လှ၊ ဦး (လူထု)

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
လူထု ဦး​လှ [၁​၉​၁​၀- ၁​၉​၈​၂]
လူထု ဦး​လှ [၁​၉​၁​၀- ၁​၉​၈​၂]
နိုင်ငံသား Flag of Myanmar.pngမြန်မာ​နိုင်ငံ
ပညာရေး ဒ​ဿ​မ​တန်း
မိဘ ဦး​ပု+ဒေါ်​ခိုင်


လူထု ဦး​လှ [၁​၉​၁​၀ - ၁​၉​၈​၂][ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဦး​လှ ကို ပဲခူးတိုင်း ညောင်​လေးပင် မြို့​နယ် ပုစွန်​မြောင်း ရွာ​တွင် အဖ ကုန်သည် ဦး​ပု၊ အမိ ဒေါ်​ခိုင် တို့​မှ ၁​၉​၁​၀ ခု ဇန်နဝါရီ ၁​၉ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နံနက် ၇:၄​၅ နာရီ​တွင် မွေး​ဖွား​သည်။ မွေး​ချင်း သုံး​ယောက်​တွင် အငယ်​ဆုံး ဖြစ်​သည်။ အမည်​ရင်း​မှာ မောင်​လှ ဖြစ်​သည်။ ပုစွန်​မြောင်း​ရွာ ဆရာ ဦး​ဖေ​ခိုင် ကျောင်း​တွင် ၄ တန်း​အထိ ပညာ သင်​ယူ ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၂​၆ တွင် ညောင်​လေးပင်​မြို့ အာ​စီ​အမ် (ရို​မန်​ကက်​သ​လစ် သာသနာပြု) ကျောင်း​မှ ခုနစ်​တန်း အောင်​ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၃​၀ ပြည့်​နှစ်​တွင် ရန်ကုန် အစိုးရ အထက်​တန်း ကျောင်း​မှ ၁​၀ တန်း အောင်​ခဲ့​သည်။


ဆယ်​တန်း အောင်​ပြီး​နောက် စာရင်း​ကိုင် စာရေး သင်​တန်း တက်​ခဲ့​သည်။ ထိုသို့​တက်​နေ​ရင်း မှာ​ပင် လူ​ငယ်​များ ကြီးပွား​ရေး အသင်း သ​တင်း​များ​ကို သတင်းစာ များ​သို့ ပေး​ပို့ ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၃​၁ တွင် ဘော​လုံး​သမား တ​ဦး အဖြစ် မြူ​နီ​စီ​ပယ်တွင် ရာပြတ် အင်စပက်တော် ဝင်​လုပ် ခဲ့​သည်။ တ​ပြိုင်​တည်း မှာ​ပင် လူ​ငယ်​များ ကြီးပွား​ရေး အသင်း​တိုက် စာကြည့်​တိုက်​မှူး၊ လူ​ငယ်​များ ကြီးပွား​ရေး အသင်း ည​ကျောင်း ဆရာ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၃​၂ တွင် "ကြီးပွား​ရေး မဂ္ဂဇင်း" ထုတ်​ဝေ​သည့် အခါ စာ စ​ရေး ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၃​၃ တွင် "ကြီးပွား​ရေး လမ်း​ညွှန် မဂ္ဂဇင်း" ထုတ်​ဝေ​သည့် အခါ​တွင် "ကြီးပွား​ရေး မဂ္ဂဇင်း" ကို မန္ဈ​လေး​သို့ ပြောင်းရွှေ့ ထုတ်​ဝေ ခဲ့​သည်။ စစ်​အတွင်း​၌ မဂ္ဂဇင်း ရပ်ဆိုင်း ထား​ပြီး ကိုယ်​ပိုင် စာအုပ်​များ ရိုက်​နှိပ် ထုတ်​ဝေ​ခဲ့​သည်။ ထို​ကာလ အထိ 'ကြီးပွား​ရေး မောင်​လှ'၊ 'ကြီးပွား​ရေး အယ်​ဒီ​တာ မောင်​လှ' ကလောင် အမည်​များ​ကို အသုံးပြု ခဲ့​သည်။


