသည်လည်းကောင်း၊ ယင်းတို့ ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်လည်း ကောင်း ပရိဘောဂစေတီမည်၏။ (၃) ရွှေ ငွေ ကြေး သံ ခဲ ကျောက် အုတ် အင်္ဂတေ မြေ သစ်သား စသည်တို့ကို ထုလုပ်ထားသော ရုပ်တုတော်ဆင်းတု တော်သည်လည်းကောင်း၊ ဆေးမင်တို့ဖြင့် ရေးသားရိုက်နှိပ်ထား သော ဓာတ်ပုံဓာတ်ကား သည်လည်းကောင်း၊ ယင်းတို့ကို ဌာပနာသွင်း၍ တည်ထားသော စေတီတော်သည်လည်းကောင်း ဥဒ္ဒိဿက စေတီမည်၏။

သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ ဗာဟိရနိဒါန်း၌ကား ယခင် ပရိဘောဂ စေတီနှင့် အတူတူပင်၊ သာရီရိကစေတီနှင့် ဓာတုစေတီဆိုသည် မှာလည်း သဒ္ဒါသာကွဲ၍ အနက်မှာ မထူးပြီ။ ဓမ္မစေတီတစ်ခု သာ ထူးသည်။ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်စသော ပိဋကတ်တော်သည်လည်းကောင်း၊ ယင်း ပိဋကတ်တော်ကို ရွှေပြား ငွေပြား ကြေးပြား သံပြား ခဲပြား ကျောက်ပြား စသည်တို့၌ ရေးထွင်းကာ ဌာပနာသွင်း၍ တည် ထားသော စေတီတော်သည်လည်းကောင်း ဓမ္မစေတီ မည်၏။ အနေကဇာတင်အပ်သောစေတီ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ဥဒ္ဒိဿကစေတီတစ်ခုကိုသာ အနေကဇာ တင်လေ့ရှိသည်။ ကြွင်းစေတီများကို အနေကဇာ တင်လေ့ မရှိချေ။ ဥဒ္ဒိဿကံ အဝတ္ထုကံဟု ကာလိင်္ဂဗောဓိဇာတ် အဋ္ဌကထာ၌ လာရှိသည့်အတိုင်း ဥဒ္ဒိဿက စေတီမှာ အခြား သာရီရိကစေတီ၊ ပရိဘောဂစေတီ၊ ဓမ္မစေတီများကဲ့သို့ မြတ်စွာ ဘုရားနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပူဇော်ဘွယ်ဝတ္ထုဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိ။ မြတ်စွာဘုရားကို ရည်ညွှန်း၍ ကိုယ်စားတော်ပြုထား အပ်သော စေတီမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ရှင်ဘုရင်များကို ဘိသိက်မြေ|ာက်ခြင်းကဲ့သို့ အလေးဂရု အထူးပြုရန်အတွက် အနေကဇာတင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆဘွယ် ရှိ၏။

အနေကဇာတင် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အနေကဇာတင်ခြင်းကို မည်သည့်အခါကာလကစ၍ ဖြစ် ပေါ်လာသည်ဟု အတိအကျဖော်ပြနိုင်ရန် ကျမ်းဂန် အထောက် အထား မတွေ့ရချေ။ သို့သော် ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော် ဖြစ် ပေါ်လာပြီးနောက် သဒ္ဓါတရား ထက်သန် တိုးပွားစေရန် ရှေး ပညာရှိကြီးများ တီထွင်ထားသော နည်းစနစ်ကောင်းဟု ယူဆ ဖွယ်ရှိ၏။ သို့ဖြစ်၍ ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော် ဖြစ်ပေါ်လာ ရာကာလကို စိစစ်သင့်ပေသည်။

မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါကာလမှစ၍ ရုပ်ပွား တော် ဆင်းတုတော် ထုလုပ်ကိုးကွယ်လာကြောင်း ဝဓင်္ဂုလိ ရာဇဇာတ်စသည်တို့၌ ဆို၏။ ဝဓင်္ဂုလိရာဇာတ်၌ ကောသလ မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ခွင့်ပြုတော် မူချက်အရ စန္ဒကူး နံ့သာကို ရုပ်တုတော်ထုလုပ်ကိုးကွယ်ကြောင်း အဆိုရှိ၏။ ဆကေသဓာတုဝင်၌လည်း မြတ်စွာဘုရား လက်ထက် ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကို မိန့်ကြားတော်မူချက်အရ သမုဒ္ဒရာနှင့် မနီးမဝေးသော ပစ္စန္တရစ်အရပ်၌ မြတ်စွာဘုရား၏ရုပ်တုတော်ကို သိကြားမင်းဖန်ဆင်းကြောင်း အဆိုရှိ၏။

သတ္တနာဝိကထူပဝင်၌လည်း လှေသူကြီး ခုနစ်ဦးနှင့် ကျေး လူမျိုးကုန်သည်တို့သည် ဆံတော်ဓာတ်ဌာပနာတိုက် အတွင်း ဝယ် ဘုရားဆင်းတုတော်ထုလုပ်၍ ဌာပနာသွင်းသည်ဟု အဆို ရှိ၏။

ယခုပြဆိုချက်များမှာ သင်္ဂါယနာတင်ကျမ်းစာများလာ စကားမဟုတ်၍ အခိုင်အမြဲ စွဲယူမှတ်သားရန် သင့်လျော်မည် မထင်ပေ။ သမန္တစက္ခုဒီပနီ၌လည်း ဝဓင်္ဂုလိရာဇဇာတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယင်း ဝဓင်္ဂုလိရာဇဇာတ် စကားမှာ ယွန်းပဏ္ဏာသ ဇာတ်စကားဖြစ်သောကြောင့် တကြောင်း၊ သင်္ဂါယနာတင် ကျမ်းထွက်စကားမဟုတ်သောကြောင့် တကြောင်း ပညာရှိတို့ အမြတ်တနိုး မပြုကြကုန်ဟု မုံရွေးဆရာတော် ဝေဖန် ထားသည်။

မြတ်စွာဘုရားရုပ်ပွားတော်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သုတေသန ပြုလုပ်ကြသော ကျောက်စာဝန်များက ရှာဖွေ လေ့လာခဲ့ရာ ဘုရားလက်ထက်ကထုလုပ်သော ရုပ်ပွားတော်ဟူ၍ တစ်ဆူကိုမျှ မတွေ့ရကြောင်း ဆိုကြ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဒေသစာရီကြွတော် မူခိုက် ဘုရားကိုယ်စားတော် ပူဇော်အပ်သော စေတီအဖြစ်ဖြင့် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တံခါးမှာ ဗောဓိပင်စိုက်ခွင့်ပြုတော်မူ ကြောင်းသာ ကာလိင်္ဂဗောဓိ ဇာတ်အဋ္ဌကထာ၌ လာ၏။ သီရိ ဓမ္မာသောကမင်း လက်ထက်ကလည်း ဘုရားရုပ်ပွားတော်များ ထုလုပ်ကိုးကွယ်ရိုးထုံးစံ မရှိသေးဟု ထို သုတေသန ပြုလုပ် သော ပညာရှိများကဆို၏။ သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဖူးမြင်လိုသောကြောင့် ကာဠ နဂါးမင်းကို မင်းအာဏာဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ထီးဖြူမိုးကာသော ရတနာပလ္လင်တွင် နေစေပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို သင်ကိုယ် တိုင် မြင်ဖူးရသည်။ ငါမူကား မမြင်ရပါ။ ထိုဘုရားသဏ္ဌာန်ကို ငါ့အား ဖန်ဆင်း၍ပြပါလောဟု ဆို၏။ နဂါးမင်းလည်း ဘုရား နှင့်တူအောင် ဖန်ဆင်း၍ မပြနိုင်ကြောင်း ဆိုသောအခါ အလုံးစုံ တူအောင်မပြစွမ်းနိုင်လျှင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသမျှပင် ပြပါလောဟုဆိုရာ နဂါးမင်းသည် ဘုရားအသွင် ဖန်ဆင်းပြ ကြောင်း မဟာဝင်စသည်၌ လာရှိ၏။

