မဲခေါင်မြစ်

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
မဲ​ခေါင်​မြစ် တစ်​နေရာ​မှ ဆည်းဆာ​ရှု​ခင်း

အရှည် ၄,၈​၀​ဝ ကီ​လို​မီ​တာ ရှိ​သည့် မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် အရှေ့တောင်​အာ​ရှ​ဒေသ​၏ ဗဟို​ချက်မ​ကို ဖြတ်​၍ နိုင်ငံ ၆-ခု​ကို ဖြတ်​သန်း​စီး​ဆင်း​လာ​ပါ​သည်။ ဤ​မြစ်​သည် ဒေသ​အတွင်း​ရှိ အရှည်​လျား​ဆုံး မြစ်​တ​စင်း​ဖြစ်​ပြီး၊ ၎င်း​မြစ်ဖျား​ခံ​ရာ​တိ​ဘက် ဒေသ​မှ ဗီယက်နမ် မြစ်​ဝှမ်း​ဒေသ​များ​အထိ လွှမ်း​ခြုံ​မှု ရှိ​ပါ​သည်။ လူ​သန်း​ပေါင်း ၆​ဝ ခန့်​သည် မဲ​ခေါင်​မြစ်​နှင့် ၎င်း​၏ မြစ် လက်တက်​များ​ကို မှီ​၍ အစားအသောက်၊ ရေ​နှင့် သယ်ယူ​ပို့ဆောင်​ရေး ကိစ္စ​များ​အတွက် မြစ်​ကို အသုံးပြု​နေ​ကြ​ရ​ပါ​သည်။ ထို့​အပြင် မြစ်​ကို​မှီ​၍ နေ့စဉ် သက်​မွေး​ဝမ်း​ကြောင်း ကိစ္စ​အများ​ကို ဆောင်ရွက်​နေ​ကြ​ရ​ပြီး၊ ယဉ်ကျေး​မှု​ပိုင်း​ဆိုင်​ရာ​အရ​လည်း အထူး အရေး​ပါ​သည့် မြစ်​ဖြစ်​ပါ​သည်။ ထို့​အပြင် မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် ကမ္ဘာပေါ်​တွင် မျိုး​စိတ်​အကွဲ​ပြား​ဆုံး ငါး​များ​ရ​ရှိ​စေ​ပြီး တံငါ လုပ်​ငန်း​ကို​လည်း အထောက်​အကူ​ပြု​ပါ​သည်။ ဘ​ရာ​ဇီး​နိုင်ငံ​ရှိ အမေ​ဇုံ​မြစ်ပြီး​လျှင် မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် ငါး​မျိုး​စိတ် အစုံ​လင်​ဆုံး သော မြစ်​တ​စင်း ဖြစ်​ပါ​သည်။


မြန်မာ​နိုင်ငံ​၏ ရှမ်းပြည်နယ်​နှင့် လာ​အို​နိုင်ငံ​အကြား​တွင် မဲ​ခေါင်​မြစ်​က နယ်နိမိတ်​အဖြစ် ကီ​လို​မီ​တာ ၂​၃​၄ အရှည် ဖြတ် သန်း စီး​ဆင်း​သွား​ပါ​သည်။ ဤ​ဒေသ​တွင် "ရွှေ​တြိဂံ​ဒေသ" လည်း အပါအဝင်​ဖြစ်​ပြီး မြန်မာ-ထိုင်း- လာ​အို ၃-နိုင်ငံ ပေါင်း ဆုံ​ရာ ဒေသ ဖြစ်​ပါ​သည်။ ရွှေ​တြိဂံ​ဒေသ​မှာ မူး​ယစ်​ဆေးဝါး​ထုတ်​လုပ်​မှု​ကြောင့် လူ​သိ​များ​လှ​သည့် ဒေသ​လည်း ဖြစ်​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ် ဖြတ်​သန်း​စီး​ဆင်း​ရာ မြန်မာ​နိုင်ငံ​၏ တောင်တန်း​များပေါ်​၌ ဌာ​နေတိုင်း​ရင်း​သား ၂​၂,၀⁠၀​ဝ ခန့် မှီတင်း​နေထိုင် လျှက် ရှိ​ပါ​သည်။ ဤ​နေရာ​များ​မှာ ဝေးလံ​ခေါင်​သီ​လှ​ပြီး အခါ၊ ရှမ်း၊ လား​ဟူ၊ လွယ်​လ (ဆမ်​တောင်)၊ တရုတ်​နှင့် အင်း တိုင်း​ရင်း​သား​များ နေထိုင်​လျှက် ရှိ​သည်။

မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် တရုတ်​လူ​မျိုးများ​ကဲ့သို့​ပင်၊ လား​ဟူ​လူ​မျိုးများ​အတွက်​လည်း အထူး​အရေး​ပါ​လှ​ပါ​သည်။ သူ​တို့​က မဲ​ခေါင် မြစ်​ကို လန်​ကန်း (Lancang) ဟု ခေါ်​ကြ​ပါ​သည်။ ရှေး​ရိုးရာ​ပုံပြင်​များ​အရ ရှေး​ဦး​လား​ဟူ​လူ​မျိုး​များ​သည် ဤ​မြစ်ဖျား​ခံ​ရာ ဒေသ​မှ ဆင်းသက်​လာ​ကြ​သည်​ဟု ဆို​ကြ​ပြီး၊ ရိုးရာ သီချင်း​များ၊ ပုံပြင်​များ​က ဤ​မြစ်​ကို ကိုး​ကား​၍ ဖော်​ပြ​ပြောဆို​လေ့ ရှိ ကြ​ပါ​သည်။[၁]

မဲ​ခေါင်​မြစ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် အာ​ရှ​တိုက်​တွင် စီး​ဆင်း​သော မြစ်​ကြီး တစ်​သွယ် ဖြစ်​သည်။ မိုင်​ပေါင်း ၂​၈​ဝ​ဝ မျှ ရှိ​၍​အာ​ရှ​တိုက်​တွင် ရှည်လျား​သော မြစ်​ကြီး​များ စာရင်းဝင်​ဖြစ်​သည် မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် တိ​ဗက်​ကုန်း​ပြင်​မြင့်​တွင် မြစ်ဖျား​ခံ​သည်။ သံလွင်​မြစ်​၏ မြစ်ဖျား ခံ​ရာ​နေရာ​နှင့် များ​စွာ မ​ဝေး​လှ​ပေ။ အဦး​အစ စီး​ဆင်း​သည်​မှ​စ​၍ အထက်​ပိုင်း​တွင် အနောက်​ဘက်​ရှိ သံလွင်​မြစ်​နှင့် လည်းကောင်း၊ အရှေ့​ဖက်​ရှိ ယန်​စီ​မြစ်​တို့​နှင့် လည်းကောင်း မျဉ်း​ပြိုင်​ဆို​သ​လို စီး​ဆင်း​သည်။ မိုင်​ပေါင်း ၁​၂​ဝ​ဝ မျှ တရုတ်​ပြည်​သူ့​သမ္မတ​နိုင်ငံ တွင်း စီး​ဆင်း​ပြီး​နောက် မြန်မာ​နိုင်ငံ​ဖြစ်​သော ရှမ်း​ပြည် ကျိုင်း​တုံ​နယ်စပ်​တစ်​လျှောက် ဝိုက်​သန်း​စီး​ဆင်း​၍ တစ်​စိတ် တစ်​ဒေသ​အား​ဖြင့် လာ​အို​နိုင်​င​နှင့် နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြား သတ်​မှတ်​လိုက်​သည်။ ထို​နောက် လာ​အို​နိုင်ငံ​တွင်း​သို့ ဖြတ်​သန်း​စီး​ဝင်​ပြီး​လျှင် ယိုးဒယား​နိုင်ငံ​၏ အရှေ့​ဖက် နယ်စပ် တစ်​လျှောက် ပတ်​သန်း​စီး​ဆင်း​၏။ ထို​မှ​တစ်​ဖန် ကမ္ဗော​ဒီး​ယား​နိုင်ငံ ကို ဖြတ်​သန်း​စီး​ဆင်း​ပြီး​သော​အခါ ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ​တွင်း​သို့ စီး​ဝင်​ပြီး​လျှင် ဆိုင်​ဂွန်​မြို့​အနီး​တွင် တောင် တရုတ်​ပင်လယ်​တွင်း​သို့ စီး​ဝင်​သည်။ ထို​ကြောင့် မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် တိ​ဗက်​ကုန်း​ပြင်​မြင့်​မှ စတင်​စီး​ဆင်း​ပြီး​လျှင် နိုင်ငံ ၅ ခု​တွင်း​သို့ ဖြတ်​သန်း​စီး​ဝင်​သည်။ သို့​ဖြစ်​၍​လည်း အရပ်​ဒေသ​ကို​လိုက်​၍ အမည်​အမျိုး​မျိုး​တွင်​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် တိ​ဗက်​ပြည် ဒ​ဇ​နတ်​လွန်​မွန်​တောင်ခြေ​မှ စတင်​စီး​ဆင်း​သည်​ဟု ယူဆ​ရ​သည်။ ထို​ဒေသ​ကား ပင်လယ်​ပြင် အထက် အမြင့်​ပေ ၁​၆​၇​ဝ​ဝ ခန့်​တွင်​တည်​ရှိ​သည်။ တိ​ဗက်​ပြည်​တွင် ဒ​ဇ​ချူ​ဟု​တွင်​သည်။ မြစ်ဖျား​ခံ​ရာ​မှ အရှေ့တောင်​ဘက် ချီ​ယမ်​ဒို​သို့ စီး​ဆင်း​သည်။ ထို​ဒေသ​ကား ပင်လယ်​ပြင်​အထက် အမြင့်​ပေ ၁​ဝ​ယ ဝ⁠ဝ​ဝ ခန့်​တွင် တည်​ရှိ​သည်။ ဆက်လက်​၍ တောင်​ဘက်​သို့​မ​ထင်ရှား​သော တော​ကြို တောင် ကြား တစ်​လျှောက်​စီး​ဆင်း​သည်။ လတ္တီ​တွဒ် ၂​၉ ံ ရှိ ဒါ​ယူ​မှ လွန်​သော​အခါ လန်​ဆန်​ကျန်​ဟူ၍ တရုတ်​အမည်​ဖြင့် တွင်​သည်။ မိုင်​ပေါင်း ၃​ဝ​ဝ မျှ မ​ထင်​မ​ရှား မြင့်​မား​သော တောင်​စောင်း ကျောက်​ကမ်းပါး​များ အကြား​တွင် အဟုန်ပြင်း​စွာ စီး​ဆင်း​သည်။ တရုတ်​နိုင်ငံ​မှ လွန်​သော​အခါ မြစ်​သည် ကိုက် ၃​ဝ⁠ဝ ြ ၄​ဝ​ဝ ခန့် ကျယ်​လာ​သည်။ ရှေး​အခါ​က ဗန်းမော်​မှ​တာ​လီ​ဖူး​သို့ သွား​သော​လှည်း​ဝန်တင် လမ်း​သည် မဲ​ခေါင်​မြစ်​ကို ကြိုး​တံတား​ဖြင့် ဖြတ်ကျော်​ရ​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် ယင်း​ဖြတ်​သွား​ရ​သော တောင်​ထု​ကြီး များ​အလိုက်၊ လမ်းကြောင်း​ပြောင်း​၍ စီး​ဆင်း​သည်။ မြန်မာ​နိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်​နှင့် လာ​အို​နိုင်ငံ​တို့​ကို ပိုင်းခြား​သော နယ်နိမိတ် သဖွယ်​လည်း ဖြစ်​၏။ ယိုးဒယား​နိုင်ငံ ချီ​အင်​ဆန်း​မြို့​နှင့် လူ​အန်​ပ​ရ​ဗန်​တို့ အကြား​တွင် အရေး​ပါသော မြစ်​လက်တက်​များ စီး​ဝင်​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ်​တွင် ရေမော် ၄ တန်​ရှိ​သည်။ မြောက်​လတ္တီ​တွဒ် ၁​၆​ဒီ​ဂ​ရီ​ရှိ ကေ​မာ​ရတ်​တွင်​ရှိ​သော ရေမော်​သည် မိုင် ၆​ဝ မျှ ရှည်​ကာ အဟုန်ပြင်း​ထန်​၏။ စတုတ္ထ ရေမော်​လည်း ဖြစ်​၏။ နောက်ဆုံး​ရေမော်​သည် ခွန်​တွင် ရှိ​သည်။ ယင်း​နေရာ​မှ သည် တောင်​တရုတ်​ပင်လယ်​တွင်း​သို့ မ​စီး​ဝင်​မီ မိုင် ၄​ဝ​ဝ မျှ​ကွေ့ကောက်​စီး​ဆင်း​သည်။