လူထု ဂျာနယ် ၁​၅ ရက် တ​ကြိမ်​ထုတ်​ကို ၁​၉​၄​၅ တွင် လည်းကောင်း၊ လူထု သတင်းစာ​ကို ၁​၉ ဧပြီ ၁​၉​၄​၆ တွင် လည်းကောင်း စတင် ထုတ်​ဝေ​သော အခါ "လူထု​ဦး​လှ" ကလောင် အမည် တွင်​လာ ခဲ့​သည်။ ၁​၉​၅​၁ - ၅​၂ တွင် လူထု ဂျာနယ်​နှင့် သတင်းစာ​ကို ပူးတွဲ ထုတ်​ဝေ ခဲ့​သည်။ ထို​အခါ​မှ စ​၍ သတင်းစာ ဂျာနယ် လုပ်​ငန်း​ကို ဇောက်​ချ လုပ်ကိုင် ခဲ့​သည်မှာ ၇ ဇူလိုင် ၁​၉​၆​၇ တွင် လူထု သတင်းစာ ရပ်ဆိုင်း သွား​ခဲ့​သည် အထိ​ပင် ဖြစ်​သည်။ ထို့နောက်​ပိုင်း​တွင် လုံး​ချင်း စာအုပ်​များ ကို​သာ ဆက်တိုက် ရေး​ထုတ် ခဲ့​သည်။


စာပေ​နှင့် လူထု လူ​တန်း​စား အဖွဲ့​အစည်း များ​တွင် ပါဝင် ခဲ့​သည်။ စာရေး​ဆရာ အသင်း အမှုဆောင် (၁​၉​၃​၇) မန္ဈ​လေး အာဇာနည် ၁​၇ ဦး ဈာပန​သို့ စာရေး​ဆရာ အသင်း ကိုယ်စားလှယ် (၁​၉​၃​၈) ၊ ဂျပန်​ခေတ် စာရေး​ဆရာ အသင်း အဝေး​ရောက် အမှုဆောင်၊ အာ​ရှ လူ​ငယ် အသင်း ခ​ရိုင် ဥက္ကဋ္ဌ (၁​၉​၄​၃)၊ အထက် မြန်မာ​နိုင်ငံ ဖ​ဆ​ပ​လ အဖွဲ့ ဝါဒ ဖြန့်ချိ​ရေး​မှူး (၁​၉​၄​၅)၊ အထက် မြန်မာ​နိုင်ငံ စာရေး​ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁​၉​၄​၇)၊ ဗ​ထူး အား​ကစား​ကွင်း ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ (၁​၉​၅​၀) တာဝန် များ​ကို ထမ်း​ဆောင် ခဲ့​သည်။ ဂျပန်​ခေတ် အာ​ရှ​လူ​ငယ် အသင်း ခ​ရိုင် ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်​ခဲ့ သော​ကြောင့် ၁​၉​၄​၅ တွင် ဗြိတိသျှ နယ်​ချဲ့​၏ အဖမ်း​ဆီး ခံ​ရ​ခြင်း အပါအဝင်၊ ဖ​ဆ​ပ​လခေတ်၊ မ​ဆ​လ ခေတ်​တို့​၌ ၅ ကြိမ်​တိတိ ဖမ်းဆီး ခံ​ခဲ့ ရ​သည်။


သတင်းစာ​နှင့် ငြိမ်း​ချမ်း​ရေး ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ၁​၉​၅​၂ တွင် ဆိုဗီယက်၊ တရုတ်၊ ချက်၊ အရှေ့​ဂျာမနီ၊ ၁​၉​၅​၇ တွင် သီ​ရိ​လင်္ကာ၊ ၁​၉​၆​၀ တွင် အင်္ဂလန်၊ ပြင်​သစ်​နှင့် အနောက် ဂျာမနီ၊ ဂျပန်၊ ၁​၉​၆​၂ တွင် အင်ဒို​နီး​ရှား နိုင်ငံ များ​သို့ သွား​ရောက် ခဲ့​သည်။


သတင်းစာ ဆရာ၊ စာရေး​ဆရာ ဖြစ်​သည်​နှင့် လျော်ညီ​စွာ​ပင် စာ​မျိုး​စုံ ရေးသား ခဲ့​သည်။

