မော်လမြိုင်

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
မော်လမြိုင် (မတ်​မ​လီု)
မော်လမြိုင် (မတ်​မ​လီု) is located in မြန်မာ
မော်လမြိုင် (မတ်​မ​လီု)
မော်​လ​မြိုင်​မြို့ တည်​နေရာ​ပြ မြေပုံ
Coordinates: 16°29′N 97°37′E / 16.483°N 97.617°E / 16.483; 97.617
နိုင်ငံ မြန်မာ​နိုင်ငံ
ဒေသ မြန်မာ​နိုင်ငံ​အောက်​ပိုင်း
မြို့၊ ခ​ရိုင် မော်​လ​မြိုင်​မြို့
လူဦးရေ
 - စုစုပေါင်း ၃​၀​၀,၀⁠၀​၀ ခန့်
 - လူ​မျိုး​များ မွန်, ဗမာ, တရုတ်, ကရင်, အိန္ဒိယ​နွယ်​ဖွား
 - ကိုးကွယ်​ယုံကြည်​မှု ဗုဒ္ဓ​ဘာသာ, ခရစ်ယာန်, ဟိန္ဒူ
အစ္စ​လာမ်
Area code(s) ၀​၅​၇[၁]
သံလွင်​မြစ် - မော်​လ​မြိုင် - မုတ္ထ​မ


မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် မွန်ပြည်နယ်​၏ မြို့တော်​ဖြစ်​သည်။ ရန်ကုန်မြို့​မှ ကီ​လို​မီ​တာ ၃​၀​၀ ကွာဝေး​ပြီး သ​ထုံ​မှ ၇​၀ ကီ​လို​မီ​တာ အသီး​သီး ကွာဝေး​ကြ​သည်။ ဤ​မြို့​သည် သံလွင်​မြစ်​ဝ​၏ ဝဲ​ဖက်​ကမ်းပေါ်​တွင် တည်​ရှိ​ပြီး မြန်​မာ့​အရှေ့တောင် ဆိပ်ကမ်း​မြို့​တစ်​ခု​ဖြစ်​သည်။ ထို့​အပြင် မြန်မာ​နိုင်ငံ အောက်​ပိုင်း​သို့ ရောင်းဝယ်​ဖောက်ကား​ရန် အဓိက​နေရာ​ကြီး​ဖြစ်​သည်။ တနင်္သာရီတိုင်း​မင်းကြီး​နှင့် ကျိုက္ခ​မီ​ခရိုင်ဝန်​တို့​၏ ရုံးစိုက်​ရာ မြို့​ဖြစ်​ပြီး​လျှင် မော်လမြိုင်မြို့​သည် ရှေး​မွန်​မြို့​ဟောင်း​ကြီး တ​မြို့​ဖြစ်​ခဲ့​လေ​သည်။


ပင်လယ်​မှ ၂​၈ မိုင်​ဝေး​၏။ မြို့​သည် အနောက်​ဖက်​နှင့် မြောက်​ဖက်​ရှိ သံလွင်​မြစ်​နှင့် အတ္ထ​ရံ​မြစ် ကမ်း​ရိုး​တ​လျှောက်​နှင့် အရှေ့​ဖက် တောင်တန်း​အကြား​တွင် တည်ထား​သော​မြို့​ဖြစ်​ရကား အလျား​ရှည်​၍ အန့​တို​၏။ မြို့​၏​အလျား​မှာ ၇ မိုင်​ခန့်​ရှိ​၍ တ​ထောင်​ဆစ်​ကွေး သဏ္ဌာန်​ရှိ​၏။ မြို့​သည် အရှေ့​မှ အနောက်​သို့ ဆင်ခြေ​လျှော ရှိ​ပြီး​လျှင် အရှေ့​ဖက်​တောင်တန်း တ​လျှောက်ပေါ်​၌ စေတီ​များ တည်ထား​သည့်​ပြင် ကမ်း​ရိုး တ​လျှောက်​၌​လည်း သစ်ပင်​အမျိုး​မျိုး​တို့​ဖြင့် စိမ်း​စိမ်းလန်း​လန်း စို⁠စို​ပြည်​ပြည် ရှိ​ရကား အလွန်​သာယာ​သော ရှုမျှော်​ခင်း​ကောင်း ဆိပ်ကမ်း​မြို့​တ​မြို့​အဖြစ် ထင်​ရှားကျော်​ကြား​သည်။ ပြည်​တွင်း ပြည်​ပ ခရီးသည်​များ​သည် မော်​လ​မြိုင်​သို့ မီးသင်္ဘော​ဖြင့်​ဖြစ်​စေ၊ မီးရထား​ဖြင့်​ဖြစ်​စေ လာ​ရောက်​ကြ​သည့်​အခါ မြို့​၏​သာယာ​လှ​သည့် ရှုမျှော်​ခင်း​ကို အဝေး​က​ပင် မြင်​ကြ​ရ​သည်။

ထို့​ကြောင့် ကင်းဝန်​မင်းကြီးသည် သံ​အရာရှိ​ကြီး​အဖြစ်​ဖြင့် ပြင်​သစ်​နိုင်ငံ ပါ​ရစ်​မြို့တော်​သို့​အသွား သက္ကရာဇ် ၁​၂​၃​၅ ခု​နှစ် တန်ခူး​လ​၌ မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သို့ ခေတ္တ​ရောက်လာ​ရာ​တွင် မြို့​၏​ရှုမျှော်​ခင်း​ကို ခရီး​စဉ် ရကန်​၌ ကို⁠ကို​နာ​ဒ၊ သာ​စွ​မည်​တွင်၊ စက်​ယာဉ်​ညင်​နှင့်၊ ရေ​ပင်လယ်​ချက်၊ စခန်း​သို့​ထွက်​ခဲ့​၍၊ တရက်​နှင့်​တ​ည၊ ကာလ​မ​ကြာ၊ ရှု​လေ​ရာ​ပင်၊ နတ်​ရွာ​တ​ပြိုင်၊ မော်​လ​မြိုင်​သို့၊ ရောက်​တိုင်​ဝင်​ဆို​က၊ တွေ့​ကြုံကြိုက်​ရ​သည်၊ မျှော်​လိုက်​တိုင်း လွန်​ပျိုနု​၏။ဟူ၍ ဖွဲ့​ဆို​ခဲ့​လေ​သည်။