ကမ္ဗော​ဒီး​ယား​နိုင်ငံ​တွင်း​သို့ စီး​ဝင်​ပြီး​နောက်​ဗီယက်နမ်​နိုင်ငံ တွင်း​သို့ ရောက်​လျှင် မြစ်​သည် ၃ ကြောင်း​ကွဲ​ကာ တောင်​တရုတ်​ပင်လယ်​တွင်း​သို့ စီး​ဝင်​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ်​သည် မြေ​ပြန့်​နှင့် မြစ်​ဝ​ကျွန်းပေါ် ဒေသ​များ​တွင် ရေ​ကြီး​တတ်​သည်။ ကမ္ဗော​ဒီး​ယား​နိုင်ငံ​နှင့် ဗီယက်နမ်​နိုင်ငံ​တို့ သည် မဲ​ခေါင်​မြစ်​ကြောင့် မြေဩဇာ​ကောင်းမွန်​ကြ​သည်။ မဲ​ခေါင်​မြစ် တစ်​လျှောက်​တွင် လှေ​သင်္ဘော​များ သွား​လာ​နိုင်​အောင် ပြင်​သစ်​တို့​က​များ​စွာ ကြိုးပမ်း​ပြုပြင်​ခဲ့​သည်။ ယခု​အခါ​တွင်​လည်း အမေ​ရိ​ကန်​နှင့် အာ​ရှ တိုင်း​ရင်း​သား​တို့​သည် မဲ​ခေါင်​မြစ်​အကြောင်း​ကို ပိုမို​သိရှိ​နိုင်​ရန် လေ့​လာ​စုံး​စမ်း​လျက်​ရှိ​၍၊ တိုးတက်​ရေး လမ်း​စ​များ​ကို ရှာဖွေ​နေ​ကြ​ပေ​ပြီ။ မဲ​ခေါင်​မြစ်ပေါ်​တွင် တည်​ရှိ​သော မြို့​များ​အနက် ထင်ရှား​သည်​တို့​ကား လာ​အို​နိုင်ငံ​မြို့တော် ဗီ​ယင်​တျန်း​မြို့​နှင့် ကမ္ဗော​ဒီး​ယား နိုင်ငံ​၏​မြို့တော် ဖ​နွမ်း​ပင်​တို့ ဖြစ်​ကြ ၏။[၂]

ကိုး​ကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. © 2009 မြန်မာ​နိုင်ငံ မြစ်​ချောင်း​များ​ဆိုင်​ရာ ကွန်​ယက် (BRN)
  2. မြန်​မာ့​စွယ်စုံ​ကျမ်း၊ အတွဲ(၉)