၁​၉​၆​၂ ခု​နှစ်​မှ စ​၍ ထုတ်​သည့်


'ထောင်​နှင့် လူ​သား' ဖြင့် ၁​၉​၅​၇ ခု​နှစ် စာပေ​ဗိ​မာန် စာ​ပဒေသာ​ဆု၊ 'လှောင်​ချိုင့်​တွင်း​မှ ငှက်​ငယ်​များ' ဖြင့် ၁​၉​၅​၈ ခု​နှစ် ယူ​နက်​စ​ကို စီးပွား​ရေး လူ​မှု​ရေး ဆိုင်​ရာ​ဆု၊ 'ရခိုင် ကျေးလက် ပုံပြင်​များ' ဖြင့် ၁​၉​၆​၃ ခု​နှစ် စာပေ​ဗိ​မာန် အနု​ပညာ စာပေ​ဆု​တွင် ကလေး သူငယ် ဆိုင်​ရာ စာပေ ဒုတိယ​ဆု​များ ရ​ရှိ ခဲ့​သည်။


၁​၉​၈​၂ ခု ဩဂုတ်​လ ၇ ရက်​နေ့ နံနက် ၈:၁​၅ နာရီ​တွင် မန္တလေးမြို့​၌ ကွယ်​လွန် ခဲ့​သည်။


.......................................................................


"နှစ် ၉​၀ ပြည့် လူထု" စာအုပ်​မှ နွေဇော်​ဦး (မန္တလေး)ရဲ့ 'ကျွန်တော်မ​တွေ့​ခဲ့​ဖူး​သော လူထု​ဦး​လှ' ဆောင်းပါး​ကို ပြန်လည်​ကူး​ယူ ဖော်​ပြတာ​ဖြစ်​ပါ​တယ်။

ကျွန်တော်မ​တွေ့​ခဲ့​ဖူး​သော လူထု​ဦး​လှ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

နွေဇော်​ဦး (မန္တလေး)


(၁)[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

လူထု၊ မဂ္ဂဇင်း​တိုက်၊ ၈​၄​နှင့် ၃​၃ လမ်း၊ မန္တလေး

ဒုတိယ​ကမ္ဘာ​စစ်​ကြီး​ပြီး​၍ အင်္ဂလိပ်​တို့ မန္တလေး​ကို ပြန်​သိမ်း​လိုက်​သည့်​အခါ​တွင် ကျွန်တော်​သည် မန္တလေး​သို့ ရောက်​နေ​၏။ ထို​စဉ်​က လူထု​ဆို​သည့် စကားလုံး​သည် ခေတ်​မ​စား​သေး။ စကားလုံး​အသစ် ဖြစ်​သည်။ ဦး​လှ​က ‘လူထု​ဂျာနယ်’ ဟူ​သော အမည်​ဖြင့် ဂျာနယ်​တ​စောင်​ထုတ်​သည်။ လူထု​ဆို​သော စကားလုံး​သည် ထို​အချိန်​မှ​စ​၍ ခေတ်​စား​လာ​သည်။ အေ​ဝမ်း​ဆရာ​ညှာ​က ‘လူထု​စစ်’ ဆို​သော အမည်​ဖြင့် သီချင်း​တ​ပုဒ် စပ်​၏။

နေရာ​တကာ​တွင် လူထု​သည် ခေတ်​စား​နေ​၏။ လူထု​ဂျာနယ်၊ လူထု​စစ်၊ လူထု လက်ဖက်ရည်​ဆိုင်၊ လူထု​ပင်​မင်း၊ လူထု​ဖိနပ်​ဆိုင်၊ လူထု​စီ​နီ​မာ၊ လူထု​ဆီး​ပေါင်း၊ လူထု လူထု နေရာ​တကာ​တွင် လူထု၊ အင်္ဂလိပ် အလိုတော်​ရိ စာရေး​ဆရာ​တ​ဦး​က ‘လူထု၊ လု​ထု​နဲ့ ဘာ​လူထု​လဲ၊ ဒီ​စကား​က ဘာ​အဓိပ္ပာယ်​ရှိ​သလဲ၊ လူ​တွေ​ကို ထု​နေ​ကြ​တာ​လား’ ဟု ဒေါသ​တ​ကြီး​ဖြင့် ရေး​ခဲ့​ဖူး​သည်။ နောက်​ပိုင်း​တွင် သူ့​ဒေါသ​တ​ကြီးအော်​သံ​သည် လူထု​၏ အော်သံ​ထဲ​တွင် နစ်​မြုပ်​သွား​ကာ ထို​သတင်းစာဆရာ​သည်​လည်း လူထု ဒီ​လှိုင်းကြီး​တွင် နစ်​မြုပ်​သွား​ခဲ့​သည်။

