ကချင်ပြည်နယ်
From Wikipedia
| ကချင်ပြည်နယ် | |
 |
|
| မြို့တော် | မြစ်ကြီးနားမြို့ |
| ဧရိယာ | ၈၉,၀၄၁ km² |
| လူဦးရေ | ၁,၂၀၀,၀၀၀ |
| လူမျိုးများ | ကချင်၊ ဗမာ၊ ရှမ်း၊ နာဂ၊ လုလား၊ တရုတ် |
| ဘာသာတရားများ | ခရစ်ယာန်၊ ဗုဒ္ဓ၊ အစ္စလာမ်၊ ဟိန္ဒူ |
 |
|
Contents |
[ပြင်ဆင်ရန်] တည်နေရာ
ကချင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာပြည်၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် ရှိသည်။ ကချင်ပြည်နယ်၏အရှေ့နှင့် မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ တည်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီကျူ ၂၃ ၂၇' နှင့် ၂၈ ၂၅' လောင်ဂျီကျူ ၉၆ ၀' နှင့် ၉၈ ၄၄' ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ကချင်ပြည်နယ်သည် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃၄၃၇၉ ကျယ်ဝန်းသည်။ ကချင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ မြစ်ကြီးနားဖြစ်သည်။ အခြားသော အဓိကမြို့မှာ ဗန်းမော်မြို့ဖြစ်သည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] လူမျိုး
ကချင်တိုင်းရင်းသားတို့သည် တိဘက်မြန်မာ အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်သည်။ ဂျိန်းဖော့၊ အဇီး(ဇိုင်းဝါး)၊ လရှီ(လာချစ်)၊ လီဆူ၊ ရဝမ် နှင့် မရူ(လောင်ဝေါ်) မျိုးနွယ် ၆ မျိုးကို စုပေါင်း၍ ကချင်ဟုခေါ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ရှမ်းကြီး၊ ရှမ်းတရုတ်၊ ရှမ်းမြန်မာ၊ ဂဒူး စသောမျိုးနွယ်(၄)မျိုးပါဝင်သော ရှမ်းများနှင့် ချင်း၊ ပလောင်၊ နာဂတို့ပါ နေထိုင်ကြသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] တွင်းထွက်များ
ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်၊ လုံခင်၊ တောမှော်နှင့် ဟောင်ပါးဒေသတို့မှ အဖိုးတန်ကျောက်စိမ်းများထွက်ရှိသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] မြို့တော်
ကချင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ မြစ်ကြီးနားမြို့ ဖြစ်သည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ရာသီဥတု
တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်၍၊ ချမ်းအေးသော ရာသီဥတုရှိသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] အုပ်ချုပ်ရေး
ကျေးရွာ အကြီးအကဲ အဖြစ် ကချင်ဒူဝါတစ်ဦးစီ ရှိသည်။ ၎င်း၏ အိမ်ခေါင်း၌ ကျွဲချိုကဲ့သို့သော သစ်ပြားဖြင့် ပြုလုပ်သည့် အိမ်ချိုတပ်ဆင်ထားသည်။ ကျေးရွာအုပ်စုများနှင့် ဒူဝါ နယ်မြေများကို အုပ်ချုပ်ရန် ပြည်နယ် အစိုးရက တောင်အုပ်များနှင့် တောင်တန်း ဝန်ထောက်များကို ခန့်ထားပေးသည်။ လုံခြုံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်မှု ကော်မီတီများကိုပါ ယခုအချိန်တွင် တွဲဘက်ပေးထားသည်။ ထုံးစံအရ ရိုးရာဥပဒေများသာ ရှိသည်။ ချိုးဖောက်ပါက ဝဋ်ကြွေး ပေးဆပ်ခြင်း ပြုရသည်။ `ဖဂါ´ခေါ် လက်ဆောင်အဖြစ် အဖိုးတန်ပစ္စည်း တစ်မျိုးမျိုးကို ကွမ်းဘိုးအဖြစ် ပေးရသည်။ `ဖဂါ´အဖြစ် ကျွဲ၊ မောင်း၊ ငွေ၊ ဖိုခနောက်၊ အဝတ်အထည်၊ ဓါး၊ လှံ၊ သန္တာပုတီး၊ သေနတ် စသည်တို့ကို အသုံးပြုသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့များ
- မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့- မြို့နယ်(၉)မြို့နယ်
- ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့ - မြို့နယ်(၄)မြို့နယ်
- ပူတာအို ခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့ - မြို့နယ်(၅)မြို့နယ်
[ပြင်ဆင်ရန်] အခြား မြို့ရွာများ
- အဒွန်လောင်
- အရိန္ဒမာ
- ဘီးလူး
- ဘွမ်းခါး
- ချေင်းဝ
- ချီဖွေ
- ဇွန်ဒမ်း
- ဒေါဖုံးယမ်
- ဂဝိုင်
- ဟောင်ပါး
- ခေါ်ဘူဒဲ
- ခေါက်ဆင့်
- ဟိုပင်
- ဖားကန့်
- ဖရုဂါး
- ဖိမော်
- ဖီဇော
- ထောဂေါ
- ထိန်နန်
- အင်ဂျန်းယန်
- အင်ဆွပ်ဇွမ်
- ကာမိုင်း
- ကန်ရိတ်တီ
- ကောင်းလူ
- ခေါင်လန်ဖူး
- ကဇူး
- လအောင်းဂါ
- လာခင်
- လောခေါင်
- လဝ
- လဇာ
- လွယ်ပေါ
- လုံးခင်
- လုံးတုံ
- လွယ်ဂျယ်
- မချမ်းဘော
- မန်ခရိန်
- မန်ကျီ
- မန်စီ
- မံသာ
- မဖွယ်
- မော်ဟန်
- မိုးကောင်းမြို့
- မိုးညှင်း
- မိုးမောက်
- မိုင်းခွန်း
- မြို့သစ်
- မြို့သစ်ကလေး
- နာလုံ
- နမ့်ခမ်း
- နမ္မာ
- နမ္မတီး
- နန်စီအောင်
- နောင်မွန်း
- ညောင်ပင်
- အုပ်ချီ
- ပန်းခမ်း
- ပွန်လွမ်ဘွမ်
- ရပ်ဘော
- ဆဒုံး
- ဆားမှော်
- ရှာဒမ်
- ရှာဒူဇွပ်
- ရှင်ဘွီယန်
- ရွှေကူ
- ဆမား
- ဆင်ဘို
- ဆင်ခန်း
- စိန်လုံကဘား
- စီသောင်
- စီအူ
- စမ်းပေါင်မတာ
- ဆွမ်ပရာဘွမ်
- တနိုင်း
- တာလောကြီး
- တရို
- တာဆိုင်း
- တောမှော်
- သပြေလှ
- သိန်လုံ
- ဆော့လော်(Saw Law)
- တွမ်တောင်
- ဝိုင်းမော်
- ဝါရှောင်
- ရွာသစ်
[ပြင်ဆင်ရန်] စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ
- မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သောခါကာဘိုရာဇီတောင်
- အင်းတော်ကြီးအိုင်နှင့် ရွှေမဉ္ဇူဘုရား
- ဧရာဝတီမြစ်ဖျားဒေသ
- ပူတာအိုမြို့
[ပြင်ဆင်ရန်] စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့
[ပြင်ဆင်ရန်] ဘာသာစကား
ဘာသာစကားမှာ ဂျိန်ဖော့စကား၊ မရူစကား၊ ရဝမ်စကား၊ လီဆူစကား ဟူ၍ စကားကြီး (၄)မျိုးရှိပြီး လရှီစကား နှင့် အဇီးစကားတို့မှာ မရူစကားမှ ခွဲထွက်လာသော စကားများ ဖြစ်သည်။ ဂျိန်ဖော့စကားကို လူသုံးများဆုံး ဖြစ်သည်။ မရူစကားမှာ ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ဝတ်စားဆင်ယင်မှု
ကချင်တိုင်းရင်းသားများက အမဲရောင်ဝတ်ပြီး ရဝမ်တိုင်းရင်းသားများက အဖြူရောင် ဝတ်သည်။ လရှီ၊ လီဆူ နှင့် အဇီးတို့က ခေါင်းပေါင်းကို ထူထူထည်းထည်း ပေါင်းထုပ်သဘွယ် ပေါင်းကြ၍ ဂျိန်ဖော့နှင့် မရူတို့က ပါးပါးပေါင်းကြသည်။ မြောက်ပိုင်းနေ တိုင်းရင်းသားများက လုံကွင်းကို တိုတိုဝတ်ကြ၍ တောင်ပိုင်းနေ တိုင်းရင်းသားများက လုံကွင်းကို ရှည်ရှည်ဝတ်ကြသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ဘာသာ ကိုးကွယ်မှု
ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူများ၊ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများ၊ နတ်ကိုးကွယ်သူများဟူ၍ ရှိကြသည်။ ဘာသာကိုးကွယ်သူများသည် သက်ဆိုင်ရာဘာသာကို လေးစားသမှု အထူးရှိကြသည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် နတ်ကိုးကွယ်သူ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူ များပြားသည်။ နတ်ကိုးကွယ်မှုမှာ အဓိကဖြစ်သည်။ နတ်များကြေနပ်မှုရစေရန် အရေးကြီးသဖြင့် ယဇ်ကောင်များဖြင့် နတ်များကို ပူဇော်ပသရသည်။ ရွာအဝင်တွင် ကျေးရွာဆိုင်ရာ နတ်ကွန်းများ တွေ့နိုင်သည်။ နှစ်စဉ် နတ်ပူဇော်ပွဲ ကျင်းပချိန်တွင်သာ မွမ်းမံလေ့ရှိသည်။ အမြဲထိန်းသိမ်း ထားလေ့ရှိသော နတ်ကွန်းမှာ မြေနတ်၏ နတ်ကွန်းဖြစ်သည်။ ယင်းနတ်ကွန်းကို ကျောက်တုံးများဖြင့် ဝိုင်းရံထားခြင်း၊ ဝင်းခတ်ထားခြင်းများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အိမ်များတွင် နတ်ကွန်းကို အိမ်ရှေ့၌ထားပြီး နတ်စင်ကို အိမ်ဦးခန်း၌ ထားသည်။ အချို့ကျေးရွာ အိမ်များတွင် ရှေးယခင်ကတည်းက ပူဇော်ခဲ့သော ယဇ်ကောင်များ၏ ခေါင်းခွံများ ဆင့်ကဲ ချိတ်ဆွဲထားသည်ကို တွေ့ရပေမည်။