ရှေးအခါ မဇ္ဈိမဒေသတွင် ဗုဒ္ဓဝါဒီ သူတော်စင်တို့ မြတ်စွာ ဘုရား၏ကိုယ်စားတော် ဗောဓိပင်ပုံ၊ စေတီ ပုထိုးပုံ၊ ဓမ္မစကြာ ပုံစသော အမှတ်လက္ခဏာများကိုသာ ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြ ၏။ ယင်းသို့ရှိခဲ့ရာ အိန္ဒိယ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှ ဂန္ဓာရ တိုင်းသားတို့ ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်လာကြသည်။ ယင်းတို့အထဲတွင် မိလိန္ဒမင်းကြီးသည် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။ ထိုဂန္ဓာတိုင်း သားတို့သည် ကျောက်ဆစ်အနုပညာရပ်၌ အလွန်လိမ်မာ၏။ သူတို့လက်ထက်ကျမှပင် ဘုရားရုပ်ပွားတော်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သုတေသနပြုလုပ်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဆိုကြသည်။ ယင်းသို့ ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်များကဲ့သို့ ဤအနေကဇာတင်ခြင်း အလေ့အထမှာလည်း ဇင်းမယ်ပြည်မှ စ၍ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးလျှင် ထိုမှတစ်ဆင့် ဤမြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်လာဟန်တူသည်ဟု ပညာရှိများဆိုကြသည်။ ( ဘုရားကိုးဆူ။)

အနေကဇာတင်ပုံ အနေကဇာမတင်မီ ဘုရားဒါယိကာ ဒါယိကာမတို့သည် အနေကဇာတင်မည့် ဥဒ္ဒိဿကစေတီတော်အား ဆွမ်းခဲဘွယ် ပန်း နံ့သာ ဆီမီး ထီး တံခွန် ကုက္ကား မုလေးပွားစသည်တို့ သည် လှူဒါန်းပူဇော်ကြသည်။ ပင့်ဖိတ်ထားသော သံဃာတော် တို့အား ဆွမ်း ခဲဘွယ် ဘောဇဉ် စသော အထူးထူးသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ကြသည်။ ပင့်ဖိတ်ထားသော မိတ်သင်္ဂဟတို့အားလည်း ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။

ထိုနောက် သံဃာတော်တို့သည် ပန်း နံ့သာ ထီး တံခွန် ကုက္ကား မုလေးပွားစသည်တို့ကို ကိုင်ဆောင်ကာ အနေကဇာ တင်မည့် ဥဒ္ဒိဿကစေတီတော်ကို ရှိခိုးလျက်- (၁) အနေကဇာတိသံသာရံ၊ သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ။ ဂဟာကာရံ ဂဝေသန္တော၊ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ။ ဂဟကာရကဒိဋောသာ ဒိဋ္ဌောသိ၊ ပုနဂေဟံ နကာဟသိ။ သဗ္ဗာတေဖာသုကာဘဂ္ဂါ၊ ဂဟကူဋံဝိသင်္ခတံ။ ဝိသင်္ခါရဂတံ စိတ္တံ၊ တဏှာနံ ခယ မဇ္ဈေဂါ။ ဟူသော ဥဒါန်းနှစ်ဂါထာကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ကြ၏။ ထိုနှစ်ဂါထာအဓိပ္ပါယ်ကား-အဖန်ဖန် ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းသည် ဆင်းရဲလှသောကြောင့် ခန္ဓာအိမ်သည် ဆောက်လုပ်တတ်သူ တဏှာလက်သမားကို ရှာသော ငါသည် ထိုတဏှာလက်သမား ကို မြင်နိုင်သောဉာဏ် မရသေးသဖြင့် ဘဝများစွာ သံသရာ ပတ်လုံး ကျင်လည် ပြေးသွားခဲ့ရလေပြီ။