မော်​လ​မြိုင်​မြို့ ၏ အမည် သမိုင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​၏ အမည်​ဖြစ်ပေါ်​လာ​ပုံ​ကို သမိုင်း​၌ ဤသို့​ဆို​လေ​သည်။

ယခင်​က မော်လမြိုင်မြို့​နေရာ​တွင် ဘုရင်​တစ်ပါး​အုပ်စိုး​ခဲ့​သည်။ ထို​ဘုရင်​သည် သူတစ်ပါး​နှင့်​မ​တူ​ဘဲ ပုံ​မှန် မျက်လုံး​နှစ်​လုံး​အပြင် နှ​ဖူး​အလယ်​တည့်⁠တည့်​တွင် မျက်လုံး​အပို​တစ်​လုံး ရှိ​ပါ​သည်။ ထို​မျက်လုံး​တန်ခိုး​နှင့် ဘုရင်​ကြီး​သည် သူ့​တိုင်း​ပြည်နယ်​နိမိတ်​အတွင်း​မှာ ဘာ​တွေ​ဖြစ်​နေ​သလဲ ဆို​တာ​ကို အကုန်​သိ​နေ​လေ​သည်။ တ​နေ့​သော​အခါ ယိုးဒယား​ရှမ်း​များ စစ်မက်​ပြု​ဖို့​ရောက်လာ​ကြ​သည်။ မွန်​လူ​မျိုး​များ​သည် ထိုင်း​လူ​မျိုး​များ​ကို ရှမ်း​ဟုခေါ်​ကြ​သည်။ ရှမ်း​ဘုရင်​တပ်​များ​၏ လှုပ်ရှား​မှု မှန်​သ​မျှ​ကို မွန်​ဘုရင်​က သူ့​၏ မျက်လုံး​တန်း​ခိုး​ဖြင့် အကုန်​လုံး​မြင်​နေ​ရ​လေ​တော့ ရှမ်း​တို့​၏ အစီ​အစဉ် အားလုံး​ကို ဖျက်ဆီး​ပစ်လိုက်​နိုင်​သည်။ ထို့​ကြောင့် ရှမ်း​များ​သည် သူ​တို့​၏ တပ်​တွင်း​မှာ သစ္စာ​ဖောက် ရှိ​သည်​ဟု ယူဆ​လာ​ကြ​သည်။ ရှမ်း​ဘုရင်​သည် သူ့​၏ မှူး​မတ်​များ​ကို မေးမြန်း​သော​အခါ အကြောင်း​စုံ​ကို သိရှိ​လာ​ပါ​တော့​သည်။ ရှမ်း​များ​သည် ပြဿနာ​ကို ဖြေ​ရှင်း​ရန်​အတွက် ညီလာခံ​ကျင်းပ​ခဲ့​ကြ​သည်။ ထို​ညီလာခံ​မှ နေ​ပြီး သူ​တို့​သည် မွန်​ဘုရင်​၏ တတိယ​မျက်လုံး​ကို ဖျက်​စီး​ပစ်​ဖို့​အတွက် သူ​တို့​၏ သ​မီးတော်​ကို လက်ဆောင်​ပဏ္ဍာ​ဆက်သ​ရန် သဘောတူ​ညီ​လိုက်​ကြ​ပါ​သည်။ ရှမ်း​များ​သည် သံ​အဖွဲ့​စေလွှတ်​ပြီး ဘုရင်​မင်းကြီး​၏ ဘုန်းတန်​ခိုးတော်​ကြောင့် သ​မီးတော်​ကို လာ​ရောက်​ဆက်သ​ပါ​ကြောင်း ပြော​ကြား​သည်။ မင်းသမီး​၏ လက်​ချက်​ကြောင့် ဘုရင်​ကြီး​၏ တတိယ​မျက်လုံး​သည် ဖျက်ဆီး​ခြင်း​ခံ​လိုက်​ရ​သည်။ ထို​မျက်လုံး​တစ်​လုံး ပျက်​သွား​ခြင်း​ကို အစွဲပြု​ပြီး ရှေး​မွန်​များ​က ထို​ဘုရင်​ကြီး အုပ်ချုပ်​သော​မြို့​ကို မွန်​ဘာသာ​ဖြင့် မတ်​မွဲ​လို လို့ခေါ်​ဆို​ကြ​သည်။ မတ်- ဆို​သည်မှာ မျက်လုံး​ဖြစ်​သည်။ မွဲ-ဆို​သည်မှာ တစ်၊ လို-ဆို​သည်မှာ ပျက်း​စီး​ခြင်း​ဟု အဓိပ္ပာယ်​ရ​ပါ​သည်။ မတ်​မွဲ​လို ၏ မွန်​လို​အသံ​ထွက်​က မွတ်မော်​လုံမ် ဖြစ်​သည်။ နောက်​ပိုင်း​တွင် အခြား​သော တိုင်း​ရင်း​သား​များ​က တု​ပခေါ်ဝေါ် ပြောဆို​လာ​သော အခါ မတ်​မွဲ​လို မှ​နေ မော်​လ​မြိုင် ဖြစ်လာ​ပါ​သည်။[၂]

မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံ​လွန်တော်​မူ​ပြီး​သည်​နောက် သာသနာ​နှစ် ၁​၅​၇ ခု​တွင် ရှမ်း​မင်း​ဆက် ပြတ်​၍ မွန်​မင်း​တို့ လက်ထက်​သို့​ကျ​ရောက်​သော​အခါ ရာ​မ​ည​ရာဇာ​မင်း​သည် မူလ​မြို့တည်​ရာ​မှ သံလွင်​မြင်၊ ဂျိုင်း​မြစ်၊ အတ္ထ​ရံ​မြစ်​နှင့် သောင်​ရင်း​မြစ်​တို့​၏ မြစ်​လေး​မြွာ​ဆုံ​ရာ ယ​ခုမော်​လ​မြိုင်​မြို့ တည်​ရှိ​ရာ​သို့ ပြောင်းရွှေ့​ပြီး​လျှင် မြို့​သစ် နန်း​သစ် တည် ထောင်​စိုး​စံတော်​မူ​၏။ မြို့​၏​အမည်​ကို ရမ္မာ​ပူ​ရ၊ ရမ္မာ​ဝ​တီ ဟူ၍​ပင် ဘွဲ့ချည်​သတ်​မှတ်တော်​မူ​သည်။ ရာ​မ​ည​ရာဇ​မင်း​သည် ၄ နှစ်​မျှ မင်းပြု​ပြီး​သည်​နောက် သာသနာ​နှစ် ၁​၆​၁ ခု​တွင် နတ်ရွာစံ​သည်။ ထို​အခါ သားတော်​ကြီး အိမ်ရှေ့မင်း​သည် မွတ်​ပိ​ရာဇ​ဟူ​သော ဘွဲ့​ဖြင့် ထီး​နန်း​ဆက်ခံ စိုးစံ​လေ​သည်။ မွတ်​ပိ​ရာဇ​မင်း​၏ မျက်မှောင် နှစ်​ခု​အလယ်​တွင် တင့်တယ် လှပ​သော မှဲ့ရှင်​တ​လုံး​ပါသော​ကြောင့် မျက်စိ သုံး​လုံး ထင်​ရ​လောက်​အောင် ထူး​ခြားတော်​မူ​ရကား မွန်​ဘာသာ​ဖြင့် မွတ်​ပိ​ရာဇာ၊ မြန်မာဘာသာ​ဖြင့် မျက်စိ​သုံး​လုံး ဘုရင် ဟုခေါ်​တွင်​သည်။ ထို​မင်း​လက်ထက် မြို့ပြ စည်ပင်​သာယာ ဝပြော​၍ ထင်​ရှားကျော်​ကြား​လာ​၏။ နောင်​အခါ အကြောင်း မ​သင့်​သော​ကြောင့် မှဲ့ရှင်​မျက်လုံး ကွယ်ပျောက်​သွား​ရ​လေ​သည်။ ယင်း​ကို အစွဲပြု​၍ မွတ်​ပိ​ရာဇ​မင်းကို မွန်​ဘာသာ​ဖြင့် မွတ်​မယ်​လိန်းဟုခေါ်​တွင်​သည်။

မျက်စိ​တ​လုံး​ကွယ်​သော​မင်း​ဟူ​၏။ မြို့​၏ အမည်​ကို​လည်း ရမ္မာ​ပူ​ရ၊ ရမ္မာ​ဝ​တီ​မှ မွတ်​မယ်​လိန်း​ဟူ၍​ပင် ခေါ်​ဆို​ကြ​သည်။ မွတ်​မယ်​လိန်း ခေါ်တွင်​ရာ​မှ ကာလ​ရှည်လျား​သော​အခါ မော်​လ​မိန်း၊ ထို​မှ မော်​လ​မြိုင် အခေါ်​သို့ ပြောင်းလဲ​လာ​ခဲ့​လေ​သည်။

ဤ​သည့်​နောက်​ပိုင်း​တွင် မော်လမြိုင်မြို့​သည် စစ်​ပွဲ​အမျိုး​မျိုး​တို့​၏ ဒဏ်​ကြောင့် အကြိမ်ကြိမ် ပျက်စီး​ခဲ့​သည်​ဖြစ်​ရာ လက်အောက်​ခံမြို့​ကလေး​အဖြစ်​သို့ ရောက်​ခဲ့​သည်​သာ များ​သည်။


ရှေး​မွန်​တွေ​က မုဟ်​ၐီ​လီု လို့ခေါ်​တယ်(မု​ဘီ​လိန်း)ပါ အဓိပ္ပါယ်​က မြစ်​ဝ​အစွန်း​တွေ​ပျက်စီး​နေ​တဲ့​နေရာ​ပါ မြစ်​ဝ​ပျက်စီး​နေ​တာ​သိ​ချင်​ရင် မုတ္တ​မ​တောင်ပေါ်​ကို ကား ဆိုင်​ကယ်​နဲ့​တက်​ပြီး ကြည့်​ပါ​က မြစ်​ဝ​ဟာ ကျယ်​ပြန့်​ပြီး ကျွန်း​တွေ​ကွက်​ကြား​ဖြစ်​နေ​တာ တွေ့​ရ​မှာ​ဖြစ်​ပါ​တယ်။ ရှေး​မွန်​တွေ​ဟာ လှေ​နဲ့​ခရီးသွား​ရင်း ပန်း​လောင်​မြစ်​ကို ပါင်​လီု(မြစ်၀​ပျက်​နေ​သော​မြစ်)ဟု​လည်းခေါ်​ခဲ့​ကြ​ပါ​တယ်။ [၃]

သမိုင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

၁​၈​၂​၆- ၁​၈​၅​၂ ခု​နှစ်​တွင် ဖြစ်ပွား​ခဲ့​သည် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ​စစ်​ပွဲ အပြီး​တွင် ဗြိတိသျှ​လက်​အောင်​သို့ ရန္တ​ပို​စာချုပ်အရ မြန်မာ​နိုင်ငံ​ပေးလိုက်​ရ​သော အခါ မော်လမြိုင်မြို့​သည် အောက်​မြန်မာ​ပြည်​၏ ပထမ​ဆုံး မြို့တော်​ဖြစ်လာ​ခဲ့​သည်။ ဟို​စဉ်​အခါ​က မော်လမြိုင်မြို့​သည် ရွာ​ငယ်​ကလေး​မျှ​သာ ရှိ​နေ​သည်​ဟု ဆို​သည်။ ထို​နောက် ဒ​လ​မြို့စား (မင်းကျော်​သီ​ဟ) စစ်ကဲ ဦးထော်​လေး​သည် လှေ​ကြီး လှေ​ငယ်ပေါင်း ၂​ဝ⁠ဝ ကျော်​တွင် မွန်​လူကြီး လူ​ငယ်ပေါင်း တ​သောင်းကျော် ၂ သောင်း​ခန့်​ကို တင်​၍ ရေကြောင်း​ကူး​လာ​ရာ မော်လမြိုင်မြို့​ဟောင်း​သို့ ဆိုက်ရောက်​လျှင် တ​အိမ်​မျှ​မ​ရှိ၊ တော​ခုတ်​ရှင်းလင်း​၍ အိမ်ရာ​အသီး​သီး ဆောက်​လုပ် နေထိုင်​ကြ​သည်။ ထို​မှ တ​စ​တ​စ လူ​မျိုး​ခြား​တို့​နှင့် ဆက်ဆံ​လာ​ခဲ့​ရာ​မှ ယခု​အခြေ​သို့ ဆိုက်ရောက်​လာ​ခဲ့​လေ​သည်။

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​ကို Rudyard Kipling ၏ မန္တလေး​အမည်​ရှိ ကဗျာ​အဖွင့် ၌ ဤသို့ ရေးသား​ထား​သည်။

"By the old Moulmein pagoda

Lookin' lazy at the sea There's a Burma girl a-settin'

and I know she thinks o' me".

