ပုဂံ

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
{{{နိုင်ငံအမည်အပြည့်}}}
တမ္ပ​ဒီပ ပေါက္ကံ​ပြည်
125px 85px
နိုင်ငံတော်အလံ နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ်
ပထဝီ
Bagan-sm.jpg
မြို့တော်
ဧရိယာ
  • ဧရိယာ - {{{ဧရိယာ}}} (အဆင့်: {{{ဧရိယာအဆင့်}}})
  • ရေဖုံးလွှမ်းမှု - {{{ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း}}}%
လူနေမှု
လူဦးရေ
နိုင်ငံရေး
အစိုးရခေါင်းဆောင်များ
  • ဧကရာဇ် - အနော်​ရ​ထာ


ထူထောင်မှု
  • {{{ထူထောင်ရေး_အမည်(၁)}}} - {{{ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁)}}}
စီးပွားရေး
နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်နှင့် သင်္ကေတများ

တမ္ပ​ဒီပ (ခေါ်) ပုဂံ​သည်မြန်မာ​နိုင်ငံ၏ ပထမ​ဆုံး​ဧကရာဇ်​နိုင်ငံ​တည်ထောင်​ရာ မြို့တော်​ဟူ၍ မြန်မာ​တို့​အတွက် အမျိုးသား​ရေး လက္ခဏာ​တစ်​ရပ်​အနေ​ဖြင့်​လည်းကောင်း၊ များပြား​လှ​သည့် ရှေး​ဟောင်း​လက်ရာ စေတီပုထိုး​များ​ကြောင့်​လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ​လှည့်​ခရီးသည်​တို့​ကို စွဲဆောင်​ရာ​နေရာ​အဖြစ်​လည်းကောင်း ကမ္ဘာကျော်​သည့် နေရာ​တ​နေရာ​ဖြစ်​သည်။

တည်​နေရာ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မန္တလေးတိုင်းအတွင်း​ရှိ ညောင်​ဦး​မြို့နယ်​အတွင်း ဧရာဝတီ​မြစ်၏ အရှေ့​ဖက်​ကမ်း​တွင်​တည်​ရှိ​သည်။ မန္တလေးမြို့မှ အနောက်တောင်​ဖက် မိုင် ၉​ဝ အကွာ​တွင်​တည်​ရှိ​သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ပျူ​မြို့ပြ​နိုင်ငံ​များ​ခေတ် ကုန်​ဆုံး​ပြီး​နောက် ကျောက်​ဆည်​နယ်​မှ​တစ်​ဆင့် ယပ်တောင်​ပုံ​ဖြန့်​ကာ မြန်မာ​နိုင်ငံ​အလယ်​ပိုင်း​ဒေသ အတွင်း​သို့ အုပ်စု​များ​ဖွဲ့​ကာ ဝင်​ရောက်လာ​သည့် ဗမာ​လူ​မျိုး​တို့​သည် မူရင်း​ဌာ​နေ​လူ​မျိုး​များ​ဖြစ်​သည့် ပျူ နှင့်​မွန် တို့​ထံ​မှ စာပေ၊ လယ်ယာ​စိုက်ပျိုး​ခြင်း နှင့် ယဉ်ကျေး​မှု​များ​ကို ဆက်ခံ​ရ​ယူ​ကာ တ​ဖြည်း​ဖြည်း အင်အား​ကောင်း​သည့် အဆင့်​သို့​ရောက်လာ​သည်။ မူလ​အစ​က စစ်တိုက်​ခိုက်​ခြင်း​ဖြင့် ကျော်​ကြား​သော လူ​မျိုး​သည် စည်း​လုံး​ခြင်း​ဖြင့်​သာ မိမိ​တို့​၏​အသက်​အိုး​အိမ်​စည်းစိမ်​များ​ကို ကာ​ကွယ်​နိုင်​မည်​ဟု​သော စစ်​ရေး​အမြင်​ဖြင့် မြို့​ရွာ​များ​ကို စုစည်း​တည်ထောင်​လာ​ကြ​သည်။ သို့​ဖြင့် လမ်းခရီး​နှင့်​ဆက်​သွယ်​ရေး လွယ်ကူ​ပြီး မိမိ​တို့ အခြေ​ချ​ရာ ရပ်​ဝန်း​၏ ဗဟို​တွင်​ရှိ​သည့် ဒေသ​မှ ကျေးရွာ​များ​ကို စုစည်း​ကာ ပုဂံ​မြို့​အဖြစ် တည်ထောင်​လိုက်​ကြ​သည်။