လူထု​ဆို​သော အမည်​ကား မ​ပျောက်။ လူထု​ဆို​သော ဝေါဟာရ​သည် ဆက်လက် ရှင်​သန်​နေ​ဆဲ။

ဦး​လှ​သည် ထို​အချိန်​မှ​စ​၍ ကြီးပွား​ရေး ဦး​လှ​ဟူ​သော အမည်​ပျောက်​ကာ လူထု ဦး​လှ​ဟူ​သော အမည်​ကို ရ​လား​ခဲ့​ခြင်း ဖြစ်​လေး​သည်။

(မြ​သန်း​တင် 'ဦး​လှ လျှောက်​ခဲ့​သော​လမ်း'၊ 'လူထု​ချစ်​သ​မျှ လူထု​ဦး​လှ' စာအုပ်၊ စာ​မျက်နှာ ၂​၈​၂ /၂​၈​၃ )

ဆရာ​မြ​သန်း​တင့် (ကွယ်​လွန်) က ‘လူထု​ဦး​လှ’ ဟူ​သော အမည်​နာမ ဖြစ်ပေါ်​လာ​ပုံ​ကို ရှင်း​ပြ​ထား​ခြင်း​ဖြစ်​သည်။

လေ​တ​ချက်​ဝေ့​လိုက်​သ​ဖြင့် ဘေး​တွင်​ချထား​သော စာ​ရွက်​တို့ လွင့်​ထွက်ကုန်​သည်။ ခပ်​လှမ်း⁠လှမ်း​ရှိ ဒန့်သလွန်​ပင်​မှ ဒန့်သလွန်​ပွင့်​တို့​သည် လေ​ဟုန်​စီး​ကာ တ​ဖွဲ⁠ဖွဲ ွေွ့​က​ကျ​လျက်​ရှိ​သည်။

ချိုး​ကူး​သံ​သဲ့သဲ့​သည် လွမ်း​စရာ။ ဟို​အဝေး ရှမ်း​ရိုးမ​သည် ပြာ​ရည်​မှုန်​ဝေ​လျက်။

ကျွန်တော့်​လက်​ထဲ​၌ ‘လူထု​ချစ်​သ​မျှ လူထု​ဦး​လှ’ ဆို​သော စာအုပ်​ကြီး​ရှိ​နေ​သည်။ လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်​အပြီး​၌ အမှတ်တရ ထုတ်​ဝေ​ခဲ့​သော စာအုပ်​ဖြစ်​သည်။ ထို​စာအုပ်​ထဲ​တွင် ကဗျာ​ဆရာ၊ စာရေး​ဆရာ​များ များ​စွာ ပါဝင်​ရေးသား​ခဲ့​ကြ​သည်။

၁​၉​၈​၂ ခု​နှစ်၊ ဘြ​ဂုတ်​လ (၇) ရက်​နေ့​၌ လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်​အနိစ္စရောက်​ခဲ့​သည်။ ဆရာ​ကို​လေး (အင်း​ဝ​ဂုဏ်​ရည်) က လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်​ကြောင်း ဤသို့ ကဗျာ​ဖွဲ့​၍ မှတ်တမ်း​တင်​ခဲ့​သည်။


၈​၂-၈-၇ ရက်

မနက် (၈) နာ​ရီကျော်

မန္တလေး​မြို့ပေါ်​မှာ

တော်​လဲ​သံ ငလျင်​သံ

တောင်​ပြို​သံ တုန်​ဟည်း​ပြီး

ကြယ်​ကြီး​တ​ပွင့် ွေွ့​က​ခဲ့​တယ်။


ကဗျာ​ကို လွတ်လပ်​ကာရန် (Free verse) ပုံစံ​ဖြင့် ရေးစပ်​ထား​ခြင်း​ဖြစ်​သည်။ ကျွန်တော်​သည် ကဗျာ​ကို ဆက်​ဖတ်​၏။