ထို့အပြင် ၁​၉​၃​၆ ခု​နှစ်​တွင် လျှမ်း⁠လျှမ်း​တောက်ကျော်​ကြား​ခဲ့​သော ဆင်​ဖမ်း​သမား ဂျော့​အို​ဝယ် နေထိုင်​ခဲ့​သည့်​မြို့​ဖြစ်​ခဲ့​သည်။ သူ​၏ စာအုပ်​၌ ဤသို့​ရေးသား​ထား​လေ​သည်။ In Moulmein, in Lower Burma, I was hated by large numbers of people -- the only time in my life that I have been important enough for this to happen to me.

ကိုလိုနီခေတ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့​၌ အင်္ဂလိပ်-ဗမာ လူ​မျိုး​စပ်​များ ပြည်​နပ်​နေ​ပြီး အင်္ဂလိပ်နိုင်ငံ​ငယ် ဟု​ပင်ခေါ်​ဆို​ရ​လောက်​အောင် များပြား​လှ​သည်။ [၄]


မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် (မြူ​နီ​စီ​ပယ်နယ်​န​မိတ်​နှင့် ရေဝန်​ဆိပ်ကမ်း အပါ​အသင်) ၂​၁ စတုရန်း​မိုင် ကျယ်ဝန်း​၏။ မြူ​နီ​စီ​ပယ်​အဖွဲ့​ကို ခရစ် ၁​၈​၇​၄ ခု​နှစ်​က​စ​၍ တည်ထောင်​ကာ မြို့​၏ စည်ပင် သာယာ​မှု​ကို စီမံ​အုပ်ချုပ်​သည်။ ၁​၉​၆​၂ ခု​နှစ် ခန့်​မှန်း သန်​ကောင်​စာရင်း​အရ လူ​ဦးရေ ၁⁠၁​၅​၉​၃​၁ ယောက်​ရှိ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် အပူ​ပိုင်း​ဒေသ​အတွင်း ကျ​ရောက်သော်​လည်း ပင်လယ်ကမ်းခြေ​နှင့် နီး​ခြင်း၊ တောင်​အခံ​ရှိ​ခြင်း၊ မြစ်​လေး​မြွာ​တို့​၏ ဆုံ​ရာ​၌ တည်ထား​ခြင်း​တို့​ကြောင့် ရာသီ​ဥတု​မျှတ​၍ မြေဩဇာ ကောင်းမွန်​သည်။ နှစ်စဉ် ပျမ်းမျှ မိုး​ရေ​ချိန် ၁​၈​၈ လက်မ​ရှိ​၍ ပျမ်းမျှ​အပူ​ချိန်​မှာ ဒီ​ဂ​ရီ ၈​ဝ ခန့်​ရှိ​သည်။ ဘီလူး​ကျွန်း​သည် မော်​လ​မြိုင်​မြို့ ဆိပ်ကမ်း​ကို ကာ​ကွယ်​ထား​သ​ဖြင့် ပင်လယ်ကူး သင်္ဘော​ကြီး​များ ဝင်​ရောက် ဆိုက်​ကပ်​နိုင်​ရကား မြန်မာ​နိုင်ငံ​တွင် ဒုတိယ​အကြီး​ဆုံး ဆိပ်ကမ်း​မြို့​ဖြစ်လာ​သည်။ သံလွင်​မြစ်​ကြီး​မှာ သဲ​သောင်​ထူထပ်​သော​ကြောင့် ပင်လယ်​ဝ​မှ ၂​၈ မိုင်​ခန့်​အကွာ​ရှိ မော်​လ​မြိုင်​မြို့​အထိ​သာ ပင်လယ်ကူး​သင်္ဘော​ကြီး​များ ဆန်​တက် သွား​လာ​နိုင်​သည်။ သို့သော် မော်လမြိုင်မြို့​မှ သံလွင်​မြစ်ကြောင်း​၌ ၇​၄ မိုင်၊ အတ္ထ​ရံ​မြစ်ကြောင်း​၌ ၇​၃ မိုင်​နှင့် ဂျိုင်း​မြစ်ကြောင်း​၌ ၄​၂ မိုင်​အထိ ပြည်​တွင်းရေ​ကြောင်း သယ်ယူ​ပို့ဆောင်​ရေး​အဖွဲ့​ပိုင် မီးသင်္ဘော​များ​ဖြင့် သွား​လာ​နိုင်​သည်။ ထို့​ပြင် ရန်ကုန် မော်​လ​မြိုင် မီးရထားလမ်း​သည် မော်​လ​မြိုင်​တဖက်​ကမ်း​ရှိ မုတ္တ​မ​မြို့​သို့​ရောက်​၍ ၁​၆​၉ မိုင်​ရှည်လျား​သည်။ မုတ္တ​မ​မှ မော်​လ​မြိုင်​သို့ ကူးတို့​သင်္ဘော​ဖြင့် ကူး​ရ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​တောင်​ဖက် ယေး​မြို့​အထိ ဖောက်​လုပ်​ထား​သော မီးရထားလမ်း​မှာ မိုင် ၉​ဝ ရှည်​၏။ မော်​လ​မြိုင်​မှ ကျိုက္ခ​မီ​မြို့​သို့ သွား​သော မော်တော်​ကား​လမ်း​မှာ ၅​၅ မိုင်​ရှည်လျား​သည်။

မော်​လ​မြိုင်​မြို့ အရှေ့တောင်​ရှိ ကျိုက်​မ​ရော​မြို့​သို့ သွား​သော မော်တော်​ကား​လမ်း​မှာ ၁​၅ မိုင်​ရှည်​၏။ ရာသီ​မ​ရွေး အသုံးပြု​နိုင်​သော လေ​ယာဉ်​ပျံ​ကွင်း​တ​ခု​လည်း ရှိ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​မှ ရန်ကုန်မြို့​သို့ ပင်လယ်​ကြောင်း​ဖြင့် မြန်မာ​နိုင်ငံ ပင်လယ်​ရေကြောင်း​သယ်ယူ ပို့ဆောင်​ရေး အဖွဲ့​ပိုင်​နှင့် နိုင်ငံ​ခြား ကုမ္ပဏီ​များ​ပိုင် ပင်လယ် ကမ်း​ရိုး​တန်း​သွား သင်္ဘော​များ​ဖြင့် တ​ပတ်​လျှင် တ​ကြိမ်​ကျ မှန်​မှန် သွား​လာ​ပို့ဆောင်​လျက်​ရှိ​သည်။ ထို​ကြောင့် မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် ပြည်​တွင်း​ပြည်​ပ ကုန်​ကူးသန်း ရောင်းဝယ်​ရေး​၌ များ​စွာ စည်ပင်​သည်။