ခန္ဓာအိမ်ကို ဆောက်လုပ်တတ်သော ဟယ် တဏှာလက် သမား၊ ငါသည်သင့်ကို ပညာမျက်စိဖြင့် ယခု မြင်အပ်ပြီ။ ခန္ဓာအိမ်ကို နောက်တစ်ဖန် သင်ဆောက်လုပ်ရတော့မည် မဟုတ်၊ သင်၏ကိလေသာတည်း ဟူသော အခြင်းအရာ နယ် အားလုံးတို့ကို ငါချိုးဖျက်အပ်ကုန်ပြီ။ အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အိမ်အထွတ်ကို ဖျက်ဆီးအပ်ပြီ။ ငါ၏ စိတ်သည် ပြုပြင်ခြင်း ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ပြီ။ တဏှာကုန်ရာကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်ကို ငါရပြီဟု ဆိုလိုသည်။ (၂) ထိုနောက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလုံ ပဋိလုံ၊ (၃) ယဒါဟဝေ ပါတုဘဝန္တိဓမ္မာ စသော ဥဒါန်းဂါထာများ (၄) ဇယန္တော ဗောဓိယာ မူလေ စသော အဘိသေက ဂါထာများ (၅) ဘုရားဂုဏ်တော်များ၊ ဇယော ဟိ ဗုဒ္ဓဿသိရီ မတောအယံ စသော နဂါး ဂဠုန် နတ်ဗြဟ္မာတို့ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ ဟစ်အော် ကြွေးကြော်ကြသော ဥဂ္ဃေါသန ဂါထာများကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ကြ၏။ ထိုနောက် သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ စသော အာသီသ ဂါထာ များကို ရွတ်ဆိုပူဇော်ကာ အနေကဇာင် ကြသည်။ အချို့လည်း စုပေါင်း အနေကဇာတင်ပြီးသောအခါ ရဟန်း သံဃာတစ်ပါးပါးက အမွှေးနံ့သာရည်ထည့်ထားသော ဖလားကို ကိုင်၍ သပြေခက်ကို အမွှေးနံ့သာရည်တွင် နှစ်ကာ ရုပ်တု တော် ဆင်းတုတော်၏ အထက်၌ ဇယန္တော ဗောဓိယာမူလေ စသော အဘိသေကဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုလျက် အမွှေးနံ့သာရည် ဖြင့် ပက်ဖျန်းကာ ဗုဒ္ဓါအဘိသိက်သွန်းလောင်းကြသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ရာဇဘိသိက်၊ မင်္ဂလာဘိသိက်၊ သိရိပဝေသနာ ဘိသိက် သွန်းလောင်းခြင်းတို့ကို နည်းယူ၍ ပြုလုပ်ကြဟန် တူသည်။

(ဤအနေကဇာတင်ခြင်းကို ရဟန်းသံဃာတော်များသာ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် လူပုဂ္ဂိုလ်များလည်း တင်ကောင်းကြသည်ဟု မှတ်ရမည်။) အနေကဇာတင်ခြင်းအကျိုး အနေကကဇာတင်ခြင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းဖြစ်၍ ယခုပစ္စက္ခဤဘဝ၌ပင် ကျက်သရေမင်္ဂလာ တိုးတက်၍ အသက် ရှည်ခြင်း အဆင်းလှခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာ အဖြာဖြာ နှင့် ပြည့်စုံပြီးလျှင် နတ်ပြည်နိဗ္ဗာန်ရောက်နိုင်ခြင်း အကျိုးရှိ၏။ သာမန်ဖြစ်သော ရုပ်တုတော် ဆင်းတုတော်ကို အနေကဇာ တင်ပြီးသောအခါ သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားကဲ့သို့ အလွန် တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးမားလာသည်ဟု စိတ်တွင် ထင်မှတ်လာရ သည်။ ရုပ်ပွားတော် ဆင်းတုတော်ကိုလည်း သက်တော် ထင်ရှား ဘုရားနှင့်မခြား လေးစားကြသည်။ ယင်းသို့ သက် တော်ထင်ရှား ဘုရားနှင့်မခြား စိတ်စေတနာ အညီအမျှထား နိုင်မူ အကျိုးအာနိသင်လည်း အညီအမျှပင် ရနိုင်၏။ ထိုကြောင့် အနေကဇာတင်ခြင်းသည် များမြတ်သော အကျိုး အာနိသင်ရှိသော ကောင်းသော အလေ့အထတစ်ခုဟု မှတ်ယူ သင့်ပေသည်။ [၁]

ကိုးကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)