ပန်း​တောင်​အောက် ဦး​လေး

လူထု​ကြား​က ဦး​လေး

ပြုံး​ပြုံး ပြုံး⁠ပြုံး​နဲ့ ဦး​လေး

မန္တလေး​နဲ့ ကလောင်​ကို​ခွဲခွာ

ကြေးစည်​သံ​သာသာ​နဲ့ သွား​ရှာ​ပြီ။


ဤ​အပုဒ်​ကို ဖတ်​ပြီး​သော​အခါ​၌ ကျွန်တော်​သည် ကဗျာ​ကို ဆက်​ဖတ်​၍ မ​ရ​တော့။ ရင်​ထဲ​၌ ဆို့​တက်​လာ​သည်။ ဝမ်းနည်း​မှု​တို့ ကြီးစိုး​လာ​သည်။ မျက်ရည်​တို့ စို့​လာ​၏။ စာအုပ်​ကို ပိတ်​လိုက်​သည်။ ဒန့်သလွန်​ပင်ပေါ်​မှ ငှက်ကလေး​တို့​၏ အော်သံ​တို့​ပင် တိတ်ဆိတ်​ငြိမ်​သက် သွား​တော့​သည်။

လူထု နေ့စဉ်​သတင်းစာ

(၂)[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မန္တလေး​သား​ဖြစ်​သော ကျွန်တော်​သည် လူထု​ဦး​လှ​အား တ​ခါ​မျှ တွေ့​မြင်​ခဲ့​ဖူး​ခြင်း မ​ရှိ​ခဲ့​ပါ။

ကျွန်တော်​နေထိုင်​ရာ မ​လွန်​ကြက်သွန်​တန်း​ရပ်​ကွက်​နှင့် လူထု​တိုက်​သည် စင်စစ် သိပ်​ဝေး​လှ​သည်​တော့ မဟုတ်။

လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်​ချိန်​တွင် ကျွန်တော်​က (၁​ဝ) တန်း ကျောင်းသား​မျှ​သာ ရှိ​သေး​သည်။ စာ​ဖတ်​ခါ​စ အချိန်​ဖြစ်​သည်။ ကျောင်း​စာနှင့် ပြင်​ပ​စာ လုံးထွေး​နေ​သော ကာလ​များ။

လူထု​ဦး​လှ​ရေး​သော စာအုပ်​များ​ကို ဖတ်​ဖြစ်​သည်။

ကျောင်း​သွား​ကျောင်း​ပြန် လူထု​တိုက်​ရှေ့​မှ ဖြတ်​သည်။ သို့သော် လူထု​ဦး​လှ​ကို မ​တွေ့​ခဲ့​ရ။ တွေ့​ချင်​သည့်​စိတ်​က ရှိ​သည်။ သို့သော် ကျွန်တော် မ​တွေ့​ရဲ။ လူထု​ဦး​လှ၊ ဒေါ်​အမာ ဟူ​သော နာမည်​သည် ဟိုး​ဟိုးကျော်​လျက်။


(၃)[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ဒန့်​သ​လွင်​ပင်ပေါ်​မှ ငှက်ကလေး​တို့ အော်သံ​သည် ဆူ​ညံ​လာ​ပြန်​သည်။ မြေပြင်​၌ ဖွေး⁠ဖွေး​လှုပ်​နေ​သော ဒန့်​သ​လွင်​ပွင့်​တို့​သည် လေ​အတိုက်​၌ ရှပ်​တိုက်​ပြေး​နေ​ကြ​သည်။

ခပ်​လှမ်း⁠လှမ်း​ရှိ မြေနီ​လမ်းပေါ်​၌ နွား​လှည်း​အို​တ​စီး မောင်း​နေ​သည်။ ရဲရဲနီ​သော ဖုန်မှုန့်​တို့​သည် ထောင်းထောင်း​ထ​၍ ကျန်​ရစ်​ခဲ့​၏။ ထို​ကျန်​ရစ်​ခဲ့​သော ဖုန်မှုန့်​တို့​သည် လေ​နှင့်​အတူ ပါလာ​ကာ ကျွန်တော့်​အနား​တွင် ဝဲပျံ လှုပ်ရှား​နေ​ကြ​သည်။

ကျွန်တော်​သည် နေ့စဉ်​မှတ်​တမ်းခေါ် မှတ်စုစာ​အုပ်​လေး​ကို ဖွင့်​၍ ဖတ်​လိုက်​သည်။ မင်​ရောင်​တို့ ခပ်​ဖျော့⁠ဖျော့​သာ ရှိ​တော့​သည့် စာ​မျတ်​နှာ​တို့​သည် ဝါကြန့်ကြန့် အရောင်​အသွေး​ပင် ဆောင်​နေ​ချေ​ပြီ။