ကျော​ထောက်​နောက်​ခံ နယ်​များ​တွင် ကျွန်း​သစ်၊ ဆန်​စပါး​နှင့် ကော်ဖတ် အမြောက်အမြား ထွက်​သ​ဖြင့် မြို့​၏ ကမ်း​ရိုး​တန်း​တ​လျှောက်​၌ သစ်​စက်​နှင့် ဆန်စက် အများ​အပြား​ရှိ​သည်။ ထို​ကျွန်း​သစ်၊ ဆန်​စပါး​နှင့် ကော်​ဖတ်​များ​ကို နိုင်ငံ​ခြား​တိုင်း​ပြည်​များ​သို့ တိုက်ရိုက် တင်​ပို့​ရောင်းချ​သည်။ ဒူး​ရင်း​သီး၊ မင်းကွတ်​သီး၊ နာနတ်​သီး၊ ကြက်မောက်​သီး၊ သရက်​သီး​တို့​လည်း အမြောက်အမြား ထွက်​ရာ ရန်ကုန်မြို့​နှင့် အခြား​မြို့​များ​သို့ တင်​ပို့​ရောင်းချ​ရ​သည်။ မြို့​၏ အရှေ့တောင်​တန်း​တ​လျှောက်​တွင် ကျိုက်​သံ​လန်​စေတီ၊ မဟာ​မြတ်​မု​နိ​ဘုရား၊ ဇိန​မာရ်​အောင်​စေ​တီတော်​တို့​ရှိ​ကြ​သည်။

မြို့​လယ်​တွင်​ကား ကျိုက်​သုတ်​စေတီ​ရှိ​သည်။ ယင်း​တောင်တန်း တ​လျှောက်​နှင့် မြို့တွင်း​မြို့​ပ​တွင် ဘုန်းကြီး​ကျောင်း အများ​အပြား ရှိ​သည့်​အပြင် ပရိ​ယတ္တိ​စာ​သင်​တိုက်​ကြီး​များ​လည်း ရှိ​သည်။ အစိုးရ​အထက်​တန်း​ကျောင်း ၂​ကျောင်း​ရှိ​သည့်​ပြင် ရှင်​ဗုဒ္ဓ​ဃော​သ အထက်​တန်း​ကျောင်း၊ ဗုဒ္ဓ​ဘာသာ အမျိုးသမီး အထက်​တန်း ကျောင်း​နှင့် နိုင်ငံ​ခြား​သာသနာပြု အထက်​တန်း​ကျောင်း​များ အတော်​များ⁠များ​ရှိ​သည်။ မူလ​တန်း​နှင့် အလယ်​တန်း​ကျောင်း များ​လည်း​ရှိ​၏။ တိုင်း​မင်းကြီး​ရုံး၊ ခရိုင်ဝန်​ရုံး၊ မြူ​နီ​စီ​ပယ်​ရုံး​ကြီး၊ နာရီ​စင်၊ အကျဉ်း​ထောင်၊ ဆေး​ရုံ၊ ဗဟို​စာတိုက်​ကြီး​နှင့် စာတိုက်​ခဲ​များ၊ မိ​ခင်​နှင့်​ကလေး​များ စောင့်ရှောက်​ရေး​အဖွဲ့​များ၊ ဆရာ​အတတ်​သင်​သိပ္ပံကျောင်း၊ မျက်​မ​မြင်​ကျောင်း၊ ကုဋ္ဌ​နူနာ ဆေး​ရုံ​တို့​ရှိ​ကြ​သည်။ ၁​၉​၅​၃ ခု​နှစ်​မှ​စတင် ဖွင့်​လှစ်​ခဲ့​သော မော်​လ​မြိုင်​ဥပစာ​ကော​လိပ်​ကို ၁​၉​၆​၃ ခု​နှစ်​မှ အစပြု​၍ ဒီ​ဂ​ရီ​ကော​လိပ်​အဖြစ် တိုး​မြှင့်​ဖွင့်​လှစ်​ခဲ့​သည်။

မော်​လ​မြိုင်​မြို့ တောင်​ဖက် ၄ မိုင်​အကွာ​ရှိ တောင်​ဝိုင်း​တောင်​နှင့် ရွှေ​နတ်​တောင်​ကြား​တွင် မြို့​သို့​ရေ​ပေး​သော ကင်​မွန်း​ချုံ ရေ​လှောင်​ကန်​ကြီး​ကို မြူ​နီ​စီ​ပယ်​အဖွဲ့​မှ ငွေ​ပေါင်း ၉ သိန်း ခွဲ အကုန်ခံ​၍ ပြုလုပ်​ခဲ့​ရာ ၁​၉​၁​ဝ ပြည့်​နှစ်​တွင် ပြီးစီး​ခဲ့​လေ​သည်။ ထို​အချိန်​မှ​စ​၍ မြို့​သို့ ရေ​ကောင်း​ရေ​သန့်​များ ပေး​သွင်း နိုင်​ခဲ့​သော​ကြောင့် နှစ်စဉ်​နွေ​ဥတု​တွင် ဖြစ်​တတ်​သော ဝမ်း​ရောဂါ​ဘေး​မှ ကင်း​လွတ်​ကြ​ရ​လေ​သည်။ မော်လမြိုင်မြို့​၏ သင်္ကြန်​ရေသဘင်ပွဲတော်​သည် မြန်မာ​နိုင်ငံ​တွင် ကျော်​ကြား​သည်။ ပွဲတော်​ရက်​များ​တွင် အနယ်​နယ်​မှ လာ​ရောက်​၍ ရေ​သဘင် ဆင်​နွဲ​ကြ​သည်။ နှစ်စဉ်​နှစ်​တိုင်း သီတင်းကျွတ်​လ​တွင် ကျင်းပ​လေ့​ရှိ​သော သံဃာ ၁​ဝ⁠ဝ​ဝ ကျော်​ပါဝင်​သည့် မောင်​ငံ ဆွမ်းတော်​ကြီး​လောင်း​ပွဲ​သည် မော်လမြိုင်မြို့​တွင် အလွန်​စည်ကား​၍ ထင်ရှား​သော ပွဲတော်​ကြီး​ဖြစ်​သည်။ သက္ကရာဇ် ၁​၂​ဝ​၄ ခု​နှစ်​မှ စ​၍ မောင်​ငံ​ရပ်​ကို အုပ်ချုပ်​သော မင်း​မောင်​ငံ​က ဦးစီး​ပြုလုပ်​ခဲ့​ရာ ယနေ့​တိုင် မ​ပျက်​မ​ကွက် တည်တံ့​လျက်​ရှိ​သည်။[၅]

