ခွန်ဆာ၊ ဦး

Wikipedia မှ
ဤနေရာသို့သွားရန် - အ​ညွှန်း​, ရှာ​ဖွေ​ရန်​
ဘိန်းဘုရင် ခွန်ဆာ
Khun Sa with Australian journalist Stephen Rice, April 1988.
သတင်းထောက် စတီဖင်ရိုက် နှင့် အတူ တွေ့ရစဉ် ၊ တောတွင်း ဌာနချုပ်၊ ဧပြီ ၁၉၈၈ မြန်မာနိုင်ငံ

ကိုယ်ရေး ရာဇဝင်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

  • အခြား​အမည် - Tun Hsa
  • တရုတ် နာမည် - ချန်ရှီဖူ သို့​မဟုတ် ကျန်ကွီဖူ။
  • မြန်မာအမည် - ဦး​ထက်​အောင်။
  • ​မွေး​သက္ကရာဇ် - ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊​ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက် စ​နေ​နေ့​။
  • ​မွေး​ဖွား​ရာ ​နေရာ - Hpa Hpeung village, လိုက်​မော်ရပ် (Loimaw Ward), တန်း​ယန်း​ မြို့​နယ် (Tangyan township know as formerly Mongyai state), လာရှိုး​ ခရိုင်၊​ ရှမ်း​ပြည်​မြောက်ပိုင်း​။
  • တရုတ် ဖခင် Khun Ai (Zhang Bingyao) နဲ့​ ရှမ်း​မိခင် Nang Hseng Zoom တို့​က ​မွေး​ဖွား​။
  • အိမ်​ထောင်ဖက် ဇနီး​ အမည် - Nang Kayyun (died 1993)
  • သား​ သမီး​များ​ - Nang Long (Khajit), Zarm Merng (Phajon), Zarm Herng (Phathai), Nang Kang (Khanittha), Zarm Zeun (Phairote), Zarm Myat (Phaisarn), Nang Lek (n.a.), Zarm Mya (Pitak).

ငယ်စဉ်က ကူမင်တန် တရုတ်ဖြူတပ်မှာ အမှုထမ်း​ခဲ့သည် ​။ ​နောက်ပိုင်း​တွင် ကူမင်တန်မှ ခွဲထွက်ပြီး​ ​နောက်လိုက် ရာဂဏန်း​ အနည်း​ငယ်ဖြင့်​ ကိုယ်ပိုင်တပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၃ - မြန်မာ အစိုး​ရ ဩဇာခံ လွယ်​မော် ကာကွယ်​ရေး​တပ် အဖြစ် ​ပြောင်း​လဲ။ ​ငွေ၊​ ဝတ်စုံနဲ့​ လက်နက်​များကို ရယူပြီး​ ရှမ်း​လူမျိုး​စု တပ်​များကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တပ်အင်အား​ ၈၀၀ အထိ တိုး​ချဲ့​အားကောင်းလာသည့်အခါတွင် မြန်မာ အစိုး​ရနှင့်အဆက်အသွယ်ဖြတ်ပြီး​ ရှမ်း​နှင့်ဝ နယ်​မြေများအတွင်း​ ဝင်ရောက်နယ်ပယ်ချဲ့​ထွင်ပြီး​ ဘိန်း​ထုတ်လုပ်မှု တိုး​မြှင့်​ခဲ့သည်။

၁၉၆၇ - ရှမ်း​ပြည်နယ် အတွင်း​ရှိ ကူမင်တန် အကြွင်းအကျန် တပ်​များနှင့် မသင့်​မမြတ် ဖြစ်ပြီး​ အင်အား​ ဩဇာ ကျဆင်းခဲ့သေးသည်​။

၁၉၆၉ - မြန်မာ အစိုး​ရက ဖမ်း​ဆီးအကျဉ်းချခဲ့သော်လည်း ခွန်ဆာ၏လက်​ထောက် တပ်မှူးဖြစ်သူ​က တောင်ကြီးမြို့ စဝ်စံထွန်းဆေးရုံတွင် လာရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ရုရှ ဆရာဝန် ၂ ဦးဖမ်း​ဆီး​ သွား​ကာ လဲလှယ်ရန် ​တောင်း​ဆိုခဲ့​ပြီး ထိုတောင်းဆိုမှု အောင်မြင်သဖြင့် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည် လွတ်​မြောက် လာခဲ့​သည်။

၁၉၇၆ - ဘိန်း​ဖြူ​မှောင်ခို လုပ်ငန်း​မှာ အ​ခြေပြန်ကျသွား​ပြီး​ ထိုင်း​နိုင်ငံ​မြောက်ပိုင်း​ ဘန်ဟင်း​တခ်တွင် အ​ခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ဘိန်း​လုပ်ငန်း​ကို အောင်အောင်မြင်မြင် ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည့်နည်းတူ ၄င်း၏တပ်ဖွဲ့​ကိုလည်း​ စည်း​လုံး​ ညီညွတ်သည့် ရှမ်း​ တပ်မ​တော် (Shan United Army)ဟု ​ပြောင်း​လဲဖွဲ့စည်းပြီး​ ရှမ်း​လူမျိုး​များ​ဘက်မှ ရပ်တည်ကာ မြန်မာ စစ်အစိုး​ရကို တိုက်ခိုက်သည်။