‘ရည်း​မှန်း​ချက်​ဆို​တာ ဘာ​လဲ။ မ​ဖြစ်​မ​နေ ဖြစ်​အောင်​လုပ်​မယ်​ဆို​တဲ့ ပြင်းပြ​တဲ့​ဆန္ဒ​က ပေါက်ပွား​လာ​တဲ့ တိတိ​ကျ​ကျ ချ​မှတ်ထား​တဲ့ လုပ်​စရာ​ပဲ’

‘မ​အောင်​မ​မြင် ဖြစ်​ရ​တာ​ဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်​မှု အားနည်း​လို့​ပဲ။ လုပ်​စရာ ကိုင်​စရာ​မှန်​သ​မျှ အောင်မြင်​ဖို့​ဆို​တာ ရိုး​ရိုးသား​သား မ​ယိမ်း​မ​ယိုင် မုချ​အောင်မြင်​ရ​မယ်​လို့ ယုံကြည်​တဲ့​စိတ် ပြင်း​ပြင်းပြ​ပြ​ရှိ​ဖို့​ဟာ အရေးကြီး​ဆုံး ဖြစ်​ပါ​တယ်။’

‘လူ​ငယ်​ပြသ​နာ​ဟာ ဒီ​က​နေ့ က​မႝာ​မှာ အရေးကြီး​တဲ့ ပြဿနာ​တ​ရပ်​ပါ။ တိုင်း​ပြည်​အနာဂတ်​နဲ့ သူ​တို့​အနာဂတ်​ဟာ တွဲ​နေ​တာ​ကြောင့် သူ​တို့​ရဲ့ ကျန်းမာ​ရေး၊ ပညာ​ရေး၊ ယဉ်ကျေး လိမ္မာ​ရေး၊ တိုင်း​ချစ်​ပြည်​ချစ်​စိတ် ထက်သန်​ရေး​များ​ဟာ သိပ်​အရေးကြီး ပါ​တယ်’ ‘အချိန်​ဆို​တာ အဖိုးဖြတ်​လို့ မ​ရ​နိုင်​ပါ​ဘူး။ ငွေ​ကြေး​ပျောက်​ဆုံး​တာ တခြား​ပစ္စည်း​တွေ ဆုံး​ရှံး​သွား​တာ​တွေ​ဟာ လုပ်​နိုင်​ကိုင်​နိုင် ရှာဖွေ​နိုင်​ရင် အစား​ပြန်​ရ​နိုင်​ပါ​တယ်။ အကျိုး​မ​ရှိ ကုန်​ဆုံး​သွား​တဲ့ အချိန်​ကို​တော့ ဘယ်​နည်း​နဲ့​မှ ပြန်​မ​ရ​တော့​နိုင်​ပါ​ဘူး’

‘လူ​တိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို အမှန်​အတိုင်း မြင်​အောင် ကြည့်​ဖို့​လို​ပါ​တယ်။’

‘သေး​ငယ်​တာ​တွေ​ကို အထင်​မ​သေး​ပါ​နဲ့’

‘စာ​ဖတ်​တာ​ဟာ ထမင်းစား​တာ​လို​ပဲ ကိုယ့်​အတွက် အရေးကြီး​တယ်​လို့ သဘောပေါက်​ရ​မယ်’

ဆရာ​လူ​ထူ​ဦး​လှ ရေးသား​ခဲ့​သော ‘လူ​တ​လုံး’ စာအုပ်​ထဲ​မှ ကျွန်တော် ထုတ်​နုတ်​ထား​သော မှတ်စု​ငယ်​များ ဖြစ်​သည်။ စင်စစ် ‘လူ​တ​လုံး’ စာအုပ်​သည် မှတ်​၍ ကုန်​နိုင်​ဖွယ်ရာ မ​ရှိ​သော စာအုပ်​ဖြစ်​သည်။ ထို​စာအုပ်​ကို​ဖတ်​၍ လျော့​ရဲ​နေ​သော စိတ်​ဓာတ်​တို့ မြှင့်​တက်​လာ​ခဲ့​ရ​သည်။ လူထု​ဦး​လှ​၏ ကျေးဇူး​သည် ကြီးမား​လှ​ပါ​ဘိ။