ဒေါင်း​မင်း​ရပ်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​၏ အစည်​ကား​ဆုံး​နေရာ​သည် ဒေါင်း​မင်း​ရပ် ဖြစ်​သည်။ အောင်​လမ်းမ​ကြီး​ရှိ အမှတ် (၁) ဈေး​ကြီး​နှင့် အထက်​လမ်းမ​ကြီး​ရှိ အမှတ်(၂) ဈေး​ကြီး​ကို ဒေါင်း​မင်​ရပ်​ဈေး​က ဆက်​သွယ်​ပေး​ထား​သည်။ ရောင်းဝယ်​ဖောက်ကား​ကြ​သူ​များ​ဖြင့် အထူး​စည်ကား​လှ​သည်။ ကုန်စည်​ဒိုင်​နှင့် အဝေး​ပြေး​ကား​ဂိတ်၊ မီးရထား ဘူတာရုံ၊ သင်္ဘောဆိပ်​တည်​ရှိ​ခြင်း​ကြောင့် ဒေသ​ခံ​ပြည်​သူ​များ အလုပ်အကိုင် အခွင့်​အလမ်း အပြည့်​အဝ ရ​ရှိ​နေ​န​ကြ​ပြီ​ဖြစ်​သည်။ အင်္ဂလိပ်​အစိုးရ လက်ထက်​တွင် မော်လမြိုင်မြို့​သည် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ​လူ​မျိုး​များ​ဖြင့် ပြည်​နပ်​နေ​ပြီး ထို အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ​အဖွဲ့​အစည်း​များ အများ​အပြား ရှိ​နေ​မှု​ကြောင် Little-England ဟူ၍​ပင် အမည်တွင်​ခဲ့​ရ​လေ​သည်။ ထို​သူ​တို့​သည် ရောက်​ဘာ​စိုက်ပျိုး​ရေး​အတွက် မ​အားရ​အောင်​ပင် ဖြစ်​ခဲ့​ကြ​သည်။ မည်သို့​ပင်​ဆို​စေ ယနေ့​ခေတ်​တွင်​မူ ထို​သူ​တို့​သည် မ​ရှိ​သ​လောက်​ပင် ရှားပါး​သွား​ပြီး​ဖြစ်​သည်။

ပထဝီ​အနေအထား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် သံလွင်​မြစ်​ဝ​ကျွန်းပေါ်​တွင် တည်​ရှိ​သော ဒေသ​တစ်​ခု ဖြစ်​သည်။ မြစ်​ပါး​စပ်​တွင် ဘီလူး​ကျွန်း​သည် သံလွင်​မြစ်​ကို ခွ​ပိတ်​ထား​ပြီး မုတ္တ​မ​ပင်လယ်​ကွေ့​အတွင်း​သို့ စီး​ဝင်​စေ​သည်။ ထို​ကျွန်း​၏​ဘေး​အရှေ့​နှင့် အနောက်​သို့ အလွန်​မှ ရှေး​ကျ​လှ​သော ခေါင်းဆေးကျွန်း​ဖြင့် ကာရံ​ထား​လေ​သည်။

ပို့ဆောင်​ရေး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် မြန်မာ​နိုင်ငံ အရှေ့တောင်​သို့ သွား​ရာ​တွင် အဓိက မုဒ်​ဝ လမ်းမ​ကြီး​ပင် ဖြစ်​သည်။ သံလွင်​တံတား​ကြီး​သည် မော်လမြိုင်မြို့​နှင့် မုတ္တ​မ​မြို့​တို့​ကို ဆက်​သွယ်​ပေး​ထား​သော မီးရထား၊ ကား​သွား​နိုင်​သော တံတား​ကြီး တစ်​ခု​ဖြစ်​သည့်​အပြင် မြန်မာ​နိုင်ငံ​၏ မီးရထားလမ်း​နှင့် ကား​လမ်း​ပါဝင်​သော တံတား​များ​တွင် အရှည်​ဆုံး​တံတား တစ်​ခု​ဖြစ်​သည်။ ထို​တံတား​သည် ပေ​ပေါင်း ၁​၁, ၀⁠၀​၀⁠၀ ကျော် ရှည်​ပြီး နိုင်ငံ​၏ အရှေ့တောင်​ပိုင်း​နှင့် ရန်ကုန်မြို့​ကို ဆက်​သွယ်​ပေး​ထား​သည်။ ထို​ပြင် မော်လမြိုင်မြို့​သည် ကရင်ပြည်နယ်​၏ မြို့တော် ဘား​အံ့၊ တနင်္သာရီတိုင်း​၏ မြို့​များ​ဖြစ်​သော မြို့တော် ထားဝယ်၊ မြိတ်​မြို့​များ​နှင့်​လည်း ဆက်​သွယ်​ပေး​ထား​သေး​သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့​သို့ လည်းကောင်း၊ ရေး​မြို့​သို့​လည်းကောင်း မုတ္တ​မကို ဖြတ်​၍ မီးရထားလမ်း၊ ကား​လမ်း​ဖြင့် ဆက်​သွယ်​ပေး​ထား​လေ​သည်။ ရှေး​ယခင်​က ထို​မြို့​များ​သို့​သွား​ရန်​အတွက် မုတ္တ​မ​မြို့​မှ ကူးတို့လှေ၊ သင်္ဘော​များ​ကို တ​ဆင့်​စီး​ရ​ပြီး ယခု​အခါ ထို သံလွင်​တံတား​ကြီး​မှ မီးရထား၊ ကား​ဖြင့် တိုက်ရိုက် သွား​လာ​နိုင်​ပေ​သည်။ သံလွင်​တံတား​ကြီး​ကို ၂​၀⁠၀​၆ ခု​နှစ် ဧပြီ​လ​တွင် ဖွင့်​လှစ်​ပေး​ခဲ့​လေ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​လေ​ဆိပ်​မှ ရန်ကုန်မြို့​သို့ ပုံ​မှန် လေ​ကြောင်း​ပျံ​သန်း​မှု​များ​လည်း ရှိ​သေး​သည်။

သံလွင်​မြစ်​ဝပေါ်​တွင် တည်​ရှိ​နေ​သော မော်လမြိုင်မြို့( ၁​၉​၀⁠၀​ခု​နှစ် အစော​ပိုင်း​ကာလ)

စီးပွား​ရေး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် မန္တလေး စကား၊ ရန်ကုန် အကြွား၊ မော်​လ​မြိုင် အစား ဟူ​သော မြန်မာ စကားပုံ​တစ်​ခု အဖြစ်​ကျန်​ရစ်​အောင်​ပင် စား​သောက်​စရာ သီး​နှံ​များ​ဖြင့် ကျော်​ကြား​မှု ရှိ​လှ​သည်။ မော်လမြိုင်မြို့​တွင် သစ်​စက်​အချို့​နှင့် စပါး​ကြိတ်​စက် လုပ်​ငန်း​များ၊ ကျွန်း​သစ်​နှင့် စပါး​များ​အား သယ်ယူ​ပို့ဆောင်​ရေး​လုပ်​ငန်း​များ​အား လုပ်ကိုင်​ကြ​သည်။ ထို့​ပြင် ယခင်​က ထင်ရှား​သော သင်္ဘော​ကျင်း​လုပ်​ငန်း​တစ်​ခု ဖြစ်​ခဲ့​ပြီး နှင့် ယခု​အခါ မြန်မာ​နိုင်ငံ​၏ အဓိက သင်္ဘောဆိပ်​တစ်​ခု အဖြစ်​လည်း ကျန်​ရှိ​နေ​သေး​သည်။ ၂​၀⁠၀​၉ ခု​နှစ် မေ​လ ၂​၇ ရက်​နေ့​တွင် မော်လမြိုင်မြို့​၌ ဗုံး​သုံး​လုံး ပေါက်ကွဲ​ခဲ့သော်​လည်း ထိခိုက်​ဒဏ်ရာ ရ​ရှိ​မှု​များ​ကို​မူ အာဏာပိုင်​များ​က ဖော်​ပြ​ခြင်း မ​ရှိ​ခဲ့​ချေ။

မော်​လ​မြိုင်​မြို့၊ သံလွင်​မြစ်​လယ်​ရှိ ခေါင်းဆေးကျွန်း

ယဉ်ကျေး​မှု[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​သည် တနင်္သာရီတိုင်း​နှင့် ဆက်​သွယ်​ရန်​အတွက် အဓိက ဒေသ​တစ်​ခု ဖြစ်​သည့်​အပြင် သင်္ဘောဆိပ်​နှင့် ပို့ဆောင်​ရေး ဗဟို​ချက်မ တစ်​ခု​လည်း ဖြစ်​သည်။ ထို​ဒေ​သည် ဗုဒ္ဓ​ဘာသာ မွန်​လူ​မျိုး​များ အဓိက​နေထိုင်​ရာ ဒေသ ဖြစ်သော်​လည်း အမျိုး​မျိုးသော် ယဉ်ကျေး​မှု​များ​ကို တွေ့​မြင်​ရ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​သည် အလွန်​ရှေး​ကျ​သော ဗုဒ္ဓ​ဘာသာ နေရာ​ဌာန တစ်​ခု​ဖြစ်သော်​လည်း ၁​၉ ရာ​စု​နောက်​ပိုင်း​တွင် ဗြိတိသျှ ခရစ်ယာန်​သာသနာပြု​များ​ရောက်​ရှိ​လာ​ပြီး ခရစ်ယာန်​ဘာသာ​လည်း စတင်​ဝင်​ရောက်လာ​ခဲ့​သည်။ ၁​၈​၆​၀ ခု​နှစ်​တွင် ဒီ​လ ရှယ်​လီ ဘ​ရား​သားစ်​က ခရစ်ယာန် သာသနာပြု​ကျောင်း​များ​ကို တည်ဆောက်​ခဲ့​ကြ​သည်။ထို​နောက် စိန့် ပက်​ထ​ရစ်(ယခု မော်​လ​မြိုင် အမှတ်(၅) အခြေ​ခံ​ပညာ​အထက်​တန်း​ကျောင်း တစ်​ခု​ဖြစ်​သော)ဘုရားရှိခိုး​ကျောင်း​ကို ဖွင်​လှစ်​ခဲ့​သည်။ ၂​၀ ရာ​စု အစော​ပိုင်း ကာလ​များ​တွင် စီးပွား​ရေး​ဆိုင်​ရာ ချဲ့ထွင်​မှု​များ​ဖြင့် အိန္ဒိယ​နိုင်ငံ​မှ ဟိန္ဒူ​လူ​မျိုး​များ ဝင်​ရောက်လာ​ခဲ့​ကြ​သည်။

မော်​လ​မြိုင် စက်​မှု​ဇုန်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

သံလွင်​တံတား(မော်​လ​မြိုင်)

