ဘို့မယ်၊ ရှင်

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​

ဘို့မယ်၊ ရှင်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ရှင်ဘို့မယ် သည် အင်းဝခေတ် မင်း (၅)ပါး (ပထမမင်းခေါင်သီဟသူမင်းလှငယ်ကလေးကျေးတောင်ညိုနှင့်မိုးညှင်းသတိုး) တို့၏ မိဖုရား ဖြစ်သည်။

မင်းဆက် ငါးသွယ်၊ ရှင်ဘို့မယ်၊ နန်းလယ်တင်သည်သာ ဟု ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံတွင် ရည်ညွှန်းစပ်ဆိုခံရလောက်အောင် မင်း ၅ ဆက်တိုင်တိုင် မိဖုရားတင်မြေ|ာက်ခံရသူ ရှင်ဘို့မယ်ကား ပင်းတယစီးရှင် သီဟသူ၏ မြစ်၊ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ တူဖြစ်သော သိင်္ခသူ ငယ်နှင့် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သမီးတော် စောစလကာဒေဝီတို့ စုံဖက်ရာမှ မြင်သောသမီးတော်ဖြစ်သည်။ ဘို့မယ်ကား ရုပ် အဆင်းလှသည်။ မာန ခက်ထန်သည်။ ရက်စက်လေသည်။

ဘို့မယ် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် အင်းဝပထမမင်းခေါင် ( ၇၆၇-၇၈၃ ) က မိဖုရားမြှောက်၍ တောင်ညာတင်သည်။ ၇၆၉ ခုနှစ်တွင် မွန်တို့ပြည်သို့ဘုရင်မင်းခေါင် စစ်ချီရာတွင် မိဖုရားရှင်ဘို့မယ်နှင့် မိဖုရား ရှင်မိနောက်တို့လည်း ပါသွား သည်။ စားရေးရိက္ခာ မလုံလောက်၍ မြန်မာတပ်များ တပ်ဆုတ် သည်ကို မွန်တို့အပြင်းအထန် လိုက်တိုက်ရာ ရှင်မိနောက်ကို ဆင်နှင့်တကွ မွန်မင်းရာဇာဓိရာဇ် ရလိုက်သည်။ ရှင်ဘို့မယ်မှာ မူ ဆင်ထက်မှ လျောကျ၍ ချောင်းနားတွင် ကျန်ခဲ့သည်ကို ဆင်လေးသဖြင့်နောက်မှ ဖြည်းဖြည်းလိုက်လာသူ ဆင်ကဲတွေ့၍ ဆောင်ယူခဲ့ရသည်။ ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ဆင်ကဲကို ဘုရင်မင်းခေါင်း ယုံကြည်တော်မမူသဖြင့် ဆင်ကဲအားကွပ်သည်။ နောက်မှ မှား ကြောင်းသိသည်။ ဆင်ကဲနှင့် ဘို့မယ် အဖြစ်အပျက်ဇာတ်လမ်း ကို အလွမ်း အသောကလေးများ ဖြည့်၍ ဇာတ်ကပြကြသဖြင့် လူသိများလေသည်။ ဦးကုလားမဟာရာဇဝင်၌ကား ဘို့မယ် ဟုမဆို၊ မောင်းမငယ် တစ်ဦးဟုသာ ဆိုသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင် နတ်ရွာစံသောအခါ မိဖုရားရှင်မိနောက်တွင် မြင်သော သားတော် ဆင်ဖြူရှင် သီဟသူ ( ၇၈၃-၇၈၇ ) နန်းတက်၍ ရှင်ဘို့မယ်အားပင် ဆက်လက်မိဖုရားမြှောက်သည်။ ဆင်ဖြူရှင် သီဟသူတွင် မိဖုရားကြီး စောမင်းလှ ရှိသော်လည်း သီဟ သူသည် ရှင်ဘို့မယ်အား သာလွန်စွာ မြတ်နိုးယုယတော် မူသဖြင့် မိဖုရားစောမင်းလှသည် နန်းတွင်းမှဆင်း၍၊ ရွှေစေတီအနောက်ဘက်၌ တန်ဆောင်းကြီး ဆောက်နေလေ သည်။ ထို့ကြောင့် မိဖုရား စောမင်းလှကို ရာဇဝင်များ၌ တန်ဆောင်းရှင် စောမင်းလှဟု တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ၇၈၄ ခုနှစ်တွင် မွန်မင်းသမီး ရှင်စောပု ရောက်လာသောအခါ၊ သီဟသူသည် ရှင်ဘို့မယ်အား မေ့အလျော့ထား၍ ရှင်စောပုအားသာ ယုယတော်မူလှသဖြင့် ရှင်ဘို့မယ်သည် စိတ်နာကာ အုန်းဘောင်လယ်သံဘွားထံသို့ စေသည်။ သီဟသူသည် အောင်ပင်လယ် အရပ်၌ ကိုယ်လုပ် ၊မောင်းမနှင့် ပျော်ပါးနေခိုက် လုပ်ကြံပြီးလျှင် အင်းဝရွှေနန်း ကို တက်၍ မင်းပြုပါမည်ဟု မှာသည့်အတိုင်း အုန်းဘောင် လယ်သံဘွား အလုံးအရင်းနှင့် ချီလာကာ ဆင်နှင့်တိုက်သည်။