မှတ်စုစာ​အုပ်​ကို ပိတ်​လိုက်​သည်။

မွန်းတည့်​နေ​သည် ခြစ်⁠ခြစ်​တောက် ပူလောင်​လျက်။ လေတိုက်​ခတ်​နေ​သည့်​တိုင် တိုက်​သော​လေ​တို့​မှာ​လည်း လေ​ပူ​တို့​သာ ဖြစ်​ချေ​မည်။


(၄)[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလိပ်​ကဗျာ​ဆရာ ရော​ဘတ်​ဘ​ရောင်​နင်​က-

သူ့​နှလုံးသား​ကို ခွဲ​ကြည့်​လိုက်​ပါ သူ့​နှလုံးသား​ထဲ​မှာ သူ​ချစ်​တဲ့​နိုင်ငံ​ရဲ့ အမည်​ကို ကမ္ပည်း​ထိုး​ထား တွေ့​ရ​ပါ​လိမ့်​မည်​ဟု ရေး​ခဲ့​ဖူး​သည်။

"လူထု​ဦး​လှ​၏ နှလုံးသား​ထဲ​၌ မည်သို့ ကမ္ပည်း​ထိုး​ထား​တွေ့​ရ​မည်​လဲ။ ကျန်​ရစ်​ခဲ့​သူ လူ​ထုဒေါ်​အမာ​၏ အသည်း​နှလုံး​ထဲ​၌ မည်သို့ ကမ္ပည်း​ထိုး​ထား​တာ တွေ့​ရ​မည်​လဲ" ‘ကွိ’ ကို ဘာသာ​ပြန်​သူ​က ‘လူ​သား​ရပ်​ရွာ ဤ​ကမ္ဘာ’ ဆို​တဲ့ ကမ္ပည်း​စာ​တမ်း​ပဲ ဖြစ်​မှာ​ပါ' ဟု မှတ်ချက်​ပေး​ခဲ့​သည်။

ညောင်​လေးပင်​မြို့​နယ်။ ပုစွန်​မြောင်း​ရွာ​ဇာတိ​ဖြစ်​သော လူထု​ဦး​လှ​သည် သူ့​ကိုယ်​သူ ‘မယား​ပါ မန္တလေး​သား’ ဟု အမြွေဲ​ွ့​ကးကြော်​လေ့ ရှိ​သည်။ ‘ပြည်​သူ​ချစ်​သော ပုံ​ပြော​ဆရာ’ ဟု သမုတ်​ခြင်း​ခံ​ရ​သော လူထု​ဦး​လှ​သည် ပုံပြင်​စာအုပ်​ပေါင်း​များ​စွာ​ကို ပြုစု​သွား​ခဲ့​၏။ မြန်မာ​ပြည် အနှံ့အပြား ခရီး​ထွက်​ခါ တိုင်း​ရင်း​သားရိုး​ရာ ပုံပြင်​များ​ကို စုဆောင်း​ပြုစု​သွား​ခဲ့​သည်မှာ သူ​လို​လူ ရှား​လောက်​ပါ​ပေ​၏။

လူထု​ဦး​လှ​သည် လူထု​ဘက်​မှ အစဉ်​ရပ်​တည်​ခဲ့​သော ပုဂ္ဂိုလ်​ဖြစ်​သည်။ ပြည်​သူ​တို့​ဘက်​မှ သတ္တိရှိ​ရှိ သစ္စာရှိ​ရှိ ဆောင်ရွက်​ခဲ့​သည်။ လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်​သော​အခါ ဆရာ တော်​ဘုရား​ကလေး​က လူထု​ဦး​လှ​ကို သစ္စာပန်း အနီ​ရောင်​ဖြင့်​နှိုင်း​၍ အလေးပြု​ခဲ့​သည်။


လူ​ငယ်​များ​ကို အစဉ်​အမြဲ တိုးတက်​စေ​လို​သော ဦး​လှ။

လူ​ငယ်​များ​ကို ကြီးပွား​စေ​လို​သော ဦး​လှ။

ကျွန်တော်​တို့ လေးစား​ကြည်ညို​ခဲ့​ရ​သော ဦး​လှ။


ကျွန်တော်​သည် မန္တလေး ယဉ်ကျေး​မှု​ဂျာနယ်​တ​စောင်​ကို ကောက်​လှန်​လိုက်​သည်။ ဂျာနယ်​မှာ ၁​၉⁠၉​၂ ခု​နှစ်၊ စက်တင်ဘာ​လ​ထုတ် အတွဲ (၃)၊ အမှတ် (၂) ဖြစ်​ပြီး ဆရာ​နတ်​မောက်​ထွန်း​ရှိန် တည်း​ဖြတ်​သည်။