သို့သော် အနောက်တိုင်းမှ သာသနာပြုမစ်ရှင်များ လာရောက်သည့်နောက်မှ အစပြုကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ များစွာတိုးပွားလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု
လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ကျန်းမာရေးသည် နတ်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။ မကျန်းမာလျှင် နတ်ဟောဆရာထံ မေးမြန်း၍ သက်ဆိုင်ရာနတ်တို့အား ပူဇော်ပသ ရသည်။ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများပင်လျှင် ကြွေးခံ၍ နတ်ကတော့ရသည်။ နတ်ဆရာများသည် ဘာသာရေးတွင်သာမက လူမှုရေးတွင်ပါ အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အတိတ်နမိတ်ကောင်ခြင်း၊ အဆောင်များထားခြင်းတို့ကို ပြုတတ်၍ စုန်းများရှိပြီး ပြုစားတတ်သော အတတ်ပညာများ ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ မဒိုင်နတ်ခေါ် ကောင်းကင်နတ်ကို မူတည်၍ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်`မနောပွဲ´ကျင်းပကြသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] မနောပွဲ(MaNawPoi)
အရေးကြီးသော မနောပွဲ(၅)မျိုး ရှိသည်။
- ပဒန်မနော(Padang MaNaw)
စစ်အောင်ချိန် အောင်ပွဲခံသည့်ပွဲ။
- ဆွတ်မနော(Sut MaNaw)
ဓနဥစ္စာ တိုးတက်ချိန်၌ မနာလို ဝန်တိုမှုများရှိ မရှိ၊ ပေးဆပ်ရန်ကြွေး ရှိ မရှိ၊ ရယူရန်ကြွေးရှိ မရှိ၊ စုံစမ်းရင်း ဆွေသစ်မျိုးသစ် မိတ်သင်္ဂဟသစ် ဖွဲ့သောပွဲ။
- ဂျူမနော(Ju MaNaw)
မကျန်းမာသည့်အခါ နှင့် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော အဖိုးအို၊ အဖွားအိုများ သေဆုံးသောအခါ ကျင်းပသောပွဲ။
- ဂွမ်ရမ်မနော( Gumran MaNaw)
အိမ်သားဖြစ်သူ ညီအစ်ကို တစ်ဦးဦး နယ်မြေသစ် တည်ထောင်နေထိုင်သော အချိန်တွင် မဒိုင်နတ်ကို ဝေချမ်း ပင့်ဆောင်ယူသော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ကျင်းပသောပွဲ။
- ရှဒပ်မနော(Shadip MaNaw)
နယ်မြေသစ် တည်ထောင်ပြီး မဒိုင်နတ်အား နေရာပြသော အထိမ်းအမှတ်၊ နယ်မြေသစ်ရှိ မကောင်းဆိုးဝါးများကို နှင်ထုတ်သော အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ကျင်းပသောပွဲ။
မနောပွဲအပြင် အိမ်သစ်တက်ပွဲ၊ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲ၊ အသုဘပွဲ၊ နတ်ပူဇော်ပွဲ နှင့် ကောက်သစ်စားပွဲ စသော အခြားပွဲလမ်းများလည်း ရှိသေးသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ပျားပဒုဖွတ်ပွဲ
[ပြင်ဆင်ရန်] ဒေသထွက်ကုန်များ
[ပြင်ဆင်ရန်] တွင်းထွက်များ
ဖားကန့်၊ လုံးခင်း၊ တောမှော်နှင့် ဟောင်ပါးဒေသတို့မှ အဖိုးတန် ကျောက်စိမ်းများ ထွက်ရှိသည်။
[ပြင်ဆင်ရန်] ကိုးကား
- ↑ D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
မှတ်ချက်။ ။အချက်အလက်များ နှင့် မူရင်းရေးသားသူ မှာ www.wikimyanmar.org မှ ကိုရွက်ဝါဖြစ်ပါသည်။--လဂွန်းအိန် ၀၉:၀၄၊ ၂၂ ဧပြီ ၂၀၀၉ (UTC)
|
||||||||