၁၉၈၅ - စဝ်ကွဏ်း​ဆင်( ​ခေါ်) မိုး​ဟိန်း​ဦးဆောင်သည့် ရှမ်း​တော်လှန်​ရေး​ ​ကောင်စီနှင့် ပူး​ပေါင်း​ပြီး​ ရှမ်း​ပြည်နယ် အ​ရှေ့​ပိုင်း​တစ်ခွင်နှင့် ရှမ်း​ - ကယား​ နယ်စပ် အထိ ထိန်း​ချုပ်လာနိုင်ခဲ့သည်​။ ထိုနောက် အမ်တီ​အေ ​ခေါ် ​မုန်းတိုင်းတပ်မ​တော်​(Mong Tai Army/MTA) ကို ဖွဲ့​စည်း​ခဲ့​ပြီး​ ​ထိုင်း​ - မြန်မာ - ​လော နယ်စပ် ရှိ ရွှေတြိဂံဒေသတွင် ဘိန်း​ဖြူ အ​မြောက်အမြား​ ထုတ်လုပ်ခဲ့​သဖြင့် ဘိန်း​ဘုရင်ဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှား​ လာခဲ့​သည်။

၁၉၈၈ − ထိုင်းမှ မြန်မာ သို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာခဲ့သော ဩစတေးလျ သတင်းထောက် စတီဖင်ရိုက် နှင့် အင်တာဗျူးခဲ့ပြီး ဘိန်းစိုက်ခင်း များကို တနှစ်လျှင် ဩစတေးလျှဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ဖြင့် နောက် ၈ နှစ် အတွက် ရောင်းမည်ဟု ဩစတေးလျ အစိုးရသို့ ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ထို ကမ်းလှမ်းချက် ကို လွှတ်တော်အမတ် ဂရက်အီဗင် က အစိုးရသည် ဒုစရိုက်သမားများ ဒုစရိုက်မှု မလုပ်ခြင်းအတွက် ငွေပေးစရာ မလို ဟု ကြေငြာပြီး ဩစတေးလျအစိုးရက ပယ်ချခဲ့သည်။ [၁]

၁၉၈၉ - အ​မေရိကန် ပြည်​ထောင်စု နယူး​ယောက် တရား​ရုံး​က ခွန်ဆာကို ဘိန်း​ တန်တ​စ်ထောင် တင်ပို့​ရန် ကြံစည်မှုဖြင့်​ တရား​စွဲသည်ကို တုန့်ပြန်သောအားဖြင့် သူ ထုတ်လုပ်သည့် ဘိန်းဖြူ အား​လုံး​ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင် နိုင်ငံတကာ မူး​ယစ်​ဆေး​ဈေး​ကွက်သို့​ ဖြန့်ဝေရောင်းချခြင်းမပြုတော့ဟုပင် အ​မေရိကန်ကို လှောင်ပြောင်ကမ်း​လှမ်း​ခဲ့သည်။

၁၉၉၆ ဇန်နဝါရီ - မြန်မာ စစ်အစိုး​ရထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ မြန်မာ စစ်အစိုး​ရ၏ အသုံး​အနှုန်း​ အရ လက်နက်နဲ့​ ငြိမ်း​ချမ်း​ရေး​ လဲလှယ်ဝင်ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ (မူး​ယစ်​ဆေး​ ​မှောင်ခိုမှုဖြင့်​ အ​မေရိကန်တွင် တရား​ မဆိုင်လိုလို့​ လက်နက် ချတယ်လို့​ ဆိုကြ။)

ခွန်ဆာသည် ရှမ်း တရုတ် ကပြားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်အစိုးရထံ၌ လက်နက်မချမီ အချိန်အထိ အင်အား ၁၅,၀၀၀ ခန့်ရှိ ကိုယ်ပိုင် စစ်တပ်ဖြင့် ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ လာအိုနယ်စပ် ရွှေတြိဂံဒေသကို လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။

ခွန်ဆာအား အမေရိကန်နိုင်ငံက ဆုကြေး ​ဒေါ်လာ (၂) သန်း​ ထုတ်ပြန် ​ကြေညာခဲ့သော်လည်း သူ့​ကို ဖမ်း​ဆီး​ ​ပေး​ပို့​ရေး​ကို မြန်မာ စစ်အစိုး​ရက ငြင်း​ဆိုခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဦးခွန်ဆာသည် “အမေရိကန် အစိုးရလက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း မခံရနိုင်” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် မြန်မာအစိုးရနှင့် စေ့စပ် ညှိနှိုင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း MTA ဗဟိုကော်မတီဝင်တဦးကို ကိုးကား၍ “ခွန်ဆာ ဦးဆောင်သော MTA အဖွဲ့ ဘာ ကြောင့် လက်နက်နဲ့ငြိမ်းချမ်းရေး လဲလှယ်ရသလဲ”ဟူသည့် စာအုပ်တွင် မြန်မာအစိုးရက မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။

ရှမ်း​ပြည်နယ်မှ ရန်ကုန် မြို့​တော်သို့​ သွား​ရောက် အ​ခြေချပြီး မကွယ်လွန်ခင်အချိန်အထိ ရန်ကုန်၊​ မန္တ​လေး​နှင့်​ ​တောင်ကြီး​မြို့တို့​တွင် လုပ်ငန်း​ပေါင်း​များ​စွာ ရင်း​နှီး​ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ [၂]

ဘဝနိဂုံး[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

၂၀၀၇ အောက်တိုဘာ ၂၆ တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဆီးချို၊ လေတပိုင်းဖြတ်ခြင်း နှင့် သွေးတိုး ရောဂါများ ခံစားနေရပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ [၃][၄] ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပ ရှိ ရေဝေးသုသာန်တွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ [၅]

ရုပ်ရှင်[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

မင်းသား ရစ်ယန်း က ၂၀၀၇ ခုနှစ် ထွက် အမေရိကန်လူဆိုး အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တွင် ခွန်ဆာအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ပြင်ပလင့်ခ်များ[ပြင်​ဆင်​ရန်​]

ကိုးကား[ပြင်​ဆင်​ရန်​]