‘ဦး​လှ​ဟာ တည်​ဆဲ​ဥပဒေ​ကို ရိုသေ​လေးစား လိုက်နာ​ရာ​မှာ အလွန်​တိ​ကျ​တဲ့ လူ​ပါ။ ဒါ​ပေ​မယ့် သူ့​တ​သက်​မှာ အဖမ်း​ခံ​ရ​တာ (၅) ကြိမ်​ပါ’

အမေ လူ​ထုဒေါ်​အမာ​၏ ထို​စာ​ပိုဒ်​ကလေး​ကို ဖတ်​၍ ကျွန်တော် အံ့​အား​သင့်​ခဲ့​သည်။


(၅)[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

နေဝင်​တော့​မည်။ အိပ်တန်း​ပျံ​ငှက်​တို့​၏ အော်သံ​တို့​သည် တူ​ညံ​နေ​ကြ​သည်။ မြေနီ​လမ်း​ကလေး​သည် လွမ်း​စရာ။ ဒန့်သလွန်​ပင်သည် ငြိမ်​သက်​လျက်။

‘လူ​ငယ်​ပြသ​နာ​ဟာ ဒီ​က​နေ့ က​မႝာ​မှာ အရေးကြီး​တဲ့ ပြ​သာ​နာ​တ​ရပ်​ပါ။ တိုင်း​ပြည် အနာဂတ်​နဲ့ သူ​တို့ အနာဂတ်​ဟာ တွဲ​နေ​တာ​ကြောင့် …’ ဆို​သော လူထု​ဦး​လှ​၏ စကား​ကို ပြန်လည်​ကြား​ယောင်​နေ​မိ​သည်။

ဓာတ်​ပုံ​များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

စာ​ညွှန်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

၂​ဝ⁠ဝ​၅ ခု၊ ဇူလိုင်​ထုတ် ရာ​ပြည့် ဦး​စိုး​ညွန့် စုစည်း တည်း​ဖြတ်​တဲ့ '၂​၀ ရာ​စု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁​၀​၀ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်​မှ စာရေး​တွေ​ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေ​ကို ပြန်လည် ကူး​ယူ ဖော်​ပြတာ ဖြစ်​ပါ​တယ်။

  1. ဒ​ဂုန်​ရွှေ​မျှား။ မြန်မာ​နိုင်ငံ စာပေ​ဆု​များ။ စာ ၆​၄-၆​၆။
  2. မ​လိ​ခ။ မြန်မာ​ဝတ္ထု အညွှန်း(၄)။ စာ ၇​၃-၉​၄။
  3. နေ​ထွတ်။ မန္ဈ​လေး အဘိဓာန်။ စာ ၃​၀​၄-၃​၀​၅။
  4. နတ်​နွယ်။ မိမိ​နှင့် စာရေး​ဆရာ​များ။ စာ ၉​၀-၉​၆။
  5. ပြန်/ဆက် စာတည်း​အဖွဲ့။ နှစ်​ဆယ်​ရာ​စု မြန်မာ စာရေး​ဆရာ​များ​နှင့် စာ​စု​စာရင်း။ စာ ၂​၇​၆-၂​၈​၁။
  6. မန္ဈ​လေး​နှင့် စာပေ​ခရီး (ဇွန် ၁​၉⁠၉​၈)။ စာ ၅​၉-၆​၀။
  7. မြန်မာ စွယ်စုံ​ကျမ်း နှစ်​ချုပ် (၁​၉​၈​၃)။ စာ ၂​၈​၀-၂​၈​၁။
  8. ရှု​မ​ဝ စာတည်း အဖွဲ့။ ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှု​မ​ဝ (စက်တင်ဘာ​၁​၉​၈​၂)။ စာ ၁​၇​၂။
  9. စာရေး​ဆရာ လူထု​ဦး​လှ ကွယ်​လွန်၊ လုပ်သား​ပြည်​သူ့ နေ့စဉ် (၈-၈-၈​၂)။ စာ ၇။]