ပုဂံ​နိုင်​ငံတော်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]


အစော​ပိုင်း ပုဂံ​မင်း​ဆက်​များ​နှင့် ပတ်သက်​၍ တိ​ကျ​သည့် သမိုင်း​အထောက်​အထား​များ​ကို မ​တွေ့​ရ​ပဲ ပါး​စပ်​ရာဇဝင်​များ​အနေ​ဖြင့်​သာ မှတ်သား​လာ​ခဲ့​ကြ​ပြီး အနော်​ရ​ထာမင်း​လက်ထက်​ရောက်​မှ​သာ တိ​ကျ​သည့် သမိုင်း​အထောက်​အထား​များ​ကို စတင်​တွေ့​ရှိ​လာ​ကြ​ရ​သည်။ အနော်​ရ​ထာ​၏ သိမ်း​သွင်း​မှု​ကြောင့် ပုဂံ​နိုင်​ငံတော်​သည် ပဒေသရာဇ် အဆင့်​မှ ဧကရာဇ် (အင်​ပါ​ယာ) အဆင့်​တို့ တက်​လှမ်း​လာ​နိုင်​ခဲ့​သည်။ သူ့​အား​ဆက်ခံ​သည့် စော​လူး​မင်းလက်ထက်​တွင် တိုင်း​ပြည်​အခြေအနေ​ဆိုးရွား​သွား​ခဲ့သော်​လည်း ကျန်​စစ်​သားအလောင်း​စည်​သူ အစ​ရှိ​သည့် မင်း​များ​လက်ထက်​တွင်​မူ တိုင်း​ပြည်​အင်အား ပြန်လည်​ပြည့်​ဝ​လာ​ပြန်​သည်။

ယဉ်ကျေး​မှု[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ပုဂံ​ခေတ်​ယဉ်ကျေး​မှု​သည် မြန်မာ​နိုင်ငံ​အတွက် ပျူ နှင့် မွန်​တို့​ပြီး​လျှင် တိုးတက်​ဖြစ်​တည်​လာ​သည့် ယဉ်ကျေး​မှု​ဟု ဆို​ရ​မည်​ဖြစ်​သည်။ ပျူ​တို့​ထံ​မှ ဘာသာ၊ ကိုးကွယ်​ယုံကြည်​မှု နှင့် မွန်​တို့​ထံ​မှ အနု​ပညာ၊ လယ်ယာ​စိုက်ပျိုး​ရေး၊ စာပေအက္ခရာ အစ​ရှိ​သည်​တို့​ကို သင်​ယူခဲ့​ကြ​သည်။ ထို့​ကြောင့် နရ​ပတိ​စည်​သူမ​တိုင်​မှီ​အထိ​တည်ဆောက်​ခဲ့​သည့် ပုဂံ​ရှိ စေတီပုထိုး​များ​မှာ မွန်​တို့​၏ ဓလေ့၊ လက်ရာ​နှင့် အယူ​အဆ​များ​လွှမ်းမိုး​နေ​သည်​ကို​တွေ့​ရ​သည်။ သို့သော် နရ​ပတိ​စည်​သူ​မင်း​လက်ထက်​မှ​စ​၍ လက်တွေ့​ကျ​သည့် မြန်မာ​တို့​သည် စိတ်​ကူ​ယဉ်​ဆန်​သည့် မွန်​တို့​ထက် ပို​၍​တက်​ကြွ​သည့်၊ အရပ်​ဒေသ​နှင့် ပိုမို​ကိုက်​ညီ​မည့် လက်ရာ​များ​ကို တီထွင်​သုံးစွဲ​လာ​ကြ​သည်။