မော်​လ​မြိုင် စက်​မှု​ဇုန် ကြီးကြပ်​ရေး ကော်မတီ​အား ခ​ရိုင်​အေးချမ်း​သာယာ​ရေး​နှင့် ဖွံ့ဖြိုး​ရေး​ကောင်​စီ ဥက္ကဌ ဦးဆောင်​၍ ခ​ရိုင်​အဆင့် ဌာန​ဆိုင်​ရာ တာဝန်ရှိ​သူ​များ ပါဝင်​သော အဖွဲ့​ဝင် ၃​၄ ဦး​ဖြင့် ဖွဲ့​စည်း​ထား​ကြောင်း သိ​ရ​သည်။ မော်​လ​မြိုင်​စက်​မှု​ဇုန်​အတွင်း စက်​မှု​လုပ်​ငန်း​များ​အဖြစ် အကြီး​စား ၄​၃ ခု၊ အလတ်​စား ၁​၃​၀ ခု၊ အငယ်​စား ၁​၅ ခု စုစုပေါင်း ၁​၈​၈ ခု အား နိုင်​ငံတော် အစိုးရ​ထံ​တွင် မှတ်ပုံတင်​ထား​ပြီး​ဖြစ်​သည်။ ၂​၀​၁​၀ ခု​နှစ် ဇွန်​လ​ကုန်​အထိ ရင်းနှီး​မြုပ်​နှံ​မှု တန်ဖိုး ကျပ် ၁​၉⁠၉​၈.၉​၆ သန်း ရှိ​ပြီး ထုတ်​လုပ်​မှု တန်ဖိုး ကျပ် သန်း ၉​၆​၅​၈.၉​၆ သန်း ရှိ​ပြီး​ဖြစ်​သည်။ ရောက်​ဘာ​ပြား ကြိတ်​စက်​လုပ်​ငန်း၊ သံ​ရည်​ကျို​လုပ်​ငန်း၊ သံ​အမာ​တင်​ခြင်း လုပ်​ငန်း၊ ဓာတ်​မြေဩဇာ ထုတ်​လုပ်​မှု လုပ်​ငန်း၊ ရေ​လုပ်​ငန်း​သုံး ဘော့​သီး​လုပ်​ငန်း၊ မော်တော်​ယာဉ် ထုတ်​လုပ်​ရေး လုပ်​ငန်း စ​သည်​တို့​ကို အဓိက လုပ်ကိုင်​လျက် ရှိ​ကြ​သည်။ မော်လမြိုင်မြို့​နယ်​သည် ရော်​ဘာ​စိုက်ပျိုး​ရေး​ကို အဓိက လုပ်ကိုင်​သော မြို့​ဖြစ်​သည့်​အားလျော်စွာ ရောက်​ဘာ​စိုက်ပျိုး​မှု အခြေ​ခံ​လျက် ရော်​ဘာ​လုပ်​ငန်း​သုံး စက်​ကိရိယာ​များ​အပြင် လယ်ယာ​လုပ်​ငန်း​သုံး စက်​ကိရိယာ​များ​ကို လည်းကောင်း၊ စပါးခွံ​လောင်စာ​ဖြင့် လျှပ်စစ်​ဓာတ်​အား ထုတ်ယူ​နိုင်​သော စပါးခွံ​ဓာတ်ငွေ့​သုံး အသေး​စား ဓာတ်​အားပေး​စက်​ရုံ​များ​ကို လည်းကောင်း၊ အခြား​စက်​မှု အထွေ​ထွေ​သုံး စက်​ကိရိယာ​များ​ကို​လည်းကောင်း ဒေသ​အခြေအနေ​နှင့် လိုက်​ဖက်​ညီ​မည့် နည်း​ပညာ​တို့​ဖြင့် ပေါင်း​စပ်​ဖ​လှယ်​ကာ ထုတ်​လုပ်​ပေး​နေ​လေ​သည်။ [၆] [၇]

ပညာရေး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်အဝင်ဝ တစ်​နေရာ

[၈]

မော်​လ​မြိုင်​မြို့​တွင် အထက်​တန်း​ကျောင်း​ပေါင်း ၁​၃ ကျောင်း၊ မြန်မာ​နိုင်ငံ အရှေ့တောင်​ပိုင်း​အတွက် အဓိက တက္ကသိုလ်​တစ်​ခု​ဖြစ်​သော မော်​လ​မြိုင် တက္ကသိုလ်​တစ်​ခု​ရှိ​ပြီး ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံ​ဆိုင်​ရာ ဘွဲ့​များ ရ​ယူ​နိုင်​သည်။ ယခင်​က ကျောင်းသား​များ​အနေ​ဖြင့် အခြား ဆေး​ပညာ၊ အင်​ဂျင်​နီ​ယာ​ပညာ​နှင့် ကွန်ပျူတာ​ပိုင်း​ဆိုင်​ရာ ပညာ​များ သင်​ယူ​နိုင်​ရန် ရန်ကုန်မြို့​သို့ သွား​ရောက် သင်​ယူ​ရန် လို​အပ်ခဲ့ လေ​သည်။ ယနေ့​တွင်​မူ မော်လမြိုင်မြို့​တွင် မော်​လ​မြိုင်​တက္ကသိုလ်၊ ကွန်ပျူတာ​တက္ကသိုလ်(မော်​လ​မြိုင်)၊ နည်း​ပညာ​တက္ကသိုလ်(မော်​လ​မြိုင်) စ​သည်​တို့​ကို​လည်း တည်ဆောက်​ထား​ပြီး ဖြစ်​၍ ဒေသ​နေ လူ​ငယ်​မောင်​မယ်​များ ပညာသင်​ယူ​ရန် အခွင့်​အလမ်း​များ ပိုမို တိုးပွား​လာ​သည်။[၉] ၁​၈​၆​၄ ခု​နှစ်၊ အမေ​ရိ​ကန်​ပြည်ထောင်​စု ဗက်​က​နဲ တက္ကသိုလ်​တွင် ပညာသင်​ကြား​ခဲ့​သော နိုင်ငံ​ခြား ပညာသင် ကျောင်းသား​တစ်​ဦး​ဖြစ်​သူ မောင်​ရှော​လူးသည် မော်လမြိုင်မြို့​တွင် မွေး​ဖွား​သော မွန်​လူ​မျိုး၊ မြန်မာ​နိုင်ငံသား တစ်​ဦး​ဖြစ်​သည်။ သူ​သည် အမေ​ရိ​ကန် ပြည်ထောင်​စု​တွင် ပညာသင်​ကြား​သော ပထမ​ဆုံး မြန်မာ​ကျောင်းသား​တစ်​ဦး​ဖြစ်​သည်။[၁၀]

ဓာတ်​ပုံ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

[၁၁] [၁၂]
[၁၃]

ကိုး​ကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. National Telephone Area Codes. Myanmar Yellow Pages.
  2. http://wikimyanmar.co.cc/wiki/index.php?title=%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%9C%E1%81%BF%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%B3%E1%80%84%E1%80%B9
  3. နိုင်​ဘ​ရှင် ၏ မွန်​ကျောက်စာ​သင်​တန်း​မှ မွန်​ဒသ​န​များ
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/Mawlamyine
  5. မြန်​မာ့​စွယ်စုံ​ကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
  6. http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Sep16.pdf
  7. http://en.wikipedia.org/wiki/Mawlamyine#cite_note-10
  8. http://www.flickr.com/photos/yetun/3530244272/#/
  9. http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Sep13.pdf
  10. http://en.wikipedia.org/wiki/Bucknell_University
  11. http://www.panoramio.com/photo/5167389
  12. http://cache.virtualtourist.com/2914619-charmin_town-Mawlamyine.jpg
  13. http://commondatastorage.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/27739695.jpg


Template:မြန်မာ​တိုင်း​နှင့်​ပြည်နယ်​များ