သီဟသူလည်း ရဲခက်စံလှဟူသော ဆင်ကိုစီး၍ ခံတော်မူ သည်တွင် မခံနိုင်ချေ၍၊ ဆင်တော် ညွံသို့ကျလျှင် ကိုယ်တော် ကိုလည်း မြား ၃ ချက်သင့်လေသည်။ ဆင်ဖြူရှင် ကံကုန်လျှင် အမှူးမတ်တို့စည်းရုံး၍ ရှမ်းတို့ကိုတိုက်ရာ၊ ရှမ်းတို့ပြေးရ သဖြင့် အုန်းဘောင်လယ်သံဘွား အင်းဝနန်းကို မရချေ။

၇၈၇ ခုနှစ် တော်သလင်းလတွင် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို တန်ဆောင်းရှင် စောမင်းလှသားတော် မင်းလှ ငယ် ဆက်ခံသည်တွင် ရှင်ဘို့မယ်အား ထုံးစံအတိုင်း ဆက် လက် မိဖုရားမြှောက်သည်။ နန်းတက်စဉ်က မင်းလှငယ်သည် အသက် ၉ နှစ်မျှသာ ရှိသေးသည်။ ရှင်ဘို့မယ်သည် ရှေးက ရည်ငံရင်းရှိသောကလေးကျေး တောင်ညိုအား အလျင်ချီလာရန် အခေါ်လွှတ်သဖြင့် ချီလာသော် မင်းလှငယ်အား အဆိပ်ကျွေး သတ်ကာ ကလေးကျေးတောင်ညိုအားနန်းတင်သည်။

ရှင်ဘို့မယ် မိဖုရား ဖြစ်ပြန်သည်။ ၇၈၇ ခုနှစ် နတ်တော်လတွင် ကလေးကျေးတောင်ညို နန်းတက်စ၌ပင် မိုးည|င်းစားသတိုး အင်းဝသို့ချီလာသဖြင့် ကလေးကျေးတောင်ညိုမင်းသည် ဘယဂါမဏိကိုရှေ့တည်စေပြီး လျှင် အလုံးအရင်း ဆင်မြင်းနှင့် တကွ မိဖုရားဘို့မယ်ကို ယူ၍ ညဉ့်တွင် ရခိုင်ဘက်သို့ပြေးတော်မူသည်။ ရခိုင်သို့မရောက်မီ ပဲလွန်တောင်သို့ရောက်လျှင် ရုတ်တရက် နာမကျန်းဖြစ်၍ လွန်သည်။ ဘို့မယ်သည် ဟံသာဝတီသို့ပြေးဝင်ရန် အကြံ ပြုသော် လည်း၊ ရာဇဘိသေကခံ မိဖုရားကို နောက်ဆက်၍ မင်းပြုသော မင်းတို့သည် မရှုတ်မချဖူးလေ၊ ဤတွင်ပင် ပြည်ထဲရေးကို မျှော်တင်း၍နေတော်မူသင့်သည်ဟု လျှောက် သဖြင့် မန်းစက်တော်ရာတွင် တပ်တည်၍ အလုံးအရင်း နှင့်နေသည်။

၇၈၈ ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းမင်းတရား အင်းဝရွှေနန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မန်းစက်တော်ရာတွင် အလုံး အရင်းနှင့် နေသော မိဖုရား ဘို့မယ်ကို ဝေါ၊ ရွှေလှေ စသည်တို့ဖြင့် ဆောင်ယူ၍၊ ဘယဂါမဏိကို သံခြေကျဉ်းနှင့် ဆောင်ယူခဲ့ သည်။ မင်းတရားကြီးက ရှင်ဘို့မယ်ရောက်လျှင် ကိုယ်တော် မကျန်းသည်ကို စမ်းသပ်၍ မေးတော်မူသည်ကို ရှင်ဘို့မယ်က ကျွန်စော်နံသည်ဟု ဆိုသည်။

မိုးညှင်းမင်းတရားကား အင်းဝ ပထမမင်းခေါင် မင်းသား ဘဝက အလုပ်အကျွေးအဖြစ် လိုက်နေသော မင်းဥဒိန်ဖြစ်သော ကြောင့် ရှင်ဘို့မယ် ဤသို့ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ရှင်ဘို့မယ်အား အင်းဝနန်းတွင်းတွင် သာယာစွာ အိမ်ဆောက်၍ နေတော်မူ စေသည်။

ယင်းသို့လျှင် အင်းဝပထမ မင်းခေါင်မှ မိုးည|င်း မင်းတရား လက်ထက်တိုင်အောင် မင်း ၅ ဆက်လုံး မိဖုရား တင်မြေ|ာက်ခံရသော ရှင်ဘို့မယ်သည် မိုးည|င်းမင်း လက်ထက် အင်းဝတွင် ကံကုန်သည်။ မိဖုရား ဘို့မယ်တွင် သားသမီး ထွန်းကားသည်ဟု သမိုင်းများ၌ မရှိပါချေ။[၁]



ကိုးကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  1. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)