ပုဂံ​နိဂုံး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

အလောင်း​စည်​သူ​နောက် နန်းတက်​သည့် မင်း​များ​လက်ထက်​တွင် ပုဂံ​၏​ဩဇာ​အာဏာ​ကျ​ဆင်း​လာ​သ​လို၊ နယ်ခြား​မှ ရန်သူ​များ​၏ လုပ်ကြံ​မှု​ကြောင့် ထီးဆောင်းမင်း​တစ်ပါး​ကျ​ဆုံး​ရ​သည့် အဖြစ်၊ နရ​သီ​ဟ​ပ​တေ့​ကဲ့သို့ အစား​ကျူး​ပြီး အမျက်​ဒေါသကြီး​သည့်​မင်း အစ​ရှိ​သ​ဖြင့် ပေါ်ပေါက်​လာ​သည်။ ခရစ်​နှစ် ၁​၂​၈​၇ တွင် မွန်​ဂို​တို့​၏ ကျူးကျော်​မှု​ကြောင့် နရ​သီ​ဟ​ပ​တေ့ ပုဂံ​ကို​စွန့်ခွာ​ထွက်ပြေး​ရ​ခြင်း​ဖြင့် ပုဂံ​၏​ဩဇာ​မှာ လုံး​ဝ​ကျ​ဆင်း​တော့​သည်။ ရှင်​ဒိသာပါမောက္ခ၏ သံတမန်​ရေး​ကျွမ်းကျင်​စွာ အရေး​ဆို​မှု​ကြောင့် မွန်​ဂို​ဘုရင် ကူ​ဗ​လိုင်​ခန်​က တပ်​များ​ကို ပြန်​ဆုတ်​စေ​သည်။ ထို​မှ​စ​ကာ ပုဂံ​မင်း​ဆို​သည်မှာ အဆောင်အယောင်​မျှ​သာ ဖြစ်​၍ အမှန်​ဩဇာကြီး​သူ​များ​မှာ ရှမ်း​ညီနောင်​သုံး​ဦး ဖြစ်​သည်။

ဤသို့​သော ပြန်လည်​မွမ်းမံ​မှု​များ​ကြောင့် ကမ္ဘာ့​အံ့ဩဖွယ်​ရာ ဆု​ကြီး​များ​နှင့်​လွဲ

ယနေ့​ပုဂံ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ယနေ့​ပုဂံ​မှာ ရှေး​ဟောင်း​လက်ရာ​များ​နှင့် ပြည့်​နက်​နေ​သည့် မြို့​ဟောင်း​ကြီး​အသွင်​မျှ​သာ ကျန်​ရှိ​တော့​သည်။ သို့သော် အဆို​ပါ​ရှေး​ဟောင်း​လက်ရာ​များ​မှာ ပြည်​တွင်း​ပြည်​ပ​တို့​မှ ခရီးသွား​များ​ကို ဆွဲ​ဆောင်​နိုင်​သည်​ဖြစ်​၍ အတော်​ပင်ကျော်​ကြား​လှ​ပေ​သည်။ သို့သော် သီးခြား​မြို့​အဖြစ် ရပ်​တည်​နိုင်​ခြင်း​မ​ရှိ​ပဲ ညောင်​ဦး​မြို့နယ်​အတွင်း​တွင် “ပုဂံ​ရှေး​ဟောင်း​ယဉ်ကျေး​မှု​နယ်​မြေ” အဖြစ်​ထည့်​သွင်း​ထား​သ​ဖြင့် အများ​အခေါ်​တွင် ပုဂံ-ညောင်​ဦး ဟူ၍​ထင်ရှား​ပါ​သည်။

ပုဂံ​ဘုရား​များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ရာသီ​ဥတု[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ပူပြင်း​ခြောက်သွေ့​သည့် ကန္တာ​ရ​ရာသီ​ဥတု​မျိုး​ဖြစ်​သည်။

ထင်ရှား​သည့် ပုဂံ​ဘုရား​ပုထိုး​များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  • ရွှေ​စည်း​ခုံ​စေတီ
  • အလိုတော်​ပြည့်​ဂူ​ဘုရား
  • ထီး​လို​မင်း​လို​ဘုရား
  • အာနန္ဒာ​ဘုရား
  • ကန်တော့​ပုလ္လင်
  • သဗ္ဗ​ညု​ဘုရား
  • ဗူး​ဘုရား
  • ရွှေ​ဆံတော်​စေတီ
  • ဓမ္မ​ရံ​ကြီး
  • လောက​ထိပ်​ပန်
  • မြ​စေတီ
  • မ​နူ​ဟာ​ဘုရား
  • နန်း​ဘုရား
  • လောက​နန္ဒာ​ဘုရား
  • ပြ​ဿ​ဒါး​ကြီး (ပြဿဒ်​ကြီး)
  • သကျ​မု​နိ
  • ရှင်​ပင်​သာ​လျောင်း
  • မြင်းက​ပါ​စေတီ

ပုဂံ​ရှိ ဟိုတယ်​များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

အထင်​ကရ နေရာ​များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

Template:မြန်မာ​တိုင်း​နှင့် ပြည်နယ်​များ